CAPUT LII

JUL. Nunc vero consequenter inspiciam, quibus hoc, quod expugnat fides piorum, testimoniis affirmare coneris. Sed quoniam institui libro tuo secundo, quem Alypius detulit, obviare, ne confunderetur rescripti series, paucis adhuc, usque dum ad testimonium Apostoli, quo plurimum tibi videris muniri, sermo perveniat, respondendum est. Illis ergo, quae supra posui, verbis tuis haec quae sequuntur adjungis:

“In his itaque quae praetermisit, hoc timuit, quia cuncta Ecclesiae catholicae pectora convenit, fidemque ipsam antiquitus traditam atque fundatam, clara quodam modo voce compellat, et adversus eos vehementissime permovet quod diximus, quia nihil peccati esse in parvulis dicunt, quod lavacro regenerationis abluatur. Omnes enim ad Ecclesiam non propter aliud cum parvulis currunt, nisi ut in eis originale peccatum generatione primae nativitatis attractum, regeneratione secundae nativitatis expietur. Deinde ad nostra superiora verba revertitur, quae nescio cur repetat: Eos autem qui de tali commixtione nascuntur, dicimus trahere originale peccatum; eosque, de parentibus qualibuscumque nascantur, non negamus adhuc esse sub diabolo, nisi renascantur in Christo. Haec verba nostra et paulo ante dixerat. Deinde subjunxit quod de Christo diximus, Qui de eadem sexus utriusque commixtione nasci noluit. Sed etiam hic praetermisit quod ego posui: Ut per ejus gratiam eruti de potestate tenebrarum, in regnum illius, qui de eadem sexus utriusque commixtione nasci noluit, transferantur. Vide, obsecro te, quae nostra verba vitavit, tanquam inimicus omnino gratiae Dei, quae venit per Jesum Christum Dominum nostrum. Scit enim ab illa Apostoli sententia, qua dixit de Deo Patre, Qui nos eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae (Coloss. I, 13); improbissime et impiissime parvulos separari: ideo procul dubio verba ista praetermittere quam ponere maluit”

(De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, nn. 4, 5). Egone sum inimicus gratiae Dei, homo omnium impudentissime, qui in primo libro meo, unde tu ista a contextu suo avulsa rapuisti, ut aliquid sine ratione garrires, professione pura et plena os tuum mysteriis Manichaeorum madens tuorumque damnavi?

AUG. Numquid ut habeas causam bonam conviciando facturus es? Dic quorum meorum os, sicut meum damnasse te jactas. Dicturus es, Manichaeorum; sed ut maledicus, non ut veridicus. Ego enim et Manichaeos detestor, et adjutores eorum, in quibus appetis principatum, et utrosque adjuvante ac subveniente Domino Deo nostro catholica veritate redarguo. Sed ostendam meos, quos in me tanto nequius quanto astutius criminaris. In hac enim causa, ubi originalis peccati vertitur quaestio, propter quod me nomine Manichaeorum atrocissimis dignum arbitraris opprobriis, meus est Cyprianus, qui cum peccasse nihil dixerit parvulum, non tamen tacuit, eum contraxisse peccati ex Adam prima nativitate contagium (Epist. 64, ad Fidum). Meus est Hilarius, qui cum exponeret quod in Psalmo legitur, Vivet anima mea et laudabit te:

“Vivere se,”

inquit,

“in hac vita non reputat; quippe qui dixerat, Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea”

(Psal. L, 7).

“Scit sub peccati origine, et sub peccati lege se natum”

(In Psal. CXVIII, 175). Meus est a tuo doctore excellentissime laudatus Ambrosius, qui dixit:

“Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est: sicut habes lectum, dicente David, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. Ideo Pauli caro, corpus mortis erat”

(De Poenitentia, lib. 1, cap. 2). Meus est Gregorius, qui cum de Baptismo loqueretur:

“Venerare,”

inquit,

“nativitatem, per quam terrenae nativitatis vinculis liberatus es”

(Orat. in Christi Natalem). Meus est Basilius, qui cum ageret de jejunio:

“Quia non jejunavimus,”

inquit,

“decidimus de paradiso: jejunemus ut ad eum redeamus”

(Sermone 1 de Jejunio). Meus est Joannes Constantinopolitanus, dicens:

“Adam peccavit illud grande peccatum, et omne hominum genus in commune damnavit”

(Homilia de Lazaro resuscitato). Hi omnes, et alii socii eorum eadem sentientes, quos commemorare longum est, mei sunt : si agnoscis, et tui sunt; sed mei doctores, improbatores tui. Quomodo igitur os meum meorumque damnasti; cum istorum, quos esse conspicis meos, concordissimo et veracissimo potius ore ipse damneris? Istisne tu luminibus civitatis Dei, mente tenebrosissima, fronte impudentissima, lingua procacissima audes crimen objicere Manichaei? Si autem non audes, cur mihi non ob aliud audes, nisi quia hoc dico, quod dicunt quibus non audes?