|
22. Ecce ipsa verba tua posui, quibus
te dicere ostenderem, quod meis verbis breviter aperteque complexus
sum, quod ad hoc attendatur abluentis conscientia, ut quae de illa
fama sit cognoscatur. Non ergo ipsa attenditur, homo bone, non ipsa
attenditur quae videri non potest: sed fama attenditur, quae etiam
falsa esse potest, quod ipse confiteris atque concedis. Nam et tu
vidisti maculosam conscientiam non valere ad abluendum. Non ergo
conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis; sed
fama qua putatur sancte dare, etiam qui sancte non dat, et putatur
abluere qui non abluit. Abluit ergo accipientem mali hominis fama
bona, non ipsius dantis polluta conscientia. Cur ergo dictum est,
Conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis: nisi
quia non abluit accipientis, si non est conscientia sancte dantis? Si
maculosa et immunda est, quid ergo tunc attenditur? Ipsa, inquis,
attenditur, cum fama ejus attenditur; et si bona est fama, nihil
interest ad abluendum accipientem, etiam cum est mala conscientia, sed
abluit bona ejus fama. Dic, rogo te, cum mala conscientia est, vera
est bona fama ejus an falsa? procul dubio utique falsa. Proinde cum
bona non est, et occulta est dantis conscientia, quomodolibet eam tibi
videaris attendere, secundum hanc sententiam, non abluit accipientem;
nisi dantis aut fama falsa, aut polluta conscientia. Utrumque insanum
est: si te talia delectant, tu elige quid sit insanius. Porro quia
veritas non admittit ut accipientis conscientiam vel falsa fama dantis
abluat, vel polluta conscientia; restat ut abs te etiam requiramus,
quod et ibi quaesivimus (quoniam sicut dicit Petilianus vel quilibet
alius, consentientibus vobis, cum sancte dantis conscientia est, id
est, cum bona et munda conscientia est, abluit accipientis
conscientiam), unde abluatur accipiens, quando latet dantis maculosa
conscientia. Puto enim jam non te repetiturum atque dicturum, quod
impleat in abluendo vicem conscientiae bonae fama ejus falsa bona:
sufficit quod hoc vestros, non te, dicere asseruisti. Illorum te
pudeat, non etiam tui. Restat ergo ut tunc vel Deus vel quisquam
sanctus angelus abluat. Quod si dixeritis, illa horrenda consequetur
absurditas, quam in illa epistola mea commemoratam (Lib. 1 contra
Litteras Petiliani, n. 7), non dico videre noluisti, quia
prorsus non attigisti; sed tanto attentius acutiusque vidisti, quanto
magis attingere timuisti. Si enim hoc dicitis, quod cum sanctus homo
baptizat, sancta ejus conscientia diluit accipientis conscientiam, cum
vero conscientia dantis latenter immunda est, tunc Deus angelusve
abluit: cavete ne qui vobis haec dicentibus credunt, occultos malos
optent invenire a quibus baptizentur, ut multo sanctius ab ipso Deo
vel angelo ejus abluantur. Hanc absurditatem vel deridendam vel
detestandam cum verbis praecedentibus Petiliani perspiceres
consequenter et a me in epistola mea commemoratam, caute tu quidem
quasi nihil horum dixerim, rem tantam silendam putasti; sed confugisti
ad nescio quid absurdius, ut cum maculosa conscientia dantis occulta
est, et ideo non potest accipientis abluere, tunc falsa fama ejus
accipiens abluatur, et in eo veritatem falsitas operetur.
23. Nunc i , et accusa calumniose dialecticos, quod fugienda
versutia sermonis efficiant, ut si falsum est, verum sit; si verum
est, falsum sit. Ecce tale aliquid ipse in Sacramenta christianae
regenerationis immittis, imo pejus magisque fugiendum. Illi enim non
in sua fraude nec in rerum veritate, sed in perplexitate locutionis
humanae quaedam verba dicunt tunc videri vera cum falsa sunt, tunc
falsa cum vera sunt; quae cum in disputationem inciderint, animo
discerni; etiamsi dissolvi sermone non possunt. Tu vero non verbum
quodlibet, nec rem quamlibet, sed ipsam qua in aeternam vitam
renascimur, mundationem conscientiae veram fieri posse dicis in homine
per famam falsam alienae conscientiae. Et ne tibi hoc tribuatur, quia
dialecticam didicisti, vestrorum dicis hanc esse sententiam, quibus
non ut dialecticus, sed plane ut haereticus consensisti. Per te
igitur aut per vestros haec est magnifica inventa vel demonstrata
doctrina: Cum sancte dantis bona conscientia est, tunc ab ea fit
bonus qui baptizatur, tunc arbor bona bonum fructum parit (Matth.
VII, 17): cum vero conscientia dantis mala et occulta est, tunc
ejus quae falsa est bona fama consulitur; ut tunc a fallente accipiat
homo Baptismum verum, cum de illo crediderit falsum: atque ita ne
desit quae fructum pariat haeretici erroris, fit mater falsitas
veritatis. Hoc ideo totum tam exsecrabile, tam mirabiliter perversum
et insanum, ne quod Dei est Dei esse dicatur; ut quod a Deo
sumitur, hominibus tribuatur; ne qui dixit, Conscientia sancte
dantis attenditur, quae abluat accipientis, errasse videatur.
|
|