| #### CAPUT VIII. |

| #### #### 19. Quod solum originis peccatum sine poenitentia remittatur. Invitus baptizatus. Poenitentiae jugis necessitas. Peccatum crescit neglectum: nullum respectu Dei parvum. De quibus assidue dolendum. Non omnis dolor, poenitentia. Poenitentia quid. Non est nisi de male usa libertate. Peccata lethalia. Cum itaque poenitentia efficax sit et fructifera, neminem relinquens sine venia, mortuos resuscitans: de modo et varietate ejus aliqua disseramus. Poenitentia enim baptizandis non est necessaria ; sed baptizatis de majoribus et minoribus peccatis dolendum sive poenitendum est. Per fidem enim Ecclesiae sola remittuntur peccata, quae contraxit homo in origine: ut sicut a patre peccante damnationem accepit, ita per matris Ecclesiae fidem consequatur remissionem. Sed qui per se peccavit, per dolorem proprium et per fidem Ecclesiae indulgentiam acquisivit. Haec per Baptismum ita reddunt hominem mundum et novum, ut nihil remaneat quod Deo displiceat. Sine poenitentia nulli profuit Baptismus, qui peccavit spontaneus. Si quis autem baptizaretur invitus, et in falsitate confessus; cum poenituerit, salvus erit, adjuvante fide et charitate totius matris Ecclesiae per totum orbem diffusae. Ob hoc sunt catechumeni ab Ecclesia constituti, ut dum Baptismum exspectant, unde jure poeniteant, doceantur. Haec restituit hominem in libertatem arbitrii primi parentis, adhuc in abundantia virtutum constituti. #### 20. Est enim poenitentia assidue peccantibus, assidue necessaria. In multis enim offendimus omnes (Jacobi III, 2), quae quotidie remittuntur, si semper plorantur. Ista per sacramenta Ecclesiae et orationes semper fugantur, ut jure audiant, Tota pulchra es, et macula non est in te (Cant. IV, 7). Non quin fiat dico, sed manere non potest. Tanta est virtus petitionis tuae et unitatis Ecclesiae, ut quidquid extraneum acciderit, durare non possit. Licet enim speciosi sint pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona (Rom. X, 15; Isai. LII, 7), lavatis tamen in remissionis figura excutiendus est pulvis qui contrahitur in via. Haec peccata etsi sint parva per Dei misericordiam, fiunt tamen magna in peccatoribus negligentia. Nullum enim peccatum adeo parvum, quod non crescat neglectum. Non enim considerandum est quid fecerit, sed quem offenderit: quam bonus, quam benignus, quam pius, quam propitius est, qui illum sua dulcissima pietate creavit ex nihilo, qui eum absque merito perduxit ad Baptismum, et educavit et nutrivit tanquam filium: ad cujus commodum creavit coelum et terram et omnia quae in eis sunt ex nihilo, cui serviunt omnia tanquam filio, cui misit Angelum in auxilium, propter quem fortem et callidum debellavit hostem ejus antiquum, propter quem tam multiplicia pati sustinuit, ut moreretur Filius , cum quo dignatur habere consortium: qui Deus majestate sua regit et gubernat omnia propter eum potestate sua. Talem patrem offendere, contra ejus voluntatem aliquid committere animadvertentibus ac se non ignorantibus quam est crudele? Unde qui se cognoscunt, sicut semper peccant, ita semper plorant; ut totam vitam suam, quae est tentatio super terram, plorent tota vita sua. #### 21. Ista autem sunt, cum aliquid citra vel ultra modum agitur. Ipsa enim bona quae per se bona sunt, aliquid contrahunt cum excedunt. Quidquid deest a perfectione, quidquid deficit ab homine, quidquid nostrum est, plorando delendum est. Quidquid aliquo modo agitur, non mundissima intentione, quidquid aliquo modo operamur, et non tamen purissimo Dei amore, non est liberum a fragilitatis operatione. Quicumque tam miserum esse ut hominis est dilexerit, et qui ejus fragilitatem non abhorruerit, sed omnino sibi reservaverit, et suum esse nunquam nisi