|
JUL. In primo enim opere latius disputata sunt.
Quamvis nec tu dilucide loquaris, quam mortem intelligi velis, cujus
corpus dicis in paradiso non fuisse ante peccatum: quia in libris,
quos ad Marcellini nomen edidisti, mortalem Adam factum fuisse
professus es (De Peccatorum Meritis, lib. 1, capp. 3 et 4).
Quod vero adjungis morbum esse negotium nuptiarum, leniter audiri
potest, si hoc solum de tuis parentibus dicas. Conscius enim forte
esse potes matris tuae morbi alicujus occulti, quam in libris
Confessionis, ut ipso verbo utar, meribibulam vocatam esse signasti
(Confessionum libro 9, cap. 8). Caeterum in sanctorum
connubio, et in omnium honestorum, nullus omnino morbus est. Quia
nec Apostolus morbum pro remedio concessit, cum per reverentiam
nuptiarum a morbo fornicationis, Ecclesiae homines muniebat: qui
sensus quomodo et frontem tuam et dogma penitus eraserit, primi
voluminis mei prope ultima parte monstratur: quod et in toto ipsius
responsionis corpore, prout locorum opportunitas attulit, explicatum
est.
AUG. Nusquam sic apparuit dolus tuus, et per scientiam damnata
conscientia. Scis enim, scis omnino: tam quippe apertum est, ut qui
libros illos legit, hoc nescire non possit: scis, inquam, in libris
quos ad Marcellinum edidi, me vehementer egisse contra incipientem
surgere jam tunc haeresim vestram, ne crederetur Adam, etiamsi non
peccasset, fuisse moriturus. Sed quoniam mortalem hactenus dixi,
quia poterat mori; poterat namque peccare: tu eis qui libros illos non
legerunt, nec fortasse lecturi sunt, fuco insidioso, si haec tua
legerent, subripere voluisti; quasi ego ita dixerim, Adam mortalem
factum, ut sive peccaret, sive non peccaret, moriturus esset. Hoc
enim vobiscum agitur, hinc tota de hac re inter nos et vos vertitur
quaestio, quod nos dicimus, Adam si non peccasset, nec corporis
mortem fuisse passurum; vos autem, sive peccasset, sive non
peccasset, corpore fuisse moriturum. Quid est ergo quod ignorare te
fingis, quam mortem intelligi velim, cujus corpus dico in paradiso non
fuisse ante peccatum; cum scias, in libris illis quid egerim, quamque
aperte dilucideque egerim, non fuisse Deum puniendo dicturum
peccatori, Terra es, et in terram ibis (Gen. III, 19),
(quod de morte corporis dictum quis non intelligit?) si Adam etiam
nulla iniquitate commissa iturus esset in terram, id est, vel corpore
moriturus? Quod autem etiam matrem meam, quae te nihil laesit, nec
contra te aliquid disputavit, convicio lacerandam putasti, victus es
maledicendi libidine, non timens quod scriptum est, Neque maledici
regnum Dei possidebunt (I Cor. VI, 10). Sed quid mirum est
quod te inimicum etiam ejus ostendis, cum sis inimicus gratiae Dei,
qua eam dixi ab illo puellari vitio liberatam? Ego vero parentes tuos
tanquam catholicos christianos honorabiles habeo, eisque gratulor quod
ante defuncti sunt, quam haereticum te viderent. Non autem dicimus,
morbum esse negotium nuptiarum, quod est liberorum procreandorum causa
concumbere, non satiandae libidinis; quam tu negas morbum, cum
fatearis adversus eam provisum fuisse conjugale remedium. Nam utique
ne fornicatio perpetretur, libidini, quam laudas, contradicitur,
obsistitur, repugnatur. Ut si eum, qui procreandis filiis
constitutus est, transgreditur limitem; saltem qui ei cedit, in
conjuge venialiter peccet: conjugibus enim loquebatur Apostolus, ubi
cum dixisset, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus,
ut vacetis orationi; et iterum ad ipsum estote, ne vos tentet Satanas
propter intemperantiam vestram: continuo subjecit, atque ait, Hoc
autem dico secundum veniam, non secundum imperium (I Cor. VII,
5, 6). Hoc itaque malo sola bene utitur intentione propagandae
prolis pudicitia conjugalis: huic malo venialiter in conjuge ceditur,
non causa prolis, sed carnalis tantummodo voluptatis; huic malo
resistitur, ne appetitus damnabilis voluptatis expleatur. Hoc malum
habitat in corpore mortis hujus: propter cujus motum, etiam mente non
consentiente importunum, dicitur, Scio quia non habitat in me, hoc
est in carne mea, bonum (Rom. VII, 18). Hoc malum non erat
in corpore vitae illius, ubi aut voluntati servientibus etiam
genitalibus membris, libido nulla erat, aut omnino se unquam contra
voluntatis arbitrium non movebat. Hujus mali repente exorti puduit eos
(Gen. III, 7), qui priusquam peccarent, nudi erant, et non
pudebat eos (Id. II, 25). Hujus mali laudes impudenter
sparsisti etiam quatuor illis libris tuis, quibus coactus sum
respondere sex meis.
|
|
