|
Ab hoc Lectoris gradu ad altiorem promotus fuit, ac sive uxor naturae
jam concessisset, sive uterque continentiam servarent, illum certum
est officio diaconatus anno supra quadringentesimum octavo vel nono,
quo patri ejus Augustinus scripsit, adolescentem adhuc functum
fuisse. In illa centesima prima epistola sanctus Praesul singularem
praebet sui in Julianum studii significationem; ejusque patrem rogat,
ad se illum in aliquod tempus venire jubeat.
Denique idem Julianus in episcopalem ordinem evectus fuit. Nam licet
Augustinus eum saepe saepius filium vocet, in eo tamen honorem
agnoscit episcopatus, cum erumpit in illam exclamationem:
|
“O frontem
qualiumcumque episcoporum”
|
|
(Supra, contra Julianum, lib. 4, n.
57)! Ac praeterea epistolam ad Thessalonicensem antistitem
Juliani solius non esse, sed ipsi cum plurimis Pelagianis episcopis
communem dicit (Supra, contra Duas Epistolas Pelagianorum, lib.
2, n. 1). Quin etiam ipse Julianus Turbantium episcopum, cui
primum suum opus in Augustinum nuncupavit, fratrem nominat (Infra,
Operis imperfect. lib. 1, cap. 1). Prosper in Chronico ad
annum quadringentesimum trigesimum nonum meminit episcopatus eidem
Juliano, nec dubium quin propter haeresim, dudum erepti (Infra,
Append. parte 2).
Ordinaverat eum Innocentius I, uti Mercator in Commonitorio contra
Pelagianos scribit (Ibid). Cui vero Ecclesiae praefectus fuerit,
dissensio erat aliquando inter eruditos, cum in Gennadii libro de
Scriptoribus ecclesiasticis
diceretur
in
Prosperi autem Chronico,
in epistola
Petri diaconi ad Africanos episcopos in Sardinia exsules,
in Gelasii papae decreto de scripturis
apocryphis,
legeretur: quo etiam posteriore titulo a
Beda, Praefatione libri primi in Cantica canticorum, donatur.
Tametsi voces illae,
|
“Juliani Celanensis episcopi a Campania,”
|
|
quibus Beda utitur, absolute possint ita exponi, ut Julianum ortu
quidem Celanensem, episcopali autem sede Campanum fuisse
significent: quemadmodum cum eum Prosper Atellanensem, Petrus
diaconus Edanensem, Gelasius Celanensem nominat, appellationes
istas de natali ejus loco, perinde atque de episcopali, liceret
interpretari: atque ita quominus sedisse eum Capuae crederemus, nihil
vetaret; nisi observatum esset apud Gennadium in probatioribus
manuscriptis, velut in eo quem in Appendice sequimur, antiquissimo
exemplari Corbeiensi, nullum de Juliani episcopatu verbum reperiri.
Sic porro etiam Prosperi editiones recentiores, pro Atellanensi,
Eclanensem ex melioris notae manuscriptis substituunt. Quam quidem
correctionem nihil moratus Petrus Franciscus Chiffletius, primam
Prosperi lectionem alia potiorem esse, ac vere Julianum Atellae,
quae in urbibus Campaniae olim celebrabatur, et e cujus ruinis Aversa
postmodum inter Neapolim Capuamque excitata est, sedem tenuisse
voluit (Chiffletius, in Paulino illust. parte 2, cap. 29).
At controversiam decidit Marius Mercator Juliani aequalis et
aemulus, ejusque gentilis, dum verbis conceptis ipsum alias episcopum
Eclanensem, alias exepiscopum oppidi Eclanensis vocat (Infra,
Append. parte 2): quo cum Mercatore Petrum diaconum, Gelasium,
ac Bedam, una mutata vel transposita littera conciliare, non ita
magni negotii fuerit.
Isthaec autem civitas quondam clara, nunc ruinis suis sepulta,
antiquis Eculanum sive Eclanum dicta est. Posita erat in Hirpinis
in ulteriori principatu, a Benevento quindecim millibus distans,
versus Euro-notum. Sunt qui putent eamdem postea Quintodecimum
appellatam, necnon nostra hac memoria ejus rudera quaedam ac parietinas
prope Mirabellam conspici. Episcopalis sedes Eclano Frequentum,
italice Frigento, seu Fricento, translata fuit. Frequentum vero
nonis maiis anni supra millesimum quadringentesimi sexagesimi quinti aut
sexti Abellinensi episcopatui conjunctum est. Regionem hanc tradunt
quondam Apuliae limitibus comprehensam fuisse, at vero Campaniae
accessisse jam inde ab Adriani temporibus (Noris, Historiae
Pelag. lib. 1, cap. 18).
