CAPUT CLVIII

JUL. Cum ergo superius id egisset, ut intelligeremus a consortio justitiae non potuisse excludi Gentes, sed per eamdem fidem cum filiis circumcisionis in Abrahae stirpe numerari; nunc intulit, neminem de circumcisione ad eam promissionem, quae Abrahae data est, pertinere: hoc autem omnino, nisi intelligatur, repugnat. Quod itaque ait, Si enim qui sunt ex lege, haeredes sunt; evacuata est fides, et destructa est promissio; non hoc pronuntiavit, ut videlicet nemo de Judaeis per fidem fieri credatur haeres promissionis antiquae: sed deest sermo, cujus vicem implet intelligentia, non solos haeredes esse qui ex lege sunt; ut si hoc modo dictum esset: Si enim qui sunt ex lege, soli haeredes sunt, evacuata est fides. Vere enim praeputium videretur excludi, si ad nullos praeter eos qui ex circumcisione erant, benedictionis haereditas perveniret. Intelligenda igitur consuetudo Scripturarum est, quia non continuo quod non dicitur, denegatur, ut intelligentiae opere verborum dispendia suppleantur.

AUG. Sic intelligunt, qui non intelligunt. Cur non attenditis, rogo, ideo non esse haeredes ex lege, quia lex iram operatur? Ubi enim non est lex, nec praevaricatio (Rom. IV, 15). Ideo autem ex promissione, quia Deus quod promittit, ipse facit. Qui enim praecepta legis implere se putat per arbitrium propriae voluntatis sine spiritu gratiae, suam justitiam vult constituere, non justitiam Dei sumere. Nam unde dicit idem apostolus, Ut inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed justitiam quae est ex fide, justitiam ex Deo (Philipp. III, 9)? Quare suam dicit justitiam, quae ex lege est, eamque justitiam reprobat; non autem suam, sed ex Deo justitiam, quae est ex fide? Numquid lex non est ex Deo? Quis nisi infidelis hoc dixerit? Sed ex lege dicit justitiam suam, in qua homo putat sufficere sibi legem ad facienda divina mandata, confidens in virtute sua. Ex fide autem justitiam, ideo dicit esse ex Deo, quia Deus unicuique partitur mensuram fidei (Rom. XII, 3): et ad fidem pertinet credere quod in nobis Deus operetur et velle (Philipp. II, 13); sicut operabatur in illa purpuraria, cujus aperuerat sensum, ut intenderet in ea quae a Paulo dicebantur (Act. XVI, 14). Ac per hoc, nec ipsi Judaei qui crediderunt in Christum, in quibus et Paulus fuit, ex lege haeredes omnino dicendi sunt, sed potius ex promissione. Ideo enim dictum est, In Isaac vocabitur tibi semen, quia non qui filii carnis, hi filii Dei; sed filii promissionis deputantur in semine (Rom. IX, 7 et 8).