|
57. Eat nunc pars Donati, toties
improbata, toties calumniosa, toties mendax, toties confutata,
toties modis omnibus superata atque confusa: adhuc jactet judicem a
nobis fuisse corruptum; quasi vox alia victis esse consueverit.
Prorsus judex corrumpendus fuit, ut quod ipsi bene egerant, illius
infirmaret auctoritas. Sed nec male illos egisse dixerim: imo vero
optime egerunt, qui contra suos errores pro veritate tanta dixerunt.
Nam si causa eorum consideretur, revera contra ipsos: si autem
prosecutiones eorum legantur, magis secundum ipsos judicavit. An vero
in ea causa ille qui medius erat adversaretur nobis, in qua illi qui ex
adverso stabant, dixerunt, protulerunt, recitaverunt tanta pro
nobis? Quid emere a judice deberemus, quando ab adversariis illa non
emimus, quae judicem cogerent, etiamsi ab ipsis accepisset pecuniam,
pro nobis ferre sententiam? Quanquam si non eum nossemus Deum
timentem, et justitiae dilectorem, et ab omnibus hujusmodi sordibus
alienum, nos in illum talem suspicionem dirigere deberemus; qui nimia
patientia, cum eos videret premi veritate, nec eis videri vellet
adversus, nimium patienter pertulit homines per inania vagantes, et
tam multa superflua dicentes, et ad eadem toties convicta redeuntes;
ut gesta tantis voluminibus onerata pene omnes pigeret evolvere, et
quemadmodum acta causa sit legendo cognoscere: quod illi utrum magis
inopia veritatis, an industria calliditatis egerint, nescio. Hinc
tamen solum causam tam pessimam utcumque adjuvare potuerunt, quam
potius deserere debuerunt. Denique si in illos qui egerunt, intendant
caeteri accusationem, eosque potius asserant a nobis fuisse corruptos,
ut tot prosecutionibus, vel a se prolatis lectionibus sic adjuvarent
causam nostram, sic perimerent suam; nescio quemadmodum se possint
defendere, et ab ista suspicione purgare, nisi forte dicant, Si
corrupti essemus, causam tam malam, et per nos et per illos
convictam, cito etiam finiremus: nunc vero vel inde credite nos ex
animo adfuisse, et aliquid prodesse voluisse, quod multum loquendo
egimus, ne quod actum est facile legeretur, et nos esse victos cito
cognosceretur. Si hoc ab eis non fieret, nec ipsis, nec nobis
jurantibus forsitan crederetur, illa quae pro nobis contra se, et tam
multa dixerunt, et tam multa legerunt, gratis eos nobis omnia
praestitisse. Nec tamen ipsis, sed Deo potius hinc agimus gratias.
Ut enim illa omnia vel loquendo vel legendo pro causa nostra promerent
atque propalarent, veritas eos torsit, non charitas invitavit.
|
|