propter acquirendum verum esse quod Deus est toleraverit, addit operi divino procul dubio dolendum. Et qui se cognoscit quid est, diligat hoc solum quod spectat ad illum qui est. Si quis enim sapienter cogitat, quid turpissimae fragilitati ab ipsa conditione inhaereat. quam foedus et turpis sit in carne, quam mutabilis in mente; hoc solum in se diligit, quia tale eum ad Deum ducet. Quidquid etiam boni facimus, si id melius facere po semus, a nobis est quod in culmine boni non sumus. Si quid boni novimus, et minus aliquo modo operamur, non omnino a nostra operatione est alienum. Ista assidua, et quodam modo quasi necessaria, assidua laventur confessione, assidua restaurentur compunctione . Surgamus purissimi ad purissimam perfectionem; ne istis quae parva sunt multiplicatis, quasi quadam scabie patiamur corrumpi et collidi: ne pinguedine charitatis imminuta sinamur macie affligi, et tortura immundae conscientiae macerari. Semper tendamus in melius, semper in puritatem Baptismi tendentes, et eam summopere conservantes: ut cum de hac vita exibimus, ad eum qui mundissimus est, mundi perveniamus, et sine mora ab eo suscipiamur. #### 22. Doleamus esse exsules a patria, doleamus vivere in corruptibili materia. Hic dolor magis ex desiderio, quam ex vindicta sit . (Unde differt a poenitentia. Poenitentia enim est quaedam dolentis vindicta, puniens in se quod dolet commisisse. Qui autem dolet quod detinetur in mortali corpore, desiderat quod amat, plorans quod tardat. Omnis poenitentia est de male usa libertate. Iste vero dolor magis in necessitate est. Nullum autem peccatum est necessarium. Ipsum autem peccatum originis ob hoc est malum, quia fuit in Adam spontaneum. Illius enim voluptas male usae libertatis punitur in nobis; non quia necessarium, sed quia fuit spontaneum. Nihil enim a nobis quaeritur, quod commisissemus; nihil a nobis exigitur nunc, quod fecissemus. Relinquitur in filiis opus paternae voluptatis. Requirit diabolus filios in servitutem, quorum patris emit libertatem.) Iste dolor factus est, non ex conscientia peccatrice, sed ex operante charitate; non puniens malum, sed augmentans bonum; non impatienter habitus, sed ex desiderio susceptus. In hoc desiderio erat Andreas, qui in cruce positus a Domino requirebat, Tempus est ut commendes terrae corpus meum. Volebat enim eum plebs de cruce deponere. Ipse autem coepit Dominum rogare, Ne me permittas, Domine, descendere vivum, sed tempus est ut commendes terrae corpus meum: tam diu enim jam portavi, tam diu super commendatum vigilavi, et laboravi, quod vellem jam ipsa obedientia liberari, et isto gravissimo indumento exspoliari. Recordor quantum in portando onerosum, in fovendo infirmum, in coercendo laetum , in domando superbum laboravi. Scis, Domine, quoties a puritate contemplationis me retrahere conabatur, quoties a dulcissimae quietis somno me excitare contendebat, quantum et quoties dolorem ingerebat. Qui igitur tam diu, pater benignissime, pugnanti restiti, et tua ope superavi et vici, a te pio et justo remuneratore posco, ne mihi ultra commendes, sed depositum reddo. Commenda alii quem illud ultra non impediat , et resurrecturum servet et reddat, ut et ipsum quoque meritum sui laboris recipiat. Terrae me commenda, ut me amplius vigilare non oporteat, et libere ad te fontem indeficientis gaudii tendere anxiantem me non retrahat, nec impediat. Hic dolebat jam non esse cum Domino, nec poenitebat commendatum resurrexisse Domino. Sic itaque non omnis dolor est poenitentia. Sunt etiam peccata alia, quae omnino eripiunt vitam, nisi succurrat poenitentia. Non enim omnis qui dicit, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum. Quare agenda est poenitentia, ut deleantur crimina. ####  |