| #### CAPUT V. Egregium de hoc Davidis exemplum. Vestes nigras luctus ergo ferre haud licet. Ethnici audita filii morte responsum. Plangendi Ethnici, Judaei ac catechumeni morientes. Tristitia salutaris quaenam. Recapitulatio sermonis utriusque. |

| #### #### Sufficiant haec, fratres, ad mortis contemptum, et ad spei futurae confirmationem. Superest ut unum de veteribus exemplum proferam, quod omnem consolationem faciat, et quod etiam patientibus cordis auribus volo omnes audire. David rex magnus filium dilectum, quem sicut animam propriam diligebat, infirmitate percussum, impatientissime ferebat: et cum humana jam auxilia nihil prodessent, se ipsum convertit ad Dominum. Deposita regali gloria, sedit in terra, jacuit in cilicio, non manducavit, non bibit, septem diebus continuis orans Deum, si forte sibi filius donaretur. Accesserunt seniores domus ejus, consolantes rogaverunt ut panem sumeret, veriti ne forte dum filium vellet vivere, ipse ante deficeret. Non potuerunt extorquere, non cogere; amor enim impatiens solet pericula ipsa contemnere. Jacet rex in squalore cilicii aegrotante filio: nec verba faciunt consolationem, nec ipsa escarum necessitas vocat. Mens tristitia pascitur , pectus dolore reficitur, oculi lacrymas pro potibus fluunt. Inter haec factum est quod decreverat Deus. Moritur puer. Uxor in luctu, tota domus in planctu, famuli pavidi, quid fieret exaestuantes: nemo enim audebat domino filium mortuum nuntiare , timentes utique, ne ille qui sic impatienter adhuc vivum lugebat, si audisset mortuum, vitae faceret finem. Dum strepunt famuli inter se, dum tristes, alter ad alterum dicere aut suadet aut vetat, intellexit David, praevenit nuntios, an vitam filius exhalasset interrogat. Negare non possunt, factum fletibus indicant. Fit concursus insolitus , exspectatio grandis et metus, ne quid sibi periculi pius pater inferret. Surgit continuo rex David de cilicio, surgit hilaris, quasi filium suum audisset incolumem: vadit ad balneas, lavat corpusculum, vadit ad templum, adorat Deum, epulatur cum amicis, compressis suspiriis, gemitu omni deposito, vultu jam laeto. Mirantur domestici, stupent amici novam et subitam conversationem : audent denique interrogare, quid sibi vellet hoc, ut cum vivente filio sic doluerit, mortuo non doleret? Respondit vir ille magnanimitate praecipuus, Necesse fuit cum adhuc viveret filius, et humiliari, et jejunare, et lugere in conspectu Domini; erat enim spes impetrandi commeatus vitae : at vero postquam voluntas Domini facta est, stultum est et impium animum lamentatione inutili macerari: sic dicens, Ego ibo ad illum, ille non revertetur ad me (II Reg. XII, 16-23). Ecce exemplum magnanimitatis atque virtutis. Quod si ille David adhuc sub lege positus, sub illa non dico licentia, sed necessitate lamentationis, sic animum a luctu irrationabili separavit , sic tristitiam suam suorumque compescuit: nos qui jam sub gratia sumus, sub certa spe resurrectionis, quibus omnis tristitia interdicitur, qua fronte mortuos nostros Gentilium more plangimus, ululatus insanos attollimus, veluti alio genere bacchantes, conscissis tunicis pectora nudamus, verba inania et naenias circa corpus et tumultum defuncti cantamus? Postremo etiam qua ratione vestes nigras tingimus, nisi ut nos vere infideles et miseros non tantum fletibus, sed etiam vestibus approbemus? Aliena sunt ista, fratres, extranea sunt, non licent: et si licerent, non decerent. Sed aliquantos de fratribus et sororibus, licet fides propria et praeceptum Domini fortes faciat, parentum tamen et vicinorum opinio debilitat et frangit: ne lapidei et crudeles judicentur, si pepercerint vestimento , si non insanis luctibus fuerint debacchati. Et hoc quam vanum est, quam ineptum, opiniones hominum errantium cogitare; et non timere, ne quid minus faciat de fide quam suscepit? Quare non magis discit tolerantiam ille qui talis est, quare non a me discit fidem ille qui dubius est? Quando etiamsi tantus sit dolor ejusmodi pectoris, tacite debeat luctum sensu digerere , et non levitate sui animi publicare. #### Unum adhuc volo proponere exemplum ad corrigendos eos qui plangi mortuos arbitrantur. Exemplum autem de Paganorum historia est. Fuit quidam princeps paganus , qui habebat filium unicum, satisque dilectum. Hic cum in Capitolio idolis suis gentili errore sacrificaret, nuntiatur ei quod filius ille unicus defuisset . Non reliquit sacra quae gerebat in manibus, non lacrymavit, nec omnino suspiravit: sed quid respondit, audite. Sepeliatur, inquit: memini enim me filium genuisse mortalem. Vide responsum, vide hominis pagani virtutem: ut nec exspectari se jusserit, vel ut praesente se sepulturae filius traderetur. Quid agimus, fratres, si diabolus hunc in diem judicii coram Christo contra nos producat, et