|
JUL. Hoc ergo nunc sibi proposuit, et praemittit
interrogationem meam. Dicis ergo, inquit, ideo illos esse sub
diabolo, quia de sexus utriusque commixtione nascuntur? Ad quod
qualem satisfactionem referat, audiamus. Dico, inquit, plane
propter delictum illos esse sub diabolo: ideo autem expertes non esse
delicti, quia de illa commixtione sunt nati, quae sine pudenda
libidine non potest etiam quod honestum est operari. Dixit hoc etiam
beatissimae memoriae Ambrosius (Supra, de Nuptiis et
Concupiscentia, lib. 2, n. 15). O calamitosam hominis
pravitatem! o intentionem nefandam! o falsitatem erubescendam!
AUG. Exclama, exclama quantum potes: adde exclamationibus tuis,
O bia ! Homo quippe innocens, vim pateris, ut Manichaeum dicere
cogaris Ambrosium. Absit, inquis, ut dicam. Cur, quaeso? An
hic ostendis quanta sit fortitudo liberi arbitrii, quando tantam vim
pateris ut dicas, nec tamen dicis? Cur ergo me dicis, quod illum
esse non dicis, cum hoc ille tanto ante dixerit, quod ego nunc dico,
atque in hac sententia propter quam Manichaeum me dicis, mihi et illi
sit causa communis? An, quoniam non invenis qua exeas, iram quidem
simulas, non tamen iratus, sed turbatus exclamas? Verum in ipsis
exclamationibus tuis audio, O Calamitosam hominis pravitatem! Quia
videlicet homo sum calamitosus et pravus, qui consentire eligo
Ambrosio: essem vero beatus et rectus, si eligerem consentire
Juliano. Audio, O intentionem nefandam! Intentio quippe nostra
nefanda est, quia opponimus Ambrosium Juliano: esset autem fanda,
si Julianum praeponeremus Ambrosio. Sed quid est quod audio tertiam
exclamationem tuam, O falsitatem erubescendam! Falsamne dicis esse
Ambrosii sententiam, id est, quod falsum ipse senserit? an eam nos
illi falso tribuere, cum hoc ipse non senserit, neque id omnino quod
eum nos dixisse dicimus dixerit? an eam nos non intelligendo, falsum
opinari de illa, cum ipsa sit vera ? Sed non tam contumeliose de
Ambrosio loqueris, ut illi viro erubescendam tribueres falsitatem.
Nos vero eam composuisse, et quod ab illo prolata fuerit finxisse,
non ausus es dicere: tam multis enim doctoris illius nota sunt
scripta, ut in hoc abruptum te praecipitare timueris. Tam vero aperta
est ista sententia, ut non acutus qui hanc intellexerit, sed
superfluus videri possit qui exponendam putaverit. Denique ut quod
dico possit attendi, verba ipsa beatissimi catholici antistitis et hic
ponam. Ait ergo ille, ille cujus fidem et purissimum in Scripturis
sensum, Pelagius vester dicit, ne inimicum quidem ausum fuisse
reprehendere (Pelagius, de Libero Arbitrio, lib. 3); cum de
nativitate Domini loqueretur: Ideo et quasi homo per universa
tentatus est, et in similitudine hominum cuncta sustinuit: sed quasi
de Spiritu natus abstinuit a peccato. Omnis enim homo mendax, et
nemo sine peccato nisi unus Deus. Servatum est igitur, inquit, ut
ex viro et muliere, id est, per illam corporum commixtionem, nemo
videatur expers esse delicti; qui autem expers delicti, expers etiam
hujusmodi conceptionis (Ambrosius, in Isaiam). Cum igitur hoc et
Ambrosium dixisse non neges, et planum atque apertum esse perspicias;
quid est quod clamas, O falsitatem erubescendam! Cui quaeso,
erubescendam? illine an mihi? Si illi, vide cui sis contumeliosus:
si mihi, vide quam sis calumniosus. Sed hoc, inquis, etiam tu
dicis. Dico plane, quia verum est: quod si tu verum esse non putas,
cur in una eademque sententia, quam dicit ille, dico ego, non est
Manichaeus ille, sed ego? Quanto justius hic nos exclamamus, O
erubescendam personarum acceptionem! quae te procul dubio erubescere
cogeret, nisi in tua persona frons ori tuo similis esset.
|
|