Parentibus demortuis (quod quonam anno contigerit, invenire nuspiam
fuit), Julianus duarum sororum curam cum suscepisset, eo munere nec
sibi nec illis honorifice perfunctus est.
ait
Mercator,
|
“quid tibi una earum, cum tu nimis severus in ejus ruinam
pudoris insurgeres, objecerit, vel exprobraverit; atque tu mutus
illico non ausus es ulterius censurae tuae ullas dolori ejus inferre
molestias”
|
|
(Infra, Append. parte 2). Nempe fidei corruptionem
continuo morum, ut solet, in Juliano secuta corruptio est.
Quo ille tempore virus Pelagianae haereseos sugere coeperit, minime
compertum. Beda doctum eum a Pelagio
adhuc, et ab ipso
|
“quasi in caverna colubri regulum,”
|
|
cum anno Christi
quadringentesimo decimo quinto dialogos suos adversus Pelagianos
Hieronymus edebat, nutritum esse scribit (Ibid.). Sed haec
Bedae verba si presse atque ad apices exposueris, plane falsa
reperies: siquidem multo ante annum Christi quadringentesimum decimum
quintum Julianus pueritiae annos excesserat; neque verisimile est,
eum, nisi forte idem ipse sit qui Annianus pseudodiaconus Celedensis
ab Hieronymo vocatur, tunc temporis in Palaestina, ubi Pelagius hoc
anno degebat, exstitisse. At potuit mutua aliqua inter eos cognitio
Romae nasci ante annum quadringentesimum octavum, aut
quadringentesimum decimum, quo anno exivit ex Urbe Pelagius. Atque
idem ipse Julianus forte non immerito censebitur ex illis fuisse, de
quibus anno Christi quadringentesimo decimo septimo, statim ab
Innocentii papae obitu, Augustinus ad Paulinum scripsit; quique
dicebant citius se defecturos a Pelagio, quam originale peccatum
agnituros: quanquam ex civitate Nolensi esse hos Augustino nuntiatum
esset (Epist. 186, n. 29). Dicit alio loco sanctus Doctor
Julianum, si Romanae Ecclesiae praesidentem beatum Innocentium
audire voluisset, jam tunc periculosam juventutem suam Pelagianis
laqueis expediturum fuisse (Supra, contra Julianum, lib. 1, n.
13). Eum, quoad memoratus pontifex vixit, catholicam sententiam
retinuisse testatur Mercator: quae res eo commode potest referri,
quod idem auctor eodem loco dicit, Julianum a communione Innocentii,
ne damnatis quidem Pelagio et Coelestio recessisse, sed ipsi eorum
damnatori usque ad ejus mortem communicasse (Infra, Append. parte
2). Sed eum tamen superstite adhuc Innocentio haeresim amplexum
esse, liquido declarat Augustinus illis ipsis verbis:
|
“Jam tunc
periculosam juventutem tuam Pelagianis laqueis exuisses”
|
|
(Supra,
contra Julianum, lib. 1, n. 13). Narrant ipsius quemdam
paralogismum, quo Romae cum praecipuis factionis ducibus agens, a
rudioribus conabatur extorquere, ut originis culpam merum commentum
esse faterentur (Infra, Append. parte 2); quod, Joannis
Garnerii judicio, in annum quadringentesimum decimum septimum quadrare
potest (Garnerius, in Mercat. dissert. 1, cap. 6, de
Juliano). Si definitiones illas, quas libro de Perfectione
justitiae hominis refellit Augustinus, eidem nos, uti Garnerius
censet, tribuere oporteat; dubium non erit quin jam inde ab anno
quadringentesimo decimo quinto perfectus fuerit Pelagianus. Illud in
confesso est, damnatis a Zosimo papa anno quadringentesimo decimo
octavo Pelagianis, eumdem Julianum subscribere pontificiam sententiam
noluisse, atque ob eam rem ab illo dignitate spoliatum fuisse, et ex
Italia ejectum (Infra, Append. parte 2). Huic ipsi pontifici
binas super quaestionibus de gratia epistolas dedisse eum reperimus
(Infra, Operis imperf. lib. 1, cap. 18).
Hieronymus Vignierius primis temporibus haereseos Juliani assignat id
quod habet Gennadius, illum per famem atque egestatem publicam
pauperibus dilargitum esse suas facultates, et hacce charitatis specie
quam plurimos ad suam haeresim, maxime ex genere eorum qui pietati
addictiores videbantur, adjunxisse (Infra, Append. parte 2).
