|
36. Proinde etiam senior ille Razias,
quem sibi isti exemplis sui sceleris destituti, de Machabaeorum libris
(II Machab. XIX, 41) tanquam imitandum se invenisse
gloriantur, hoc facere debuit, quod in eisdem Litteris leguntur
septem illi fratres etiam exhortante matre fecisse (Id. VII), ut
comprehensus, et a lege Domini sui non aversus, omne quod ei
applicitum esset acciperet, et in dolore sustineret, et in humilitate
sua patientiam haberet. Quocirca humilitatem inter manus inimicorum
non valens ferre, non plane sapientiae, sed insipientiae dedit
exemplum, non Christi martyribus, sed Donati Circumcellionibus
imitandum . Verumtamen si diligentius consideremus, et ab isto
apparetis alieni. Iste quippe cum jam comprehenderetur ab hostibus,
non habuit liberam fugam; ideo se gladio percussit, et cum perimere
non potuisset, de muro se praecipitavit. Deinde abruptam petram, cum
jam vivere non posset, adhuc tamen spirans, et corpus impetu movens,
currendo, licet exsanguis, obtinuit: ubi utraque manu producta sua
intestina discerpsit, dispersit, occubuit: turba ita circumdatus ut
evadere non posset, et si vivere posset. Vos igitur qui nec Dominum
auditis dicentem, Fugite, nec imitamini Raziam, qui voluit, nec
potuit fugere: profecto quia non habetis illum in praecepto, nec
habetis istum in exemplo. Quid, quod iste Razias secundum vestram
rationem sine dubitatione culpandus est? Dixisti enim propter
evangelicam sententiam, ubi Dominus ait, Spiritus quidem promptus
est, caro autem infirma; vos ad caminorum fugisse compendium, quia
videlicet infirmi estis perferre manus inimicorum, si ab eis
comprehensi fueritis. Ergo illius qui se gladio graviter vulneravit,
qui vulneratus murum petiit, qui se inde in cervicem praecipitem
dedit, qui et postea potuit ad petram currere, in petra stare,
intestina educere, carpere, spargere, numquid dici potest spiritus
promptus, caro autem infirma; cujus non solum spiritus tam promptus
apparuit, sed etiam caro tam firma, ut vix credibile sit eum facere
voluisse ac valuisse quae fecit? Itaque vobis oportet iste
displiceat, qui rationem vestrae infirmitatis sua firmitate perturbat.
Porro si fugere valens, nec volens, in domum suam ligna
congessisset, atque irruentibus inimicis ut eum comprehenderent, ignem
supposuisset, seque cum suis aedibus concremasset, vobis quidem
praebuisset exemplum, sed sibi acquisisset grande tormentum. Nunc
enim quoniam fugere non valuit, aliquanto minus est fortasse sui
sanguinis reus, quod sibi intulit mortem, quam comprehenso inimicus
jam fuerat illaturus.
37. At enim sanctarum Scripturarum auctoritate laudatus est
Razias. Quomodo laudatus? Quia fuit amator civitatis. Hoc potuit
et carnaliter, civitatis videlicet illius terrenae Jerusalem, quae
servit cum filiis suis; non autem illius quae sursum, liberae matris
nostrae. Laudatus est, quia continentiam servavit in Judaismo: et
haec sibi in comparatione justitiae Christianae damna et stercora
fuisse dicit Apostolus (Philipp. III, 8). Laudatus est,
quia pater Judaeorum appellabatur: hoc magis est, unde et illi
tanquam homini subrepsit humilitatis impatientia, ut prius mori vellet
quam hostibus subjici. Dictum est quod elegerit nobiliter mori:
melius vellet humiliter, sic enim utiliter. Illis autem verbis
historia gentium laudare consuevit, sed viros fortes hujus saeculi,
non martyres Christi. Dictum est quod se viriliter de muro
praecipitavit in turbas: nec nos dicimus eum hoc fecisse muliebriter.
Quanqum vos qui multum exemplo isto profecistis, etiam feminas vestras
hoc facere docuistis: sed fatemur hoc etiam ipsas non facere
muliebriter, sed viriliter; non tamen salubriter, quia non
fideliter. Ad extremum quod invocasse dictus est dominatorem vitae ac
spiritus, ut haec illi iterum redderet, id est, vitam et spiritum;
nec tunc aliquid poposcit, quo boni discernuntur a malis. Reddet enim
haec Deus et his qui male egerunt, non in resurrectione vitae
aeternae, sed in resurrectione judicii aeterni. Laudatus est itaque
iste Razias amator civitatis, ut valde bene audiens, id est, bonae
famae, quia pater Judaeorum appellatus est, et quod continentiam
tenuerit in Judaismo. Istam vero ejus mortem mirabiliorem quam
prudentiorem narravit quemadmodum facta esset, non tanquam facienda
esset Scriptura laudavit. Nostrum est autem, sicut Apostolus
admonet, omnia probare, quae bona sunt tenere, ab omni specie mala
nos abstinere (I Thess. V, 21, 22).
