| #### QUAESTIO CI |

| #### #### De jactantia romanorum levitarum. #### Dum jussis charitatis parere volumus, in vituperationem forte cademus, qui de re quae nulli aliquando in dubium venit, scribimus; quia cum amicitiam offendere nolumus, studium quod ad aliquam rem occultam revelandam proficere debuit, intricamus: quamvis propter nimiam stultitiam cujusdam hoc asseverantis, quod in subjectis pandemus, istud nobis injunxerit charitas memorata, ne cum nemo diu ad hoc responderet, in pejus proficeret, et diu in vano exercitatus emendari non possit. Hoc enim charitatis studium est, quae non quaerit quae sua sunt. Quidam igitur qui nomen habet Falcidii, duce stultitia, et civitatis Romanae jactantia, levitas sacerdotibus, et diaconos presbyteris coaequare contendit: non dicam praeferre, quia stultius est, et forte incredibile videatur, et nos non emendatores, sed calumniatores habeamur. Qua igitur lege quave consuetudine, quonam exemplo hoc aggredi audeat, nullum scire arbitror, ut istos quibus consessus in Ecclesia datus est minime, iis coaequet qui propter quod antistites Dei sunt, in domo Dei et in honore Christi cum dignitate considunt: quae audacia est presbyteris ministros ipsorum pares facere? Quae temeritatis praesumptio, sacerdotibus bajulos tabernaculi et omnium vasorum ejus et lignorum concisores et portitores aquae conferre? Hoc enim officium fuit levitarum. Tale est, si praefectis officiales, dominis servi aequentur. Hoc enim scriptum est dicente Domino ad Moysen, Accipe tribum Levi de medio filiorum Israel, et statue illos ante Aaron sacerdotem, et deservient ei (Num. VIII, 13). Quid hoc exemplo apertius, quod etiam nunc in Ecclesia custoditur? Quanquam Romanae Ecclesiae diaconi modico inverecundiores videantur, sedendi tamen dignitatem in Ecclesia non praesumunt. Ut autem non omnia ministeria obsequiorum per ordinem agant, multitudo facit clericorum. Nam utique et altare portarent et vasa ejus, et aquam in manus funderent sacerdoti, sicut videmus per omnes Ecclesias, et sicut constitutum est a Domino per Moysen. Aut numquid meliores Elisaeo sunt, qui aquam fundebat in manus Eliae (IV Reg. III, 11)? Sic autem diaconos adversus presbyteros defendit, quasi ex presbyteris diaconi, et non ex diaconis presbyteri ordinentur. Sed quia Romanae Ecclesiae ministri sunt, idcirco honorabiliores putantur quam apud caeteras Ecclesias, propter magnificentiam urbis Romae, quae caput esse videtur omnium civitatum. Si itaque sic est, hoc debent et sacerdotibus suis vindicare: quia si ii qui inferiores sunt crescunt propter magnificentiam civitatis, quanto magis qui potiores, sublimandi sunt? Quidquid enim officialibus praestatur, augmentum fit potestati: sicut honor servi ad laudem proficit domini. Quanquam apud justum judicem Deum unicuique hic honor maneat, qui decretus est singulis Ecclesiarum officiis, ut qui diaconus est, diaconi honorem per omnes Ecclesias habeat. Non enim qualiscumque honor est, antistiti Dei servire in Ecclesia duntaxat ut sacerdos totius honoris ecclesiastici dignus habeatur. Major enim ordo intra se et apud se habet et minorem: presbyter enim et diaconi agit officium et exorcistae et lectoris. Presbyterum autem intelligi episcopum, probat Paulus apostolus, quando Timotheum quem ordinavit presbyterum, instruit qualem debeat creare episcopum (I Tim. III, 1-7). Quid est enim episcopus, nisi primus presbyter, hoc est summus sacerdos? Denique non aliter quam compresbyteros hic vocat et consacerdotes suos. Numquid et ministros condiaconos suos dicit episcopus? Non utique, quia multo inferiores sunt. Et turpe est judicem dicere primicerium. Nam in Alexandria