CAPUT CLXXXIII

JUL. Jam vero illud tuum, quod priore opere ventilavi (Opere scripto ad Turbantium), ubi dicis,

“Aliquando non facit libido animo volente, eum aliquando faciat et nolente”

(De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 1, n. 7), atque hanc ejus superbiam, qua nolente animo commovetur, accusas: Manichaei, non solum sensibus, sed etiam eloquiis explicatum est. Nam cum nos arguisset, quia diceremus a Deo fieri homines, quos seminari fateremur per coeuntium voluptatem:

“Stulti,”

inquit,

“a Deo dicunt esse conditum, quod certi sunt a concupiscentia gigni, cum animo nolente coeunt.”

AUG. Sed Manichaeus non intelligit, etiam de hominis malo posse Deum creare quod bonum est, et hominem ipsum malo bene uti per pudicitiam conjugalem, cui malo reluctatur illicienti ad damnabilem turpitudinem. Sed tu qui hoc quod malum est, malum esse negas, cur ei repugnas, ne turpiter vivas; et cur ei si consentias, necesse est ut turpiter vivas?