CAPUT XI.

11. Nec illud, quod praetereundum putasti, refellisti principio hujus epistolae, sicut tibi videris, quod a me dictum est: Si errabant illi qui volebant esse Pauli, quae tandem spes eorum est qui volunt esse Donati (Lib. 1 contra Litteras Petiliani, n. 5)? Quis enim non videat hinc esse istam divisionem factam, hinc hodieque in hac peste persistere, dum in hominis justitia spes ponitur, ut tunc sit acceptabilis Baptismus Christi, si ab homine justo quisque tingatur? Contra quem errorem, adversus eos qui jam schismata propter diversa merita hominum facere coeperant, clamat ipse Paulus, Gratias ago Deo, quia neminem vestrum baptizavi, ne quis dicat quod in nomine meo baptizavi (I Cor. I, 14, 15): quid aliud insinuans, nisi Baptisma Christi non esse nisi ejus in cujus nomine datur, et ideo non fieri melius cum per meliorem datur, nec deterius per deteriorem?

12. Frustra itaque deinceps exsultas, et dicis, Sequitur ut omnia illa quae a sancto Petiliano (seu cujuslibet sermo est) scripta sunt, recte dicta concludam. Ipsa enim verba quae velut recte dicta concludis, non se recte dicta convincunt; quia nec conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis, cum maculosa dantis occulta est. Ibi victus, cum veritati acquiescere debuisses, ad falsam ejus famam, tanquam ad deceptum mendacio infelicem judicem provocasti: quia neque attenditur conscientia, quando fama ejus attenditur, et tam non potest falsa cujusquam fama quam nec mala vita quisque mundari; et nemo fidem christianam sumit ab homine, nec perfido nec fideli, sed ab illo de quo scriptum est, Fide mundans corda eorum (Act. XV, 9). Qui si per fidelem audit quid credendum sit, eum quidem imitatur, non tamen ab eo justificatur. Nam si minister justificat impium, consequens est ut etiam in ministrum recte credatur: apostolica quippe clara et certa sententia est, Credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam (Rom. IV, 5). Proinde, si minister non audet dicere, Crede in me; non audeat dicere, Justificaris a me.

13. Jam vero quod sequitur, Omnis res origine et radice consistit; et si caput non habeat aliquid, nihil est: si origo et radix et caput baptizati, baptizans minister est, Christus non est; si Christus est, ille non est. Denique cum minister occultus est malus, quae origo, quae radix, quod caput est baptizati? an falsa ejus fama? Hoc quidem Cresconius dicit, sed veritas contradicit. Ergo si tunc origo et radix et caput Christus est; ipse est etiam quando minister est bonus, ne, quod absurdissimum est, melior sit conditio baptizati per occultum malum, quando Christus est caput, quam baptizati per manifestum bonum, si tunc minister est caput. Hoc et de bono semine dixerim. Sequitur enim, Nec quidquam bene regenerat, nisi bono semine regeneretur.

14. Quae vero sequuntur ex epistola Petiliani abs te posita, ubi ait (Lib. 1 contra Litteras Petiliani, nn. 8, 9), Quae cum ita sint, fratres, quae potest esse perversitas, ut qui suis criminibus reus est, alium faciat innocentem, cum scriptum sit,

(Matth. VII, 17, 16)? et iterum,

(Id. XII, 35): satis aperteque convincunt, Petilianum haec omnia non retulisse nisi ad hominem per quem Baptismus ministratur, ut ipse intelligatur, si innocens est, facere innocentem quem baptizat; ipse sit bona arbor, cujus fructus sit qui baptizatur; ipse bonus homo, de cujus cordis thesauro procedit sanctificatio baptizati. Ac per hoc cum iste occultus est malus, dic mihi, a quo fit ille innocens? dic mihi, cujus erit arboris fructus? dic mihi, de cujus cordis thesauro sanctificabitur baptizatus? Aut si tunc effectorem innocentiae suae, tunc arborem de qua fructus bonus nascatur, non hominem ministrum Baptismi meretur habere, sed Christum; felicius incidit in ministrum latentem malum, quam si incidisset in manifestum bonum. Quod si absurdissime atque insanissime dicitur, Christi fructus est qui ejus Baptismo sanctificatur, cujuslibet ministri opere baptizetur. Nisi forte ad consilium tuum recursurus est, quando incurrerit in ministri conscientiam maculosam et occultam, ut ei de qua nascatur arborem ostendas, falso bonam mali hominis famam: cujus radicem si quaesieris, invenies fallentis astutiam; de qua si potest nasci fructus bonus, quod absit, mentitus est Christus, qui dixit, Non potest arbor mala fructus bonos facere (Id VII, 18). Sed quia verum dixit Christus, habeat homo bonus tanquam bona arbor bonum fructum, opus bonum; sicut homo malus tanquam mala arbor malum fructum, opus malum: qui autem baptizatur, non de cujusquam hominis, sed de spiritu Christi nascatur, si vult esse fructus qui vento non corrumpatur, et arbor quae non eradicetur. Quae cum ita sint, cum tu dixeris, Ergo sequitur ut omnia quae a sancto Petiliano (seu cujuslibet sermo est) scripta sunt, recte dicta concludam: puto quia ego potius illa omnia non recte dicta concludo.