| #### CAPUT II. De rationabilium naturarum dissimili peccato. |

| #### #### In hac ergo rerum omnium conditione primo spiritualis creatura invisibilis originaliter processit. Et deinde ne quod interius erat, hoc exterius non esset in Dei operibus, etiam corporalis et visibilis creatura fieri coepit: in qua utique principali rerum universarum generalique divisione, duas rationales, unam in spirituali, alteram in corporali instituit creator naturas, Angelorum videlicet et hominum, quibus, prout naturarum differentia expetit, etiam habitationum loca distinxit. Coelum namque Angelis, terram hominibus habitandam praestitit. Quibus institutis, utriusque naturae peccatum, Angelorum scilicet et hominum consequitur. Sed mandati transgressio quae in hominibus facta erat, libri Geneseos historia narratur. Quaestionem vero non minimam intuentibus praestat, qua causa Angelorum delictum Scripturae testimoniis, qualiter factum est, reticetur. Quamvis namque sub persona Babylonici regis illius angelicae ruinae verba per prophetam declarentur, dicentem: Sedebo in monte Testamenti, in lateribus aquilonis: ascendam super altitudinem nubium, et aedificabo thronum meum ad aquilonem, et ero similis Altissimo (Isai. XIV, 13, 14); haec de rege Babylonis historica expositione facillime possunt intelligi, nisi forte figurali expositione de corpore ad caput verba per allegoriam transferantur. Unde loco assumpta quaestio in hoc loco non dissolvitur, dum historialiter in ipso Evangelio causa ruinae et sententia et vindicta non manifestatur. Nisi forte, ut caeteri existimant, originale illius peccatum in seductione hominis per serpentem esse aliquis dicat; per quam et sententiam animadversionis acceperat, dicente Domino, Maledictus tu inter omnia animantia et bestias terrae; super pectus tuum gradieris, et terram comedes omnibus diebus vitae tuae (Gen. III, 14); sed absit hoc, ut sentiamus angelum posse suadere homini peccatum in terra, nisi prius ipse peccaret in coelo, dicente Domino, Vidi satanam sicut fulgur de coelo cadentem (Luc. X, 18); unde enim potuisset et ipse invidere felicitati humanae, nisi prius amisisset beatitudinem propriam? Non solum ergo peccatum hominis praecessisse diabolica ruina credenda est, sed etiam perfectionem illam creaturarum quae in die sexta facta est; de damnandis in novissimo die Domino pronuntiante, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 41). Quando ergo praeparatus est ille ignis, nisi in perfectione creaturarum omnium? Nisi forte dicamus post sexti diei perfectionem Deum aliquid creasse: quod absit, ne mendacem Scripturam, imo nosmetipsos faciamus. Cui ego carcer in illa creaturarum conditione praeparatus est, illius peccatum originaliter illas creaturas praecessit. Quoniam, ut Scriptura inquit, Ipse ab initio mendax est, et in veritate non stetit (Joan. VIII, 44). Restat ergo ut ruina angelica, qua causa a Domino tacita est, exponamus, dum illum creaturarum Dei principium angelum cecidisse non ambigamus. Angelicum vero vulnus verus medicus qualiter factum sit, indicare noluit, dum illud postea curare non destinavit. Et qualiter sit ejectus per sententiam vindictae, reticuit, quem per poenitentiam nullo modo revocavit. Peccatum vero hominis quomodo factum fuerit, profertur: ipsum namque quandoque promereri veniam non desperatur. Et qualiter ejectus sit homo, indicare Deus maluit, quem ad statum pristinum in novissimo iterum revocavit. Et quomodo animadversionis sententiam accepit, non occultavit, a quo aliquando per clementiae suae veniam satisfactionem accipere non recusavit. Hanc ergo differentiam in hominibus et Angelis Apostolus considerans ait: Non enim Angelos, sed Abrahae semen apprehendit Deus (Hebr. II, 16). Cum enim Creator clemens et misericors in summa illa et incommutabili Dei Patris manens substantia, in servi formam semetipsum exinanire voluit (Philipp. II, 7), non angelicam naturam, sed humanam apprehendit. Sed et in hoc quaestio nascitur: cum Deus angelis peccantibus non pepercit, et tamen peccanti homini per assumptionem humanae carnis veniam relaxavit; quare ergo inveniabili vindicta summus angelus est percussus, cum peccans et mandatum sui Conditoris homo transgrediens, veniabiliter postmodum ad poenitentiam revocatus sit, Joanne, et Domino, et Petro clamantibus: Poenitentiam agite; appropinquavit enim regnum coelorum (Luc. III, 3; Matth. IV, 17; Act. II, 38)? Angelus ergo in summo honoris sui ordine constitutus, immutationem ad exellentiorem statum non habuit, nisi per contemplationem sui Creatoris confirmatus, in eo statu permaneret ubi conditus fuit: et idcirco prolapsus iterum revocari minime potuit, qui de sublimissimo sui ordinis statu proruit. Homo vero adhuc in terra positus, generandi officio destinatus, ciborumque esui deputatus, immutationem in sublimiorem et meliorem spiritualemque vitam sine morte reciperet, si quamdiu in hac conversatione positus esset, in mandati custodia permaneret. Hunc, antequam ad statum veniret sublimiorem, delictum praeripuit: et ideo de inferiori illo suo ordine, id est, immortalitate sui corporis confestim ruit, dicente Domino, Terra es, et in terram ibis (Gen. III, 19). Clementia ergo Conditoris homo ad illam beatitudinem, ad quam peccans adhuc non pervenit, per passionem Domini revocatur; qui si inde cecidisset sicut angelus, nunquam iterum revocaretur: quoniam ad illum ordinem, id est, immortalitatem sui corporis nunquam iterum pervenit, nisi peracta omnium morte, illa beatitudo ad quam revocamur, per resurrectionem restauretur. Non ad illum tamen ordinem aut ad statum unde primus homo ceciderat, sed ad alium sublimiorem, quem speravit, restitutio fiet, dicente Domino, Erunt sicut Angeli Dei in coelo (Matth. XXII, 30). Praeterea quoque ad cumulum diabolici peccati illud accidit, quod statim postquam peccavit, foveam desperationis incurrit. Si enim de suo delicto habere veniam non desperasset, nunquam consentienti sibi homini damnum salutis suae procuraret. Qui enim de priori peccato habere veniam desiderat, nullo modo aliud augmentare praeparat. Per hanc ergo non solum sibimetipsi foveam perditionis invenit, sed etiam per se peccanti homini causa perditionis exstitit. Hoc autem ad levandum hominis delictum occurrit, quod non solum per semeptipsum mandati transgressionem non reperit, sed serpentinae suasioni consentit; verum etiam aliam creaturam rationabilem in Dei offensam non induxit: ac per hoc facilius poenitentiae januam adinvenit apertam; quam qui non ingressus fuerit, damuo perpetuae vitae subjacebit. Qui vero per poenitentiam peccata diluerit, angelicae felicitatis consors in aeternum erit. ####  |