|
Et post collationem praesentium Augustinus ista dictavit: Auxilio
principum munitum me loqui dixisti, non secundum timorem Dei: sed
hominibus, quibus donat Deus intellectum, satis apparet quis loquatur
secundum timorem Dei; utrum qui obedienter audit Dominum dicentem,
Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est (Deut.
VI, 4); quod nos et obtemperanter audimus, et fideliter
praedicamus: an ille qui hoc sic audire non vult, ut duos dominos duos
deos esse contendat; atque ita introducendo duos deos et duos dominos,
ostendat se non timere unum Dominum Deum dicentem, Audi, Israel;
Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Scis autem sermonem tuum
prolixissimum occupasse nobis tempora quibus respondere possemus, et
tantum diei remansisse, quantum omnino non sufficeret, ut ea quae
dixisti, saltem nobis relegerentur. Noveris tamen omnia quae
protulisti, ut probares Deum esse Filium Dei, et magnum Deum, et
natum esse ex Patre, et alium esse ipsum et alium esse Patrem,
quoniam non est Pater ipse qui Filius, ad ingentes moras
pertinuisse, quibus necessarium tempus absumeres: quasi nobis abs te
probandum esset, quod et nos esse verum fatemur. Non enim dicimus
ipsum esse Patrem qui est Filius, aut ipsum esse Patrem vel Filium
qui est in ipsa Trinitate Spiritus sanctus. Prorsus alius est ille,
alius ille, et alius ille: sed simul omnes unus est Dominus Deus.
Si enim dixerimus duos esse dominos deos; unum magnum, alterum
majorem; unum bonum, alterum meliorem; unum sapientem, alterum
sapientiorem; unum clementem, alterum clementiorem; unum potentem,
alterum potentiorem; unum invisibilem, alterum invisibiliorem; unum
verum, alterum veriorem; et si quid aliud isto modo te sentire
monstrasti, ut duos dominos deos nos habere suaderes: si hoc ergo
dixerimus, arguet nos ipse Deus, dicens, quod jam commemoravi,
Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Tanquam
dicat nobis: Filii hominum, usquequo graves corde? utquid diligitis
vanitatem, et quaeritis mendacium (Psal. IV, 3)? Utquid vobis
facitis duos dominos deos? quare me clamantem, Audi, Israel, non
vultis audire, Dominus Deus tuus, Dominus unus est; sed contra me
clamatis, Domini dii nostri domini duo sunt? Numquid hoc faceretis,
si Israel esse velletis? Cum hoc ergo nomen interpretetur, Homo
videns Deum; rogo te, da veniam, si tu non vis, ego volo esse
Israel. Volo quippe in eorum consortio computari, quibus donatur
videre Deum. Et gratias illi agimus, quia facit nos videre nunc per
speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, sicut Apostolus
dicit (I Cor. XIII, 12). Videmus itaque donante ipso,
etsi adhuc per speculum in aenigmate, tamen videmus, quomodo inter se
non sint duo ista contraria, ut et alius Pater sit, alius Filius,
alius Spiritus sanctus, et tamen hi tres simul unus sit Dominus
Deus. Egi, sicut potui, ut hoc etiam tu videres: sed resistere
maluisti, quia Israel esse noluisti. Sed si hoc videre adhuc
forsitan non potes, crede et videbis. Intelligendo enim videntur ista
non oculis carnis intuendo. Et scis utique dixisse prophetam, Nisi
credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9). Cum ergo
audis, Dominus Deus tuus, Dominus unus est; noli duos dominos deos
facere, Patrem et Filium. Et cum audis, Nescitis quia corpora
vestra templum in vobis est Spiritus sancti quem habetis a Deo; et
eodem loco : Nescitis quia corpora vestra membra sunt Christi (I
Cor. VI, 19, 15): cum ergo haec audis, noli negare Deum
esse Spiritum sanctum, ne templum creaturae facias membra Creatoris.
Prius crede istos tres, et in suis singulis personis tres esse, et
tamen simul non tres dominos deos, sed unum Dominum Deum esse: et
dabit credenti et oranti ipse Dominus intellectum, ut id quod credis,
etiam videre, id est, intelligere merearis. Nam considera diligenter
omnia, quae prolixa disputatione dixisti, et videbis ex hoc errore
descendere, quo facitis duos dominos deos, contra clarissimam vocem
Domini Dei dicentis, Dominus Deus tuus, Dominus unus est: et
negatis Deum Spiritum sanctum, cujus sanctum negare non potestis
templum. Haec interim post Collationem nostram, qua praesentes
alternatim locuti sumus, te admonuisse suffecerit: si autem Dominus
voluerit, quoniam longum est, et tu remeare festinas, prosecutiones
nostras ante oculos eorum qui legere voluerint, quanta potero
perspicuitate constituam, et te veris quidem testimoniis divinis,
falsa tamen vestra dogmata probare voluisse, velis nolis, ostendam.
Et alia manu: Augustinus episcopus subscripsi.
Item alia manu, Maximinus: Cum explicueris hunc libellum, et ad me
transmiseris, si non ad omnia responsum dedero, tunc ero culpabilis.
Explicuere Gesta. Contuli.
ÿ
|
|