et per totam Aegyptum, si desit episcopus, consecrat presbyter. Quanta autem sit dignitas ordinis sacerdotalis, causa ostendit Caiphae, qui cum esset homo pessimus, prophetavit. Quare? Quia princeps, inquit, erat sacerdotum (Joan. XI, 49). Et iterum multum distare inter diaconum et sacerdotem, liber approbat, quem dicimus Actus Apostolorum. Cum enim ex Samaria credidissent Philippo praedicanti diacono ab Apostolis ordinato, Miserunt, inquit, ad Petrum et Joannem ut venirent, et iis qui crederent, darent Spiritum sanctum per manus impositionem (Act. VIII, 14, 15). Sed inscii credo Scripturarum aut immemores Legis haec defendunt. Recordari ergo debet qui ista putat asserenda, quid levitis acciderit cum taliter saperent. Cum enim nihil inter sacerdotes et levitas interesse praesumerent, Deo judice hiatu terrae absorpti sunt Chore et consentientes ei, et ducentos quinquaginta viros torrens ignis simul consumpsit (Num. XVI, 31-35): et Ozias rex cum opus sacerdotale praesumeret, lepra perfusus est (II Paral. XXVI, 19-21): ut hoc utique exemplo caeteri territi non audeant quod sibi concessum non est praesumere. Nunc enim videmus diaconos temere quod sacerdotum est agere per convivia et in oratione id velle, ut respondeatur illis, cum istud solis liceat sacerdotibus. Diaconi enim ordo est, accipere a sacerdote, et sic dare plebi. Vides quid pariat vana praesumptio? Immemores enim elatione mentis, eo quod videant Romanae Ecclesiae se esse ministros, non considerant quid illis a Deo decretum sit, et quid debeant custodire: sed tollunt haec de memoria assiduae stationes domesticae et officialitas, quae per suggestiones malas seu bonas nunc plurimum potest. Aut timetur enim ne male suggerant, aut emuntur ut praestent. Hi sunt qui faciunt eos ordinis sui non considerare rationem. Dum enim per adulationem obsequuntur illis illicite, praecipites illos faciunt, ut plus sibi putent licere: quippe cum videant non sic deferri sacerdotibus; ac per hoc anteferri se putant. Sed testimonio, inquit, diaconi fit presbyter: quasi istud ad praerogativam pertineat magnitudinis. Legimus enim ad plebem dixisse Petrum apostolum: Eligite, inquit, ex vobis quos constituamus deservire mysteriis Ecclesiae (Act. VI, 3). Nolo dicere, mensis. Ecce laicorum testimonio creati sunt diaconi. Et Apostolus eum qui ordinandus dicitur episcopus, etiam testimonium vult habere Gentilium: sic enim ait, Oportet enim hunc et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt (I Tim. III, 7). Omnium ergo est testimonium dare, et non tamen omnes hoc honore digni sunt. Judicare enim omnes possunt, et non tamen omnes possunt esse quod judicant. Potest enim pictor judicari bonus, et praeferri alteri ab illo qui pingere nesciat; et choraula melior alio choraula approbari ab eo, qui alterius est artis: ita et testis potest esse creandi presbyteri qui inferior ordine est. Et iterum, quo inflentur et putent sibi multum deberi, A nobis enim, inquiunt, perducuntur qui ordinandi sunt: ut dum lateri illorum septi sunt, honore digni videantur. Fac verum esse. Quasi officialis enim ab episcopo mittitur, ut obsequium praebeat ordinando. Nam et imperator, ut imperator appareat, ordinatur obsequio militari: non tamen melior nec par est exercitus imperatori. Nam et Aman cum esset clarus in honore militari, a rege missus est ut Mardochaeo in obsequium iret (Esther VI, 10): ut quantum dignus esset Mardochaeus, ex hujusmodi obsequiis nosceretur. Ita et diaconi creandis presbyteris in obsequium mittuntur; ut dignos eos fieri sacerdotes, omnes intelligant. Exceptis enim sacerdotibus, quibus obsequium debent, omnibus praeponuntur diaconi. ####  |