38. Et hanc quidem Scripturam quae appellatur Machabaeorum, non
habent Judaei sicut Legem, et Prophetas, et Psalmos, quibus
Dominus testimonium perhibet tanquam testibus suis, dicens,
Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et
in Psalmis de me (Luc. XXIV, 44): sed recepta est ab
Ecclesia non inutiliter, si sobrie legatur vel audiatur, maxime
propter illos Machabaeos qui pro Dei lege sicut veri martyres a
persecutoribus tam indigna atque horrenda perpessi sunt ; ut etiam hinc
populus christianus adverteret, quoniam non sunt condignae passiones
hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis, pro quibus
passus est Christus; si tanta patientissime pertulerunt pro lege quam
dedit Deus per famulum hominibus illis, pro quibus nondum tradiderat
Filium. Quanquam et iste Razias habeat quod legentibus prosit, non
solum ut mens exerceatur recte judicando quod legit, verum etiam ut
animus humanus, imo animus christianus adverteret, quanta ferenda sint
ab inimicis ardore charitatis cum a se ipso iste timore humilitatis
tanta pertulerit. Sed ardor charitatis de sublimitate descendit
gratiae divinae, timor autem humilitatis ex amore accidit laudis
humanae: et ideo ille certat per patientiam, hic autem peccat per
impatientiam. Non itaque debemus quidquid in Scripturis etiam Dei
testimonio laudatos homines fecisse legerimus, consentiendo approbare,
sed considerando discernere, adhibentes judicium non sane nostrae
auctoritatis, sed Scripturarum divinarum atque sanctarum: quae nos
nec illorum hominum quibus illic bonum atque praeclarum testimonium
perhibetur, omnia vel imitari vel laudare facta permittit, si quae non
recte ab eis facta sunt, vel huic jam tempori non conveniunt. Sed de
iis quae tunc fuerant recta, nunc non sunt, quid opus est aliquid in
hac quaestione discutere; cum hoc unde agitur, ut sibi quis inferat
mortem, maxime cui conceditur, vel potius qui compellitur vivere, in
eis sit factis, quae nec poterant unquam recta esse, nec potuerunt,
sicut satis jam demonstravimus?
39. Proinde, quomodolibet accipiatur a vobis hujus Raziae vita
laudata, non habet mors ejus laudatricem sapientiam, quia non habet
dignam Dei famulis patientiam: potiusque huic vox illa Sapientiae,
quae non laudis, sed detestationis est, competit, Vae iis qui
perdiderunt sustinentiam (Eccli. II, 16)! Nam si laudatorum
facta omnia creditis imitanda, numquid melior est iste Razias quam
David? Cur ergo ejus factum de aliena uxore appetenda, ejusque
occidendo marito (II Reg. XI), nullus bonus sibi proponit, sed
potius cavendum atque vitandum? Numquid melior est Razias quam
Salomon? Placetne ergo vobis, ut ejus erga mulieres lasciviae,
quarum seductionibus usque ad templa idolis fabricanda perductus est
(III Reg. XI), imitandum proponamus exemplum? Numquid melior
Razias quam Petrus apostolus, qui ubi dixit, Tu es Christus
Filius Dei vivi, tam beatus a Domino appellatus est, ut claves
regni coelorum accipere mereretur: nec tamen ideo creditur imitandus,
ubi mox eodem momento reprehensus, audivit, Vade post me, satanas;
non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum (Matth. XVI,
17-23)? Atque ut haec taceam quae voce apertissima sancta
Ecclesiae Scriptura culpavit, et ea dicam quae tantummodo ibi narrata
atque conscripta sunt, nec de his est in alteram partem laudis aut
reprehensionis lata sententia, sed quae nobis judicanda permissa sunt;
numquid melior Razias quam Noe? Quis autem illum virum, quod jacuit
ebrius (Gen. IX, 21), laudaverit sobrius? Numquid melior est
Razias quam Judas patriarcha? Quis tamen eum approbet, cui
placeat, quem non rectissime offendat in illa fornicatione,
quandoquidem non ad suam nurum, quia hoc ignoravit, verumtamen ad eam
quam meretricem putavit, ingressus est (Gen. XXXVIII)?
Numquid melior est Razias, quam Samson? Audete itaque dicere, si
potestis, illud quod in crinibus habuit virtutis magnum divinumque
secretum, blandienti mulierculae fuisse prodendum. Nam illud quod cum
inimicis occidit et se ipsum, quando super se atque illos dejecit
domum, mortem quam mox ab eis fuerat perpessurus, communem voluit cum
illis habere, quia non posset evadere (Judic. XVI). Quod
quidem non sua sponte fecit, sed hoc spiritui Dei tribuendum est, qui
usus est eo ut faceret quando illi adfuit, quod facere non poterat
quando idem spiritus defuit. Sicut Abrahae factum quando filium
voluit immolare, quod Deo jubente fuit obedientia (Gen.
XXII), Deo non jubente quid fuit, nisi dementia?
40. His sacris Litteris eruditus beatus Cyprianus, in
Confessione sua dixit, Disciplinam prohibere ne quis se offerat (In
Actis passionis Cypriani martyris, quorum initium,
Videte quantum mali faciatis cum vos vultis occidere,
qui estis indisciplinati etiamsi vos aliis hoc vobis facere cupientibus
velletis offerre. Fugam praecipit quem vocatis Salvatorem, fugam
permittit persecutor: quid ergo sequimini, ut vestris ignibus
pereatis, nisi vestrum furorem? Et tamen dicis, Annon est ista
persecutio, quae tot millia innocentum arctavit ad mortem? Ostendite
quomodo sitis innocentes, qui Christum dividitis et vos occiditis.
Ostendite quomodo arctemini ad mortem, quibus fuga et divinitus
jubetur, et humanitus relaxatur. Ostendite quemadmodum caminorum
compendio animas vestras a contaminatione rapiatis, quos potius
caminorum sacrilegio tanquam diabolico sacrificio contaminatissimas
facitis. Interrogate Christum, jubet vos fugere; interrogate
Tribunum, permittit vos fugere. Si et ipsum Raziam interrogare
possetis, responderet vobis, Ego non potui fugere. Vos ergo nec
Christum salvatorem, nec Tribunum persecutorem, nec Raziam auctorem
habetis.
|
|