dicat, Hic meus cultor, quem ego praestigiis decipiebam meis, ut serviret caecis et surdis simulacris; cui ego nec resurrectionem a mortuis, nec paradisum, nec coelorum regna promiseram; hic filii nobilis sapiens unici mortem nec doluit, nec ingemuit, nec tali nuntio mea sacra deseruit: tui autem Christiani, tui fideles, pro quibus ideo crucifixus et mortuus es, ut mortem ipsi non timerent, sed essent de resurrectione securi, non solum lugent mortuos et voce et habitu, sed etiam ad ecclesiam procedere confunduntur; aliquanti etiam ipsi clerici tui et pastores ministerium suum intermittunt, vacantes luctui, quasi insultantes tuae voluntati? Quare? Quia quos voluisti, de saeculi caligine ad te vocasti. Quid ad haec respondere poterimus, fratres? Nonne confusio nos apprehendet, cum in hac parte inferiores gentibus invenimur? Et utique lugeri debet paganus, qui nesciens Deum, mox ut moritur, recto cursu pergit ad poenam. Plangi debet Judaeus, qui Christo non credens, animam suam perditioni deputavit. Dolendum est plane de catechumenis nostris, si aut sua incredulitate, aut negligentia proximorum, sine baptismo salutari recesserint. Caeterum qui sanctificatus gratia, signatus fide, conversatione probatus, vel innocentia securus de hoc mundo recedit, beatificandus est, non lugendus, desiderandus, non plangendus; sed desiderandus cum moderatione, cum sciamus nos ipsos accedentibus temporibus secuturos. #### Terge igitur lacrymas, intermitte suspiria, compesce gemitus, o fidelis; et pro hac tristitia salutarem illam indue tristitiam, utique quam beatus Apostolus secundum Deum esse memoravit, quae salutem stabilem solet operari (II Cor. VII, 10); utique poenitentiam facinorum commissorum. Scrutare pectus tuum, propriam interrogans conscientiam, et si invenias aliquid poenitendum (invenies autem, cum sis homo); trahe suspiria in confessione, funde lacrymas in oratione, esto sollicitus de morte illa vera, de poena animae, esto sollicitus de peccato, sicut David dicit: Quoniam iniquitatem meam pronuntio, et sollicitus ero pro peccato meo (Psal. XXXVII, 19); et non de corporis hujus temporali dissolutione terreberis, quod suo tempore in melius Deo jubente reparabitur. Vide quemadmodum utrumque sententia divina complexa est, dicens: Venit hora cum mortui qui sunt in monumentis resurgent. Ecce securitas, ecce contemptus mortis. Sed quid sequitur? Qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. V, 28, 29): ecce diversitas resurgentium. Omnem quidem necesse est carnem resurgere duntaxat humanam: sed bonus resurget ad vitam, malus resurget ad poenam, sicut scriptum est: Ideo non resurgent impii in judicio, neque peccatores in concilio justorum (Psal. I, 5). Ut ergo non in judicium resurgamus, intermissa mortis tristitia illam poenitentiam et tristitiam sumamus, et curam bonorum operum ac vitae melioris habeamus, et ad hoc sit nobis cogitatio hujus funeris et cadaveris, ut nos mortales esse noverimus, et per hanc cogitationem, salutem nostram, dum tempus est, dum licet, minime negligamus: scilicet aut fructificantes in melius, aut emendantes si ignorantes erravimus: ne subito praeoccupati die mortis, quaeramus spatium poenitentiae, et non invenire possimus; quaeramus eleemosynas erogare, et satisfacere pro delictis, nec quod volumus concedatur. #### Ostensa igitur, fratres, mortis communis , ostensa lacrymarum interdictione, monstrata veterum adhuc fragilitate et non Christianitatis virtute, monstrato Domini sacramento et Apostolorum de resurrectione documento, commemoratis Apostolorum actibus, et martyrum passionibus, ostenso praeterea David exemplo, et gentilis hominis insuper facto, ad ultimum exposita et noxia et utili tristitia, illa quae nocet, ista quae per poenitentiam salvat: his omnibus sic ostensis, quid nos facere jam aliud oportet, fratres, quam gratias agentes Deo Patri dicere, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10): tu dedisti vitam, tu constituisti mortem; tu inducis in saeculum, tu educis de saeculo, et cum eduxeris servas; nihil enim deperit tuorum, qui nec capillum capitis eorum perire dixisti (Luc. XXI, 18). Auferes enim spiritum eorum, et deficient, et in terram suam revertentur; sed emittes spiritum tuum et creabuntur, et renovabis faciem terrae (Psal. CIII, 29, 30)? Haec verba, fratres, digna fidelibus, haec medicina salutaris: hac spongia consolationis detersus oculus, hoc infusus collyrio rationis, non modo caecitatem ex desperatione non sentiet, sed nec lippes aliquas tristitiae sustinebit; quin potius oculis cordis lucida cuncta respiciens, dicet secundum patientissimum illum Job, Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino visum est, ita factum est: sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) in saecula saeculorum. Amen. |