|
JUL. Quod vero addidisti,
|
“Per unum hominem peccatum
intravit in mundum,”
|
|
ut hic ostensum est inconvenientissime
collocatum, ita in secundo libro quemadmodum intelligatur expositum
est. Sed jam, praesenti disputatione suppleta, libet acutissimam
retractare sententiam: sic enim inquis,
|
“Per unum hominem peccatum
intravit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines
pertransiit, in quo omnes peccaverunt”
|
|
(Id. V, 12).
|
“Per
unius illius voluntatem malam omnes in eo peccaverunt, quando omnes
ille unus fuerunt, de quo propterea singuli originale peccatum
traxerunt”
|
|
(De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, n. 15).
inquis,
|
“peccaverunt, quando omnes ille unus fuerunt.”
|
|
Hoc autem jam ad Marcellinum te scripsisse (De Peccatorum
Meritis, lib 1, n. 11, et lib. 3, n. 14) signaveram: quo
testimonio convinceris, animarum traducem de Manichaei specialiter
visceribus acceptum (cujus in tertio libro sententias inserui) credere
atque complecti. Quod certe tam deforme est, ut tu illud cum
significes, nequaquam tamen audeas profiteri. Sed hoc nos in
praesenti interim differamus, quod et prioris assertoris sui
obscenitate, et sequentis, id est, tuo pavore jugulatur. Illud
autem in praesenti dispicere juvat, quanta in disputando perturbatione
jacteris. Ais quippe:
|
“Per unius illius voluntatem malam omnes in
eo peccaverunt, quando omnes ille unus fuerunt.”
|
|
Si omnes ille unus
fuerunt, quomodo per voluntatem illius malam omnes peccaverunt; cum
isti omnes, quos in illo fuisse dicis, sua potuerint voluntate
peccare? Imo, ut retorqueamus, ille infelicior cunctis, qui solus
portat invidiam, cum omnes in illo secundum tuum dogma deliquerint.
Habuerunt ergo parvuli voluntatem, non solum antequam nascerentur,
verum antequam proavi eorum generarentur; et usi sunt electionis
arbitrio, priusquam substantiae eorum semina conderentur. Cur itaque
metuis dicere, in eis tempore conceptuum suorum esse liberam
voluntatem, qua peccatum non trahant naturaliter, sed sponte
committant; si credis eos hodie conceptos, ante tot saecula habuisse
sensum, judicium, efficientiam voluntatis? Quod quidem in libris
quos ad Marcellini nomen edidisti, non dubitasti ponere; plane ad
ostendendum qua amentia teneantur inimici Dei. Ibi enim ita ais:
|
“Qui parvuli in Adam peccaverunt, ut ei similes crearentur”
|
|
(De
Peccatorum Meritis, lib. 1, n. 11). Quo quid mendacius,
amentius, et spurcius potuit insonare, quam
|
“ante peccaverunt, ut
crearentur?”
|
|
Id est, faciendo meruerunt, ut possent esse qui
aliquid operarentur; et antiquior eorum fuit actio, quam substantia.
Quae commenta, Orgiis et Thyrsis aptiora quam litteris, indicasse
sufficiat. Inde ergo manavit ista responsio, qua dicis, Omnes in eo
peccaverunt, quando ille unus omnes fuerunt, de quo singuli peccatum
originale traxerunt. Hic enim laborandum non est, ut doceamus, cum
voluntas opus personae sit, voluntatem ante personam, cujus voluntas
est, esse non posse: sed illud potissimum intelligi volo, quia nec
secundum hanc opinionem est originale peccatum. Nam si omnes ibi
fuerunt qui peccaverunt, nihil traxerunt de originali malo, quia id
universi suis studiis perpetrarunt. Tradux ergo peccati non solum
catholica veritate destruitur, verum etiam patroni sui argumentis
omnibus: quod quidem habet mendaciorum natura, ut non servet simulandi
concinentiam, sed verecundiae prodiga, et alieni appetens, in
universis quae usurpaverit detegatur.
