| #### CAPUT XXXII. De obedientia et fide Abrahae, qua per oblationem immolandi filii probatus est, et de morte Sarrae. |

| #### #### 1. Inter haec, quae omnia commemorare nimis longum est, tentatur Abraham de immolando dilectissimo filio ipso Isaac, ut pia ejus obedientia probaretur, saeculis in notitiam proferenda, non Deo. Neque enim omnis est culpanda tentatio: quia et gratulanda est, qua fit probatio . Et plerumque aliter animus humanus sibi ipsi innotescere non potest, nisi vires suas sibi, non verbo, sed experimento, tentatione quodammodo interrogante, respondeat: ubi si Dei munus agnoverit, tunc pius est, tunc solidatur firmitate gratiae, non inflatur inanitate jactantiae. Nunquam sane crederet Abraham, quod victimis Deus delectaretur humanis: quamvis, divino intonante praecepto, obediendum sit, non disputandum. Verumtamen Abraham confestim filium, cum fuisset immolatus, resurrecturum credidisse laudandus est. Dixerat namque illi Deus, cum de ancilla et filio ejus foras ejiciendis voluntatem conjugis nollet implere: In Isaac vocabitur tibi semen. Et certe ibi sequitur ac dicitur, Filium autem ancillae hujus in magnam gentem faciam illum ; quia semen tuum est (Gen. XXI, 12, 13). Quomodo ergo dictum est, In Isaac vocabitur tibi semen, cum et Ismaelem Deus semen ejus vocaverit? Exponens autem Apostolus, quid sit, In Isaac vocabitur tibi semen: Id est, inquit, non qui filii carnis, hi filii Dei; sed filii promissionis deputantur in semine . (Rom. IX, 8). Ac per hoc filii promissionis, ut sint semen Abrahae, in Isaac vocantur, hoc est, in Christum vocante gratia congregantur. Hanc ergo promissionem pater pius fideliter tenens, quia per hunc oportebat impleri, quem Deus jubebat occidi, non haesitavit quod sibi reddi poterat immolatus, qui dari potuit non speratus. Sic intellectum est et in Epistola ad Hebraeos, et sic expositum. Fide, inquit, praecessit Abraham, in Isaac tentatus; et unicum obtulit, qui promissiones suscepit, ad quem dictum est, In Isaac vocabitur tibi semen: cogitans quia et ex mortuis excitare potest Deus. Proinde addidit, Pro hoc etiam eum et in similitudinem adduxit (Hebr. XI, 17-19). Cujus similitudinem, nisi illius de quo dicit idem Apostolus, Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum (Rom. VIII, 32)? Propterea et Isaac, sicut Dominus, crucem suam, ita sibi ligna ad victimae locum, quibus fuerat imponendus, ipse portavit. Postremo quia Isaac occidi non oportebat, posteaquam est pater ferire prohibitus, quis erat ille aries, quo immolato impletum est significativo sanguine sacrificium? Nempe quando eum vidit Abraham, cornibus in frutice tenebatur. Quis ergo illo figurabatur, nisi Jesus, antequam immolaretur, spinis Judaicis coronatus? #### 2. Sed divina per Angelum verba potius audiamus. Ait quippe Scriptura: Et extendit Abraham manum suam sumere machaeram, ut occideret filium suum. Et vocavit illum Angelus Domini de coelo, et dixit: Abraham! Ille autem dixit: Ecce ego. Et dixit: Non injicias manum tuam super puerum, neque facias illi quidquam: nunc enim scivi quia times Deum tu , et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. Nunc scivi, dictum est, nunc sciri feci: neque enim hoc nondum sciebat Deus. Deinde ariete illo immolato pro Isaac filio suo, vocavit, ut legitur, Abraham nomen loci illius, Dominus vidit: ut dicant hodie, In monte Dominus apparuit. Sicut dictum est, Nunc scivi, pro eo quod est, Nunc sciri feci: ita hic, Dominus vidit; pro eo quod est, Dominus apparuit; hoc est, Videri se fecit. Et vocavit Angelus Domini Abraham secundo de coelo, dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus, propter quod fecisti verbum hoc, et non pepercisti filio tuo allecto propter me, nisi benedicens benedicam te, et multiplicans multiplicabo semen tuum, sicut stellas coeli, et tanquam arenam quae est juxta labium maris. Et haereditate possidebit semen tuum civitates adversariorum ; et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae; quia obaudisti vocem meam (Gen. XXII, 10-18). Hoc modo est illa de vocatione gentium in semine Abrahae, post holocaustum, quo significatus est Christus, etiam juratione Dei firmata promissio. Saepe enim promiserat, sed nunquam juraverat. Quid autem est Dei veri veracisque juratio, nisi promissi confirmatio, et infidelium quaedam increpatio? #### 3. Post haec Sarra mortua est, centesimo et vicesimo septimo anno vitae suae (Gen. XXIII, 1), centesimo autem et tricesimo septimo viri sui. Decem quippe annis eam praecedebat aetate; sicut ipse, quando sibi ex illa promissus est filius, ait, Si mihi annorum centum nascetur filius, et si Sarra annorum nonaginta pariet (Id. XVII, 17)? Tunc emit agrum Abraham, in quo sepelivit uxorem. Tunc ergo, secundum narrationem Stephani, in terra illa est collocatus, quoniam coepit ibi esse possessor (Act. VII, 4); post mortem scilicet patris sui, qui colligitur ante biennium fuisse defunctus. ####  |