Qua de re id nobis unum observare licet, in postremo suo opere
affirmare Augustinum, illum a miseris quos deceperat, otiosum ali
(Infra, Operis imperf. lib. 2, cap. 51); nec posse ipsum
scribendis ac dictandis libris vacare, si nolint homines ei victum
subministrare sumptusque congruentes (Ibid., lib. 3, capp. 1,
44): quod quidem eum tunc nullo proventu suo vel fructibus vixisse,
satis designat; non tamen inde quisquam colligat, Augustino
exploratum fuisse, illum impendisse omnia, quo penuriam alienam
levaret.
Anno, ut quidem videtur, quadringentesimo decimo nono, is una cum
aliis ejusdem sectae episcopis ad Rufum Thessalonicensem antistitem
scripsit; necnon Romam ad amicos, ut in errore illos confirmaret,
litteras misit: sub quod etiam tempus priorem Augustini librum de
Nuptiis et Concupiscentia quatuor voluminibus refellere conatus est.
Cum postea solum vertere esset coactus, maria et terras cum erroris
sui sociis et collegis peragravit; Orientem, id est, Asiam minorem
lustravit; et tandem in Cilicia apud Theodorum Mopsuestenum quem
Pelagianae haeresis aeque parentem ac Nestorianae faciunt, quiete
nonnulla potitus est. Illic alios octo libros in Augustinum
condidit. Sed neque dubitaverimus quin ipsi Theodoro, ut adversus
originalis peccati assertores quinque suos libros emitteret, auctor
fuerit. Verumtamen e Cilicia vixdum excesserat, cum ei Theodorus
ille in provinciali synodo anathematis notam inussit (Infra,
Append. parte 2). Italiam anno quadringentesimo vigesimo primo quo
Alypius episcopus sex Augustini libros adversus eumdem illuc detulit,
jam reliquerat: quandoquidem, cum octo suos in sanctum Doctorem
edidit, omnino de isthoc illius opere nihil audierat (Infra, Operis
imperf. lib. 4, cap. 38).
Ejus mentionem ex quo migravit e Cilicia in annum usque
quadringentesimum vigesimum octavum nusquam reperimus. At ponitur
Julianus veluti dux ac primipilus eorum episcoporum, qui ob negatum
originale peccatum officio abdicati, Nestorii praesidium circiter
ipsum annum quadringentesimum vigesimum octavum implorarunt. Hinc
Mercator, Praefatione ad Nestorii adversus Pelagianam haeresim
sermones:
ait,
|
“seu Coelestii pravam et
impiam definitionem quamvis recte sentiret et doceret”
|
|
Nestorius;
|
“Julianum tamen exepiscopum Eclanensem, cum participibus suis,
cujus haeresis signiferum et antesignanum, olim ab apostolica sententia
exauctoratum atque depositum, in amicitiam interim censuit
suscipiendum, spem ei absolutionis promittens: ipsum quoque
Coelestium litteris suis, quarum exempla subdidimus, consolatus est.
Quod utrum malitia an vecordia fecerit, non facile nosci potest: ut
contra quorum distortas sententias, praeter propriam impietatem quae
illum ad damnationem usque perduxit, rectissime sentiebat et docebat,
eos et amicos haberet, et spe vanae promissionis fovendos et lactandos
putaret; quique cum patrono memorato in Ephesiensi concilio a ducentis
septuaginta et quatuor episcopis iterum iterumque damnati sunt.”
|
|
Caeterum iidem haeretici per Nestorium consequi nequaquam valuere, ut
ne Constantinopoli praecepto imperatoris Theodosii, unde Julianus
etiam prius Coelestio ejectus est, pellerentur. Idem Julianus non
solum in utraque Nestorii ad Coelestinum epistola Pelagianis aliis
episcopis de Occidente ejectis praemittitur, sed similiter post
Pelagium et Coelestium primus nominatur inter insignes illos
Pelagianos, quorum damnatio anno quadringentesimo trigesimo primo in
Ephesina synodo lecta est et confirmata (Infra, Append. parte
2).
