|
15. An forte de religione fas non est ut
dicat Imperator, vel quos miserit Imperator? Cur ergo ad
imperatorem vestri venere legati? Cur eum fecerunt causae suae
judicem, non secuturi quod ille judicaret? Sed quorsum ista
dicuntur? numquidnam, etiam si obtineant non pertinere ad Imperatorem
adversus eos aliquid statuere, qui prava in religione sectantur,
propterea si interfecerit eos; quos punierit martyres erunt? Hoc enim
modo ista haereticis omnibus vox patebit, in quos ex occulto imperio
Dei, per manifestum hominum imperium multa quibus coercerentur,
severissime constituta sunt; nec solum haereticis quoquo modo saltem
christiano nomine dealbatis, sed etiam ipsis Paganis. Nam utique et
ipsi falsa religione sunt impii, quorum simulacra everti atque
confringi jussa sunt recentibus legibus, inhiberi etiam sacrificia sub
terrore capitali. Si quis ergo eorum damnatus in tali crimine fuerit,
martyr habendus est, quia pro superstitione quam piam religionem
putabat, poenas legibus luit? Nullus certe quoquo modo christianus
audet hoc dicere. Non ergo quisquis in aliqua religionis quaestione
fuerit ab Imperatore punitus, martyr efficitur. Neque enim vident
qui talia sentiunt, in eum locum se progredi, ut ipsos etiam daemones
martyrum sibi gloriam vindicare posse contendant, quia istam patiuntur
persecutionem per imperatores christianos, ut pene toto orbe terrarum
eorum templa evertantur, idola comminuantur, sacrificia subtrahantur,
qui eos honorant, si deprehensi fuerint, puniantur. Quod si
dementissimum est dicere; non ergo ex passione certa justitia, sed ex
justitia passio gloriosa est. Ideoque Dominus, ne quisquam in hac re
nebulas offunderet imperitis , et in suorum damnatione meritorum laudem
quaereret martyrum, non generaliter ait, Beati qui persecutionem
patiuntur; sed addidit magnam differentiam, qua vera a sacrilegio
pietas secernatur; ait enim, Beati qui persecutionem patiuntur
propter justitiam (Matth. V, 10). Nullo modo autem propter
justitiam, qui Christi Ecclesiam diviserunt, et cum eam simulata
justitia quasi conantur ante tempus a palea separare, ac frumenta ejus
falsis criminationibus insectantur, ipsi ab ea potius , tanquam
levissima palea variis rumorum flatibus separati sunt. Sed inquiunt:
Non haec fecimus. Videant ergo ex hac quaestione se primitus liberare
debere , et tunc audere, si quid molestiarum sive poenarum a
christianis imperatoribus patiuntur, vel deponere in querimoniam, aut
assumere in gloriam. De qua re, id est, ipsius schismatis
quaestione, si nihil aliud dicerem, ea quae superius sunt dicta
sufficerent.
|
|
