|
1. Legi, Petiliane, litteras tuas,
quando legere potui, quibus te satis indicasti adversus catholicam
Ecclesiam, pro parte Donati, nec aliquid valuisse dicere idoneum,
nec tacere permissum. Quos aestus passus es, quanta cordis tempestate
fluctuasti, cum legisses ea quibus parti epistolae tuae, quae in manus
meas tunc venerat, quanta potui brevitate ac perspicuitate respondi?
Vidisti enim tanta firmitate roboratam, tanta luce illustratam, quam
tenemus et defendimus veritatem, ut quid contra eam dicendum esset,
quo convicta refelleretur, invenire non posses. Attendisti etiam,
multorum qui ea legerant, exspectationem in te esse conversam, scire
cupientium quid diceres, quid ageres, qua evaderes, quo ex tantis
angustiis, quibus te Dei verbum circumvallarat, erumperes. Hic tu,
qui debueras, contempta opinione vanorum, pergere in veram sanamque
sententiam, fecisti quod de talibus Scriptura praedixit: Dilexisti
malitiam super benignitatem, iniquitatem magis quam loqui aequitatem
(Psal. LI, 5). Proinde si et ego tibi vellem pro maledictis
maledicta rependere, quid aliud quam duo maledici essemus, ut ii qui
nos legerent, alii detestatos abjicerent sana gravitate, alii suaviter
haurirent malevola voluntate ? Ego quando cuique vel dicendo vel
scribendo respondeo, etiam contumeliosis criminationibus lacessitus,
quantum mihi Dominus donat, frenatis atque contritis vanae
indignationis aculeis, auditori lectorive consulens, non ago ut
efficiar homini conviciando superior, sed errorem convincendo
salubrior.
2. Si enim qualecumque cor habent, qui ea quae scripsisti
considerant; quid tibi profuit ad causam, quae inter nos de communione
catholica vel de parte Donati agitur, quod relicto negotio quodam modo
publico, privata quadam simultate hominis unius vitam maledicis
opprobriis insectatus es, quasi homo ille sit causa quae inquiritur?
Tam male existimasti, non dicam de Christianis, sed de ipso genere
humano, ut non crederes posse tua scripta in manus aliquorum venire
prudentium, qui se a personis nostris tollerent, et quaestionem potius
quae inter nos verteretur inquirerent, nec qui vel quales essemus, sed
quid pro veritate vel contra errorem diceremus attenderent? Horum
judicium tibi reverendum fuit, horum reprehensio praecavenda, ne te
arbitrarentur nihil invenisse quod diceres, nisi tibi proponeres cui
quoquo modo malediceres. Sed videlicet quorumdam levitate atque
vanitate, qui libenter audiunt lites jurgantium disertorum, ut cum
attendunt quam eloquenter convicieris, non intueantur quam veraciter
convincaris. Simul et illud opinor egisti, ut occupatus mea
defensione susceptam causam etiam ipse desererem; atque ita hominibus,
non ad disputantium, sed ad litigantium verba conversis, obscuraretur
veritas, quam dilucescere atque innotescere formidatis. Ego itaque
contra tale consilium quid agam, nisi mea potius defensione neglecta
rem teneam, de qua intentionem meam nullus meus criminator excutiat?
Domum Dei mei, cujus decorem dilexi, praeconio servientis vocis
extollam, me vero humiliabo et abjiciam. Elegi enim abjectus esse in
domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis haereticorum
(Psal. LXXXIII, 11). A te ergo, Petiliane, sermonem
parumper avertam; et ad eos convertam, quos a me maledictis tuis es
conatus avertere, quasi hoc ego moliar, ut homines ad me
convertantur, et non potius mecum ad Deum.
|
|