Haud multo post, sub pontificatu Sixti III, et anno, si
Prosperi Chronico debeatur fides, quadringentesimo trigesimo nono,
Ecclesiae variis artibus imponere, atque in ejus communionem falsa
specie emendationis irrepere est molitus, ut episcopalem dignitatem,
qua se tamdiu exutum dolebat, reciperet. Sed Romanus pontifex,
Leonis diaconi (illius haud dubie qui eidem in apostolica Sede
successit) hortatu roboratus, vigilantia sua istius fraudes retexit,
eis fortiter occurrit, nefariis ejus consiliis aditus omnes
interclusit, rejectaque fallaci bestia universos catholicae communionis
exhilaravit (Ibid.). Affirmat Hieronymus Vignierius, sibi
argumenta esse, quibus persuadeatur Julianum ex Italia rursus fugere
a Sixto papa coactum, in Lerinensem insulam venisse, ubi cum per
aliquot menses moraretur, a Fausto, Regiorum postea episcopo,
exceptus, eidem haeresis suae virus propinavit: Quod, ait
Vignierius, suo loco dicemus, si Deus vires et annos suffecerit,
idque caeteris probationibus tam ex Fulgentio, quam ex aliis,
pluraque id generis quae multos latent, asseremus (Vignierius,
Praefat. in Opus imperfectum). Ad haec Vignierii verba Joannes
Garnerius; Intelligit autem, inquit, vir eruditus nomine
Fulgentii, libros quos sanctus ille episcopus adversus Faustum
scripsit, quosque apud se habuit in manuscripto codice idem
Vignierius, cum viveret (Garnerius, in Mercat. dissert. 1,
cap. 6, de Juliano).
Sixto vita functo illum rediisse in Italiam, unde iterum a Leone
papa pulsus fuerit, hinc licet conjicere, quod ejusdem temporis auctor
in libro de Promissionibus et Praedictionibus Dei, parte quarta,
capite sexto, Pelagianos et maxime Julianum a beato pontifice
contritos fuisse prodat. Addit Vignierius hunc ipsum infelicem
haereticum, post longas hac illac errationes, ob quas eum
Fulgentius, ut dicit, alterum Cain, hoc est profugum et omni loco
extorrem, appellat, ultimi demum perfugii loco viculum quemdam in
Sicilia incoluisse, ubi suae sectae homines docebat litteras, factus
ex episcopo ludimagister. Hanc illi occupationem, quasi omnium maxime
congruentem et ejus in hasce disciplinas studio, et vanae gloriae quam
ex earum cognitione captabat, ante multos annos destinaverat
Augustinus (Infra, Operis imperf. lib. 2, cap. 51).
Huc adjicit Vignierius, postquam is ibidem vivere desiisset,
Pelagianos tumulo ejus hoc elogium scripsisse: Heic in pace quiescit
Julianus episcopus catholicus. Quod epitaphium cum nono saeculo etiam
tum legeretur, quidam Semipelagianorum dogmatum fautores illius
memoriam restituere conati sunt. At demonstrarunt eruditi antistites
Catholicorum nomen nunquam non usurpasse Pelagianos; ac proinde nihil
prohibere hujusmodi titulum, quominus ille in haeresi sua mortuus
habeatur. Obiit, ut scribit Gennadius, imperante Valentiniano
III, Constantii filio, et sic ante annum Christi
quadringentesimum quinquagesimum quintum (Infra, Append. parte
2). Attamen usque ad aetatem Fulgentii (juxta Petrum Franciscum
Chiffletium, anno quadringentesimo sexagesimo septimo nati, et anno
quingentesimo septimo in episcopum consecrati [Chiffletius, Not. in
Fulgentii Vitam, pag. 355]) vitam produxisse contendit
Vignierius.
Gelasio Sedem apostolicam tenente, Joannes Alexandrinus
patriarcha, ut a Photio notatur (Infra, Append. parte 2),
anathema Coelestio ac Juliano pronuntiavit: idemque fecit in sua ad
Fulgentium et alios ex Africa episcopos exsules epistola Petrus
diaconus.
