| #### QUAESTIO LXXVI |

| #### #### Joannes in Evangelio, Lex, ait, per Moysen data est, Gratia et veritas per Jesum Christum facta est (Id. I, 17): ergo Gratia et veritas ante non fuit. Quomodo ergo Lex a Deo data dicitur, in qua veritas non fuit? #### Non sic passim praetereundum est, sed considerandum est quid sit. Lex per Moysen data est. Per Moysen enim Lex data manifesta habet praecepta; sed scripsit et historiam, quae et ipsa Lex appellatur. Et videamus, quid in praeceptis ejus non erit verum: forte quod dicit, Non occides, Non fornicaberis, Non furtum facies (Exod. XX, 13-15)? talia sunt et caetera. Nam historia ejus, quia ante adventum Christi veritas non erat, hoc manifestum est. Etenim quae sub velamine erant, quid significarent, incertum erat. Cum autem per Christum manifestaretur, cujus persona sit quae dicit in Genesi, Faciamus hominem ad imaginem et ad similitudinem nostram (Gen. I, 26), et quis est qui fecit; et quis fuerit qui in rubo a Patriarchis visus fuit (Exod. III, 2); et qui in petra operatus sit, quae dedit aquas in deserto (Id. XVII, 6); quia Petra, inquit, erat Christus (I Cor. X, 4): sic fuit veritas per Christum, quando ea quae latebant, aut in dubium veniebant, quid significarent a Christo ostensum est. Nam inter caetera Dominus ait, De me scripsit Moyses (Joan. V, 46). Hoc prius latuit; error enim erat. Putabatur enim Deus Pater, qui erat Filius; et qui aestimabatur angelus, cognitus est esse Dei Filius. Et promissio facta fuerat Abrahae, quae quamdiu non reddebatur, in ambiguo erat; cum autem veniente Christo reddita est, facta est veritas: quando et quod promissum est redditum est, et coepit sciri quod erat promissum. Promittentis enim fides tunc vera probatur, cum exsolvit promissum. #### Videndum est quid sit, Lex per Moysen data est. Per Moyser autem Lex data, manifesta habet praecepta, et quid illic non erit verum? Non occides, Non fornicaberis? talia et caetera sunt. Sed scripsit et historiam in qua usque ad adventum Salvatoris, quae esset veritas, manifestata non erat. Cum ergo per Christum manifestatur, cujus persona dicat, Faciamus, et quae sit quae faciat; et quis fuerit qui in rubo, aut Patriarchis visus sit; et qui in petram, cum aquam ipse produxit, operatus sit, quia Petra, inquit, erat Christus: fit ergo veritas per Christum, dum ea quae in dubium veniebant, quid significent intelliguntur. Itaque Lex per Moysen data reos constituit peccatores: Gratia autem promissa in Lege adveniens, donatis peccatis peccatores morte privavit. Ordo ergo fuit primum Legem dare, postea vero misericordiam, quae tunc fit Gratia, dum donat peccata. Ante enim promissio erat, quae postea fit Gratia. Veniet enim, inquit, ex Sion qui eripiat et avertat impietatem ab Jacob (Isai. LIX, 20, sec. LXX). Haec promissio per Christum, facta est Gratia, dum donat gratis peccata. Quomodo autem donaret peccata, si non prius Legem daret, per quam reis factis veniam largiretur? Nam non daret nisi quod sibi debebatur. Deberi autem non poterat, nisi Lex praecederet. ####  |