|
34. Sane de Scripturis sanctis sagacissime
inquirens, si quid proferre posses pro ista spontaneae mortis sententia
insana, invenisse te aliquid putas, quia scriptum est in Evangelio:
Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma (Matth. XXVI,
41): tanquam ideo se quisque occidere debeat, quia infirmus est.
Ad passiones inter manus persequentium sustinendas non potuisti citius
dicere falsos martyres vestros ex illorum esse numero, de quibus
scriptum est, Vae iis qui perdiderunt sustinentiam (Eccli. II,
16)! et ad illos prorsus non pertinere quibus Dominus dicit, In
vestra patientia possidebitis animas vestras (Luc. XXI, 19).
De quibus autem legitur, Spiritus promptus est, caro autem infirma;
somno non voluntario premebantur, non interitu voluntario necabantur.
Diligenter lege, et quid loquaris attende. Ubi est quod Apostolus
ait, Fidelis Deus qui non permittet vos tentari super id quod
potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis
sustinere (I Cor. X, 13)? Itane credendum non est huic
apostolicae veritati, et inimicos debemus nos ipsos habere, quia
inimicos non possumus alios sustinere? Absit hoc a cordibus
christianis. Plane fideli Apostolo, imo ipsi fideli Deo, qui non
sinit suos tentari supra quam ferre possunt, sed facit cum tentatione
etiam exitum, ut possint sustinere, credant Catholici, non credant
Donatistae; et ne semper ista non credant, non sint Donatistae.
Quando enim desperatur in quibusque passionibus a Domino impetranda
sapientia, et ideo quaeritur compendium caminorum, ubi se isti non
quidem feris, ut ait beatissimus Cyprianus (Lib. de Laude
Martyrii, ad Moysen et Maximum), sed tamen flammis objiciunt,
quos nemo damnavit: non est hoc consilium, sed furor, non est
sapientia, sed amentia. Habeant isti incendia sua, qui non dicunt de
adjutorio Domini, Quoniam ab ipso patientia mea (Psal. LXI,
6).
35. Certe sanctus Job quando a capite usque ad pedes intolerabili
vulnere putrescebat, et doloribus excruciabatur immanibus, hoc vestrum
compendium habebat in promptu, quo se ab hujusmodi vita horrendis
calamitatibus plena, in qua procul dubio manebat, nolebat eripere.
Potestas utique aderat, sed justitia non sinebat . Secundum hoc enim
dicit, Atque utinam possem me occidere, aut rogare alium ut faceret
mihi hoc (Job XXX, sec. LXX)! Negavit se posse justus,
quod per justitiam fieri non poterat. Eo loquendi modo et Apostolus
ad Galatas dicit, Testimonium vobis perhibeo, quia, si fieri
posset, oculos eruissetis et dedissetis mihi (Galat. IV, 15).
Cur enim et hoc fieri non posset, nisi quia juste fieri nullo modo
posset? Sic et Dominus cum per Angelos suos justum Lot de Sodomis
exeuntem urgeret ut properaret in Segor: Non enim, inquit, potero
facere rem, donec tu illo introeas (Gen. XIX, 22). Non
posse se dixit, quod sine dubio poterat per potentiam, sed non poterat
per justitiam. Posset enim patientissimus Job, ut nihil aliud, vel
cibum vel potum non sumere, atque ita illam vitam aerumnosam
horrendamque consumere: sed hoc juste facere non posset, quoniam nulli
fas est se ipsum occidere; maxime cum, ut possit vivere, possit
fugere. An hoc aliquis dubitaverit, quod ille vir sanctus, qui tam
multa in suis doloribus loquebatur, rogare ut hoc sibi fieret, aliquem
posset? Neque enim non, dolenti et putrescenti manus defuit ad
perimendum, et lingua defuit ad rogandum. Certe vel ipsam conjugem
suam poterat hoc rogare: quae tamen ut hoc fieret nec ipsa
suggessisset, quae illum mori per ejus blasphemiam Deo irascente
cupiebat; ideoque aliquid in Deum consilio nefando (Job II,
9), tamen ut ipse se occideret, ei dicere non audebat. Plus juris
in vos diabolus habet, qui vobis tam facile persuadet, quod insipienti
mulieri persuadere non potuerat, quam sibi ministram ad decipiendum
virum, suis illi ablatis omnibus, reservavit. Dixit itaque se justus
ille non posse aliquem rogare ut eum interficeret, etiam id ostendens
utique non licere. Quod enim non potest juste, non potest justus:
quoniam hoc decernendo prius amittit justitiam, ut quod non potest
justus, possit injustus. Sic ergo dixit, Atque utinam possem me
ipsum interficere! tanquam diceret, Atque utinam justum esset; tunc
enim a justo fieri posset. Neque enim ut hoc posset quod non potest
nisi injustus, injustitiam sibi optaret. Sed si fieri posset, hanc
vellet esse justitiam: quod fieri quia non potuit, ut haec esset
justitia, non potuit justus quod sola faceret injustitia. Ac per hoc
non est injustum homini justo optare mortem, quando amarissima est
vita: sed si Deus optatam non dederit, non erit justum nisi tolerare
eam amarissimam vitam. Sicut a justo nec illud alienum est, ut optet
vitam, quando amara mors imminet: sed cum se videt eam impetrare non
posse, dicit quod nos in se transfigurans Dominus ait, Verum non
quod ego volo, sed quod tu vis, Pater (Matth. XXVI, 39).
Haec autem illis dicenda sunt, quos ad mala gerenda quaerunt qui
persequuntur, non quos ad bona participanda qui diligunt: eis,
inquam, dicenda sunt ista, qui persecutionem patiuntur propter
justitiam, non qui eam sibi faciunt propter injusittiam.
|
|