Quod ad Juliani scripta spectat, quanquam eum dicat Gennadius,
priusquam impietatem Pelagii in se aperiret, clarum in doctoribus
Ecclesiae fuisse (Infra, Append. parte 2); attamen quod per id
temporis in lucem ediderit, nihil hactenus repertum est. Sed ex quo
hanc haeresim palam profiteri coepit, alios scriptis suis in ejus
laqueos inducere nunquam destitit. Ea de causa Zosimo papae duas
epistolas anno quadringentesimo decimo octavo direxit. Deinde cum
Augustinus librum de Nuptiis et Concupiscentia primum ad Valerium
comitem scripsisset, idem Julianus quatuor libros, quibus illum
unicum refutaret, ad Turbantium episcopum edidit. Porro, cum
excerpta ex hoc Juliani opere tradita essent Valerio, hic Augustino
perferenda illa curavit, quibus sanctus Doctor statim respondit edito
altero ejusdem tituli, quo superior, id est, de Nuptiis et
Concupiscentia libro secundo: et eodem tempore composuit quatuor suos
libros ad Bonifacium, ut duas Epistolas Pelagianorum, quas idem
ipse, ut videtur, Julianus continuo post emissam primam ad opus de
Nuptiis et Concupiscentia responsionem scripserat, retunderet:
tandemque accepta illa prima Juliani responsione quae libris quatuor
constabat, eam ingenti opere, quod in sex libros partitus est,
revicit. Interea vero cum secundus liber de Nuptiis et
Concupiscentia incidisset in manus Juliani, hic libros octo adversus
unum istum in aciem, ut sic dicamus, eduxit, quos Augustinus ultimo
suo opere, de quo mox dicturi sumus, profligavit. Vignierius
Fulgentii ex inedito quodam opere profert hanc in rem verba illa: Nec
illi sufficiebat paternae nobilitati, Aemiliorum fasces admovisse,
quos haeresi degenere turpiter maculavit. Seniorem Augustinum, ut
clarior fieret, juvenili calore aggressus, sed repressus, tantam sibi
conciliavit per orbem terrarum invidiam, quantam sibi apud omnes
statuerat facere claritatem; et quod in occasionem gloriolae
arripuerat, subsannante Domino versum est in opprobrium
(Vignierius, Praefat. in Opus imperfectum).
Praeterea libris istius haeretici annumerat Beda Commentarium quoddam
in Cantica, cui tractatus praemittebatur, ideo inscriptus de Amore,
quia amoris sacri ac profani in eo discrimen aperire destinaverat. Sed
eum, dum illud argumenti tractare se velle simulabat, firmandae suae
haeresi laborasse asseverat Beda: qui et varios locos tum ex hoc
tractatu, tum ex reliquo Commentario refert et refellit; simulque
monet, haec nonnisi magna adhibita cautione legenda esse, aut potius
omnino non legenda. Meminit praeterea cujusdam Commentationis, qua
ille de Bono constantiae disputabat (Infra, Append. parte 2).
Nam epistolam ad Demetriadem, quam eidem ille adjudicat, ipsius esse
Pelagii in confesso est.
Julianum quoque tradit Marius Mercator (In subnot. cap. 6),
pluribus id libris defendisse, quod Pelagius dogmatizabat, hominem,
si vellet, sine peccato esse posse. Qua tamen de re Julianus in suis
libris, qui quidem exstent, rarius loquitur. Et hinc auguratur
Joannes Garnerius alios illum forsitan edidisse: quo etiam argumento
adducitur ut definitiones illas, quas in libro de Perfectione
justitiae hominis confutat Augustinus, eidem adscribendas putet.
Verumtamen Pelagianum hocce placitum eo solo nititur fundamento, quod
ille haereticus naturam etiamnum aeque validam atque sanam esse in
omnibus hominibus, atque in Adam fuit, contendebat: in quo
propugnando perpetuus est Julianus.
Huic insuper Garnerius (In Mercat. dissert. 5, et in append.
ad dissert. 6, cap. 4) tribuit latinam, quam Jacobus Sirmondus
ex antiquis codicibus eruit, interpretationem libelli fidei, a Rufino
Palestinae provinciae presbytero graece scripti. Alium itidem fidei
libellum (Infra, Append. parte 2) latine compositum, et ad
apostolicam Sedem directum nomine episcoporum aliquot heterodoxorum,
qui Pelagii ac Coelestii damnationem subscribere detrectantes
provocant ad plenariam synodum, eidem auctori Juliano, haud levibus
impulsus rationibus, assignat. Ejus denique stilum non minus referunt
homiliae Joannis Chrysostomi quaedam e graeco in latinum interprete
Anniano translatae. Enimvero non solum pronum fuit amanuensibus in
auctoris nomine labi, ut corrupta per eos syllaba prima prodiret ex
Juliano Annianus: sed etiam Juliani ingenium in praemissis ad easdem
homilias epistolis nuncupatoriis, sententias et proprias ipsius
dictiones inesse observamus (Infra, Append. parte 2, de Anniano
pseudodiacono Celedensi). Ad haec, sicut Hieronymus de
pseudodiacono Celedensi Anniano dicebat, Copiosissime pascitur, ut
alienae blasphemiae verba frivola subministret (Ibid.): sic
Augustinus in subsequenti opere aliquoties objectat Juliano, pasci
ipsum a deceptis miseris, ut libris pro Pelagiana haeresi scribendis
vacet (Infra, Operis imperf. lib. 2, cap. 51, et lib. 3,
capp. 1, 44).
|
|