| #### CAPUT VI. De eruptione aquarum diluvii. |

| #### #### De eruptione aquarum diluvii ita refertur: Rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt, et facta est pluvia quadraginta diebus et quadraginta noctibus (Gen. VII, 11, 12). Postea subinfertur: Clausi sunt fontes abyssi, et prohibitae sunt pluviae de coelo (Id. VIII, 2). Hujus rei difficultatem fixa sententia explanare, scientiae nostrae parvitate prohibemur. Verumtamen in his magistrorum quid intentio potuit excogitare, indifferenti sermone proferamus, nulli ex diversis opinionibus certiorem tribuentes auctoritatem; de quibus narrationibus, de singulis electionibus arbitrium probandi seu reprobandi concedimus libertatem. Fluvii enim de fontibus utrum ante diluvium fuerunt, inquisitio profertur: de quibus nulla in principio creaturae certa definitio, utrum facti an non facti sint ostenditur; nisi quod fons unus ascendens de terra, et divisus in quatuor capita, regiones irrigabat (Id. II, 6). Nisi forte de illo fonte caeteros per totum terrae spatium ubique ebullire etiam tunc aliquis dicat, propter quorum omnium singillatim assignationem originalis illius magni fontis commemoratio sufficeret. An etiam ante diluvium non erant, donec illa aquarum abundantissima eruptione universorum fontium venae, ubi vel jam ante non fuerunt, quod etiam saepe nunc fieri cernimus, erumperent? Attamen non de fontibus terrae, sed de fontibus abyssi dicitur, Et rupti sunt fontes abyssi. Sed hoc generaliter de fontibus potest sentiri. Unde enim terra potuisset habere, nisi subjacente abysso per occultos meatus fontium venas susciperet? Et idcirco abyssi fontes, etiam terrae fontes possunt nominari. Sed qui hoc ita sentiunt, quid dicent in eo quod paulo post, consummata quadraginta dierum inundatione, subinfertur: Et clausi sunt fontes abyssi magnae, et prohibitae sunt pluviae de coelo? Si fontes illi, qui nunc per terras fluunt, in diluvio aperti sunt, quomodo iterum clausi pronuntiantur? nisi non omnes fontes clausos esse denuntient, praeter eos tantummodo, per quos exitus hujus aditus administrabatur. Verum etiam hoc pro tempore solummodo esse dictum confirmant. Fontes enim qui clausi erant, cum illa insolens eruptio prohiberetur, postea apertos fuisse sequens ratio pronuntiat, dum aquae ibant et revertebantur (Id. VIII, 3). Quo enim revertebantur, nisi unde venerant? Per fontes igitur apertos aquae irruperant, qui post, ut cessaret eruptio, clausi erant. Sed cum iterum aqua revocaretur, etiam fontes, qui clausi fuerant, reserantur. Aquae enim quae clausis januis venire non poterant, quomodo retro, nisi apertis aditibus, reintrabant? De eo autem quod dicitur, Et cataractae coeli apertae sunt, et facta est pluvia, non minori diligentia indigens quaestio, diversis inquisitorum sententiis ventilata dignoscitur. Quibusdam namque placet, ut istae cataractae nubibus apertae fuisse putentur, quae saepe coeli nomine per Scripturas divinas nuncupantur, quomodo est illud, Et coeli dabunt imbrem, et terra dabit fructum suum (Jerem. XIV, 22; Psal. LXXXIV, 13); et, Panem coeli dedit eis (Psal. LXXVII, 24); et, Possint aves coeli habitare (Marc. IV, 32); et, Volucres coeli nidos habent ubi requiescunt (Luc. IX, 58)? Cataractas ergo in coelo, in nubibus videlicet factas ut pluvia veniret, illi praedicti aestimant, quemadmodum etiam nunc tale ministerium per nubes fieri totus mundus non ambigit. Sed tunc cataractas coeli apertas Scriptura sancta commemorat, quod solito plus, ingens effusio pluvialis facta erat. Caeteri vero istas cataractas in summo illo firmamento, quod ut divideret inter aquas et aquas, Deus in principio fecerat, factas prius esse dicunt: qui Deum illas aquas, quas supra firmamentum posuerat, ad tale ministerium praeparasse dicunt: et in hac conditione et superioris et inferioris aquae, sacri Baptismatis ministerium figurali expositione inspiciunt, dum per coelestem pluviam, Spiritum sanctum; per abyssi undam, aquam Baptismatis intelligunt: ut sicut aqua superior et inferior, primae vitae mundi peccamina diluit: sic Spiritus sanctus et aqua, nostrae vitae prioris delicta remittat. Sed dum in hoc opere intellectum potius rerum gestarum, quam figuralem expositionem assumpsimus, quod ad rem praesentem pertinet, prosequamur. Hi ergo qui firmamenti aquas ad diluvium venire ponunt, etiam ante diluvium pluvias in mundo fuisse non aestimant; occasione illius arcus, qui post diluvium in nubibus est constitutus, in hanc aestimationem ducti, ex ipsarum creaturarum natura investigantes, quod si ulla serena ante diluvium pluvia fieret, iris, id est, arcus ille in nubibus serenis appareret; qui per solem semper, et humectas serenasque nubes efficitur: et non a sole tantum fieri, sed etiam per lunam aliquoties in serenis nubibus videtur. Poterat ergo ipsa mundi nuper creati prima aetas sine ullis turbulenti aeris immutationibus et pluviis per matutinum et vespertinum rorem ali; ut in ipsa fortitudine sicut homines longaevos et sanitate corporum alacres habuerit, ita et mundus ipse nullis adhuc perturbationibus agitatus aptos vescentibus ferens fructus consisteret: et a secunda aetate sicut turbulentis motibus, ita turbidis rerum tempestatibus vivere et vigere inciperet. Quemadmodum in terra Aegypti etiam nunc nequaquam nubium imbribus, sed terrae ipsius sudore, et aeris commoditate, et Nili fluminis incrementis fovetur. Sed haec investigatio qualiter accipienda sit pro certo, eruditi et catholici viri videant. ####  |