| #### QUAESTIO XCV |

| #### #### Unde orta sit observatio Pentecostes, vel qua ratione? #### Non est ambiguum cuncta religionis nostrae veteri testimonio roborari, et Legis veteris praerogativa signari. Omnia enim praeterita Legis veteris, in figura fidei nostrae futurae gesta et designata noscuntur, ut verum nos tenere non ambigeremus, quando ea quae nunc et audimus et credimus, ante saecula praedestinata videmus, non solum vocibus, verum etiam signorum virtutibus commendata. Sed nunc illud est, si eodem modo ut designata sunt, a nobis intelligantur, ut dies Pentecostes, unde et qua ratione tractus sit congrue dignoscamus. Scripturae enim dominicae sensus suos sollicitis et devotis aperiunt, negligentibus claudunt. Nec enim par erat, ut res quae meritis ac dignis reservatae sunt, passim ab omnibus viderentur. Pentecostes ergo, qui quinquagesimus a Pascha computatur dies, hanc habet rationem, ut sicut post hebdomadam dominicus dies primus est, in quo adimpletum est Paschae mysterium in redemptionem salutis humanae; quia semper post curricula dierum septem, ad primum reverti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septenario numero consummari, et ad requiem pervenire: ita et post hebdomadas septem, primus dies est Pentecostes. Denique nunquam alio die quam die dominico Pentecostes est, ut totum quod ad salutem humanam proficit, dominico die et inchoatum et adimpletum noscatur. Dominico enim die factus est mundus, et post lapsum rursus dominico die reformatus; cujus reformationis figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuit. Post hebdomadam enim, qui octavus est, primus est in mysterio. Haec est enim dies, quam fecit Dominus. Unum eum diem fecit, ex quo caeteri curricula sortirentur. Ac per hoc ipso die resurrexit quem fecit, et secundum numerum supra dictae rationis, ipso die et in monte Sina Legem dedit per famulum suum Moysen: ut sicut agnus figura passionis Domini fuit in sacramento Paschae; ita et legislatio, evangelicae praedicationis: quia eodem die, id est Pentecoste, Lex data est, quo et Spiritus sanctus decidit in discipulos, ut auctoritatem caperent, ac scirent evangelicum jus praedicare. Quod factum duplici testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur, et manifesta Spiritus sancti infusione divinum et supercoeleste probatur ad legi nostrae testimonium perhibendum. Cum enim incognitis sibi imperiti diversis linguis magnalia Dei loquuntur, divinitus se inspiratos ostendunt. Filiis ergo Israel tertio die mensis tertii data est Lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur (Exod. XIX, 16), qui dies a quarta decima mensis primi, quo die factum est Pascha in Aegypto (Id. XII, 18), quinquagesimus est, hoc est Pentecoste. Unde factum est, ut ad legem fidei praedicandam in Pentecoste Spiritus sanctus descenderet in Apostolos (Act. II, 1-4), ut gesta veterum, futurorum imagines haberentur, ad securitatem fidei nostrae: quia falsum videri non potest quod ab initio praedicatum est. Ideo remissionis et reformationis tempus in quinquagesimo psalmo describitur, ut eadem providentia quinquagesimi diei, quae et primi est, sciretur. Hinc factum est ut et manna primo die, qui est dominicus, e coelo daretur populo Judaeorum, quod ita esse sex dierum continuatio probat, quibus collegerunt, et septimo die, id est sabbato quieverunt (Exod. XVI, 22, 23). Manna autem typus est escae spiritualis, quae resurrectione Domini veritas facta est in Eucharistiae mysterio. Omnia itaque gesta sunt, ut ad causam primae resurrectionis incolumia revertantur, et non glorietur satanas, sed hebescat, qui hominem falsa spe dejecit, ne in hoc maneret quod factum est per Christum Dominum. Nunc superest ut probemus, si ita intelligenda sunt quae diximus, ut supra memoravimus. Mensis primus quo Pascha quarta decima die celebratum est in Aegypto, haec dies quarta feria fuit. Unde et Lex quarta feria data est. Quod hinc datur intelligi, quia quinto decimo die mensis secundi profectionis filiorum Israel sabbatum videtur fuisse: idcirco non in die grex illis missus est coturnicum, sed vespere. Mane autem manna pluit de coelo (Exod. XVI, 13, 14), id est die dominico, qui primus post hebdomadam in repetitione invenitur. Denique sex diebus continuis manna collegerunt, septimo autem die, qui est sabbatum, quieverunt. Ab hoc ergo die usque ad tertii mensis diem tertium quo Lex data est, quaere et invenies quartam feriam fuisse quando Lex data est. Sunt enim a quinto decimo die mensis secundi, quando sabbatum fuit, usque ad tertii mensis tertium diem quo Lex data est, dies decem et novem. Tene ergo hos decem et novem, et redi super quintum decimum diem secundi mensis, quo sabbatum fuit, qui a primo computatur quartus decimus; et perveni usque ad diem primum secundi mensis, et habebis alios quatuordecim; quos superjunge ad decem et novem supra memoratos, et invenies primum diem mensis secundi sabbatum fuisse. Superadde adhuc ad caput primi mensis dies septem et decem, quia primi mensis tredecim dies retrahendi sunt, qui ante Pascha fuerunt: quarta decima enim die primi mensis Pascha factum est. Retractis ergo tredecim, et additis septem et decem, invenies quarta decima mensis primi quartam feriam fuisse. Et ne legendi fastidium patiaris, aut quaestionis singula membra curiose inspicere, do compendium, ut et de numero dierum quot a Pascha usque ad datam Legem sunt, certus sis, et ab ipso facilius discas, quota feria factum est Pascha. Tertio die post secundum mensem Lex data est. Sunt ergo menses duo et dies tres. Retrahe ergo de his tredecim dies qui ante Pascha fuerunt, et reliqui erunt dies quinquaginta. Quoniam autem quarta feria data est Lex, hinc facile videtur. Manna prima feria datum est, quia continuis sex diebus collegerunt, quae prima feria sexto decimo die fuit mensis secundi. Ab hac itaque prima feria usque ad octavum decimum diem, quo Lex data est, quartam feriam invenies. A feria vero quarta, sive ante sive retro computes in quinquagesimum diem, quarta feria est: idcirco quia quarta feria Pascha egerunt in Aegypto Judaei, et quarta feria Legem acceperunt: quinta autem feria profecti sunt de Aegypto. Igitur dedicatio Legis est Pentecoste. ####  |