AUG. Per unum hominem, in quo omnes peccaverunt, in mundum
intrasse peccatum, dixit Apostolus, intellexit Ambrosius: sed eadem
verba apostolica in suum perversum sensum conatur pervertere Julianus.
Cur ei non ipse potius respondet Ambrosius? Audi ergo, Juliane:
Omnes, inquit, in Adam moriuntur; quia
|
“per unum hominem peccatum
intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines
pertransiit, in quo omnes peccaverunt:”
|
|
illius ergo culpa mors omnium
est (Lib. 4 in Luc. IV, 38). Audi adhuc aliud: Fuit,
inquit, Adam, et in illo fuimus omnes; periit Adam, et omnes in
illo perierunt (Lib. 7 in Luc. XV, 24). Huic dic, si
audes, quod una anima propria voluntate peccante, non potuerunt perire
tot animae nondum habentes proprias voluntates. Argue de origine
animarum cunctationem meam, quia non audeo docere vel affirmare quod
nescio: profer tu de hujus rei tam profunda obscuritate quod placet;
dum tamen fixa et inconcussa sit ista sententia, quia illius unius
culpa mors omnium est, et in illo omnes perierunt; unde venit
novissimus Adam quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX,
10). Huic dic, Et isti ergo sua voluntate peccaverunt, quos in
illo periisse dicis, qui sua voluntate peccavit. Sed poterat
Ambrosius hoc intelligere, quod tu non potes, non hoc dici propter
arbitrium singulorum, sed propter originem seminis, unde omnes futuri
erant: secundum quam originem omnes in illo uno erant, et hi omnes
unus ille erant, qui in se ipsis nulli adhuc erant. Secundum hanc
originem seminalem, etiam Levi in lumbis patris sui Abraham fuisse
dicitur, quando a Melchisedech decimatus est Abraham: unde et ipse
Levi tunc decimatus ostenditur, non in se ipso, sed in illo in cujus
fuit lumbis: nec voluit, nec noluit decimari; quoniam nulla ejus
voluntas erat, quando secundum substantiam suam nec ipse adhuc erat;
et tamen secundum rationem seminis, non mendaciter, nec inaniter
dictum est, quod ibi fuit, et decimatus est. Unde ab hac decimatione
filiorum Abrahae, qui erant in lumbis ejus, quando Melchisedech
sacerdoti decimas dedit, ille solus sacerdos exceptus est, cui dictum
est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech
(Psal. CIX, 4). Qui licet sit etiam ipse secundum carnem
semen Abrahae, eo quod virgo Maria, de qua carnem sumpsit, ex ipso
semine, propagata est: non tamen est obnoxius eidem semini, qui
virili non est conceptus ex semine, liber a nexu seminatricis
concupiscentiae. Non jam ergo Ambrosio, sicut dicebam, sed illi dic
qui scripsit ad Hebraeos, atque ait: Et, sicut oportet dicere,
propter Abraham et Levi accipiens decimam decimatus est; adhuc enim
in lumbis patris sui fuit, cum ei occurrit Melchisedech (Hebr.
VII, 9, 10). Huic calumniare caeca loquacitate, et dic si
audes: Cum pater Abraham voluntate sua fuerit decimatus, quomodo
potuit per illius voluntatem decimari, hoc est decimas dare Levi,
cujus voluntas nulla erat, quia omnino ipse nondum erat? Ea ratione
quippe, vel potius hoc errore dicis et nobis: Cum primus homo
voluntate peccaverit, quomodo potuerunt per ejus voluntatem simul in
illo peccare, qui suam nondum habebant, quia per substantiam suam
nulli adhuc erant? Imo desine vana garrire, et omnes qui nondum nati
nihil per proprias voluntates agere poterant boni vel mali, in uno
potuisse peccare, in quo per rationem seminis erant, quando ille
propria voluntate peccatum illud grande peccavit, naturamque in se
vitiavit, mutavit, obnoxiavit humanam; excepto uno homine, qui ex
ipso quidem semine, non tamen seminali ratione procreatus est, si
potes, intellige; si non potes, crede.
|
|