| #### QUAESTIO LXXXII |

| #### #### Paganos elementis esse subjectos nulli dubium est: quid est ergo quod Apostolus dicit, Eramus et nos sub elementis hujus mundi servientes? (Galat. IV, 3). Si itaque et Judaei elementis erant servientes, quid differebant a Paganis? #### Manifestum est adjectione, aut diminutione, sive immutatione unius syllabae sensum perverti. Idcirco Paganos elementa colere omnibus cognitum est; Judaeos autem non elementis, sed sub elementis Deo servisse, propter neomenias, et sabbata, et circumcisionem, et caetera talia; haec enim carnalia sunt. Quidquid enim visibile est, carnale est, et de elementis est. Sed quia ex praecepto Dei erat, Deo serviebatur; ut ex visibilibus ad invisibilia veniretur, et ex hac causa profectus fieret ad majora capienda, ut in his meditati digni fierent promissis spiritualibus. Ex ea igitur parte, quam supra dixi, sub elementis serviebant Judaei; ex alia parte legem habebant spiritualem, quae et peccare prohibet, et exhortatur ad dilectionem Domini Dei, qui venturus eis fuerat promissus ad remittenda peccata. #### Pagani non sub elementis serviunt, sed ipsis elementis. Colunt enim astra, solem, lunam et sidera; haec in firmamento: in inferioribus autem terram, aquam: in mari vero Neptunum: in inferis autem Plutonem: aperte creaturam mundanam colunt, praeterito Creatore. Nam Judaei hoc modo sub elementis, Deo tamen serviebant, qui haec ipsa mandata dederat. Observant enim neomenias, sabbata, pecorum sacrificia. Initio mensis septimi tuba canere, quinto decimo autem die mensis septimi medullas palmarum et ramos ligni spissos, et ramos salicis circumferre, et in casis septem diebus habitare. Haec ergo observantes, recte sub elementis dicuntur servisse: haec enim ex elementis sunt. Christiani autem non sub elementis, sed supra elementa Deo serviunt, ad Jerusalem coelestem properantes, in spiritu Deum adorant, non in visibilibus et mundanis, sed in animo Dei culturam habentes, invisibili invisibiliter servientes, sicut dicit Dominus in Evangelio, Veniet hora, in qua veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate (Joan. IV, 23). Haec ergo veritas est, spiritu Deo servire, animo magis quam corpore: ut quia Deus spiritus est, spiritualiter excolatur. Ex hac parte Judaeos sub elementis subjectos dicit fuisse, qua supra memoravi: ex alia autem parte, Legis spiritualem fuisse rationem, qua et peccare prohibuit, et diligendum ex omni corde Dominum mandavit, et spem habere in Christo. Sed Apostolis praedicantibus haec, magis defendebant quae carnaliter data fuerant. Haec Apostolus memorat ut obfuscet Judaeos, qui obtrectantes Legis spiritualis, visibilibus erant subjecti: et ut haec vere, ad comparationem legis fidei, infirma ostenderet, etiam interposita persona hoc denotat, qui utique eorum aemulus fuerat vehementer. Cognito autem Christo, haec contemni aestimavit, quia multum differt Gratia Dei per Christum a Lege factorum. ####  |