| #### CAPUT XIII. Fidem sine operibus non prodesse. Apostoli locus pro fide sine operibus allatus, explicatur. Alius ejusdem locus. Fidem non sufficere. |

| #### #### Alios autem novi, quos ita insipientiae et imprudentiae tenebrosa ignorantia fallit ac decipit, ut fidem quam habere se simulant, sine justitiae operibus apud Deum sibi censeant profuturam: et hoc erroris genere sine metu crimina nefanda committunt, dum credunt Deum non criminum, sed perfidiae tantum ultorem. Et ejusmodi non solum se ipsos perisse contenti sunt, sed et alios in quibus nullum divinae scientiae lumen est, suis nituntur laqueis implicare. Et impletur in illis Salvatoris nostri sententia dicentis, Caecus si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt (Matth. XV, 14). Nam si nullum crimen, sed sola perfidia condemnatur; ergo securi peccamus et liberi. Et sine causa dedit Deus mandata justitiae, si sola sine justitiae opera fides prodest. Unde hic tam impius, tam scelestus, tam perfidus ignorantiae error obrepserit, scire non possumus; nisi forte ex illis qui hoc exemplo in Lege veteri populum seducebant, et secum aeternae morti et perpetuo tradebant interitui, de quibus scriptum est, Nolite audire sermones prophetarum, qui prophetant vobis; quoniam vani sunt ipsi, et visiones a corde suo loquuntur, et non ab ore Domini. Dicunt enim his qui repellunt verba Domini, Pax erit vobis; et omnibus qui vadunt in voluntatibus suis, omni qui vadit in errore cordis sui dicunt, Non venient super te mala (Jerem. XXIII, 16, 17). Multa quidem nobis, imo totius Legis testimonia aderant, quibus tam perniciosum errorem destruere ac sepelire poteramus: sed ne legentem diutius fatigemus, sufficiant pauca de plurimis. Respondeat mihi ille cujus talis est sensus: Adam a Deo factus est homo primus in primo statu mundi , perfidiae an peccati causa damnatus est (Gen. III, 17)? In quo nihil fuisse incredulitatis invenio praeter solam inobedientiam, cujus causa ille damnatus est, et omnes suo damnantur exemplo. Cain quoque non perfidiae causa, sed quia fratrem interemerat, condemnatus est (Id. IV, 11). Quid plura? Universus hic mundus ut diluvio interiret, non perfidiae causam, sed criminum lego fuisse (Id. VI, 13). Sodoma et Gomorrha ut repentino cremarentur incendio, nullam causam incredulitatis invenio, nisi peccatorum et scelerum (Id. XVIII, 20): quod Scriptura evidentissime demonstrat, et dicit, Homines Sodomitae mali et peccatores erant in conspectu Dei valde (Id. XIII, 13). Populus ille Judaicus ut tam frequenter interire videretur et corripi, nonne peccatorum causa praestabat? #### Sed dicit aliquis , Veteris Legis testimonia tantum non accipio, nisi mihi et Novi Testamenti exempla protuleris. Accipe Ananiam et Saphiram, quos apostolica sententia non perfidiae crimine, sed furti et mendacii causa damnavit (Act. V, 4, 9). Forsitan dicturus es mihi, Quid ergo Apostolus dicit, Arbitramur enim justificari hominem per fidem sine operibus legis (Rom. III, 28)? Ipsum qui hoc dicit, lego hominem absentem etiam condemnasse, quia uxorem patris acceperit (I Cor. V, 1). Intelligenda Scriptura, quae scientibus convenire videtur in omnibus, et nonnisi solis a quibus minime intelligitur discrepare. Justificari hominem Apostolus per fidem sine operibus legis dicit; sed non sine illis operibus, de quibus alterum apostolum audio dicentem, Fides sine operibus mortua est (Jacobi II, 20). Paulus enim apostolus de operibus Legis locutus est, hoc est, de circumcisione carnali, et neomenia, et sabbato, et hujusmodi caeteris, quae Lex fieri ante praeceperat, et jam Christi tempore non erant necessaria; iste vero de operibus justitiae loquitur, quae qui non fecerit mortuus est, quamvis se simulet esse fidelem. #### Sed dicit quis illud Apostoli, dicentis, Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10). Stulte, hoc Baptismi impletur in tempore: quo ut baptizetur quis, sola confessio desideratur et fides. Nam quid tibi ipsius Baptismi lavacrum prodest, si sola sine justitia fides quaeritur? Baptismo enim peccata ablui fides omnium tenet. Si deinceps peccandum est, abluisse quid prodest? Audi quid dicat Dominus homini semel sanato: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius eveniat (Joan. V, 14). Hoc et beatus Petrus apostolus manifestissime docet, ei deterius aliquid, qui post agnitam justitiae viam peccaverit, evenire, cum dicit: Si enim refugientes coinquinationes mundi, in cognitione Domini nostri et Salvatoris Jesu Christi, his rursum implicati superantur, facta sunt eis posteriora deteriora prioribus. Melius enim erat illis, non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod illis traditum est sancto mandato. Contingit enim eis illud veri proverbii, Canis reversus ad suum vomitum; et, Sus lota in volutabro luti (II Petr. II, 20-22). Hoc et beatus apostolus Paulus testatur et loquitur, hominem post Baptismi sanctificationem pristino errore peccantem non sine ingenti poenitentia conservari, dicens: Impossibile est enim eos qui, postquam semel illuminati sunt, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes sunt facti Spiritus sancti, gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum virtutesque saeculi venturi, et prolapsi sunt, renovari rursus ad poenitentiam, rursus crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes (Hebr. VI, 4-6). #### Quemdam ad Salvatorem accessisse, et quid faciendo vitam aeternam perciperet interrogasse, evangelista testatur: cui ita a Domino responsum est, Si vis vitam habere, serva mandata (Matth. XIX, 17). Non dixit, serva tantum fidem. Nam si sola fides quaeritur, superflue jubentur mandata servari. Sed absit ut ego Dominum meum aliquid dicam praecepisse superfluum. Sed dicunt hoc illi, qui peccando jam filii perditionis effecti sunt; et hoc tantum solatium se habere credunt, si alios secum potuerint morti perpetuae mancipare. Nam si Deus peccatorem non punit; ubi est illud propheticum, Si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt (Prov. XI, 31; I Petr. IV, 18); et alibi, Quia peccatores peribunt (Psal. XXXVI, 20)? et iterum, Deficiant peccatores a terra et iniqui, ita ut non sint (Psal. CIII, 35); et iterum, Sicut deficit fumus, deficiant; sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei (Psal. LXVII, 3)? Nullum hic tantum incredulum et infidelem, sed peccatores audio condemnari. Et Salvatorem nostrum quodam loco dixisse lego, Non omnes qui dicunt mihi, Domine, Domine, intrabunt in regnum coelorum; sed qui faciunt voluntatem Patris mei, qui in coelis est (Matth. VII, 21). Utique isti Christum credebant, qui eum etiam Dominum nuncupabant: nec idcirco illis coelestis regni janua panditur, quia illum ore, quem factis abnuunt, confitentur. Negari autem Deum factis non minus quam verbis, Apostolus dixit, Deum confitentur se nosse, factis autem negant (Tit. I, 16). Et Dominus in Evangelio: Multi mihi dicent in illa die, Domine, Domine, nonne in nomine tuo ejecimus daemonia, et in nomine tuo virtutes multas fecimus? Et dicam illis, Nunquam vos cognovi. Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 22). Usque adeo isti credidisse dicuntur, ut in nomine Domini virtutes etiam operarentur: nec tamen eis proderit fides, quia justitiae opera non fecerunt. Itaque si sola fides prodest, cur illi cum angelis satanae in perpetuum gehennae ignibus mancipantur, qui non perfidiae causa, sed quia boni nihil fecerant, judicantur: sicut scriptum est, Et dicet eis Rex qui a sinistris sunt, Discedite a me, maledicti, in gehennam aeternam, quam paravit Pater meus diabolo et angelis ejus. Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare, etc. (Id. XXV, 41, 42). Non dixit utique, quia non credidistis mihi: unde intelligi datur, eos non incredulitatis causa, sed propter bonorum operum sterilitatem esse damnandos. ####  |