|
JUL. Quod aut utrumque simul negatur, aut simul
utrumque suscipitur; et cum sit in potestate utriusque rejectio, non
est tamen in arbitrio alterius electio; nisi quod facilius potest
illicita commixtione gravari vitio voluntatis, seminum tamen
fructificatione defensa, quam fructibus ejus accusatis, sexuum
negotium vindicari. Non ergo fluctuatio tua, quam inter formidinem
impietatemque perpeteris, novas disputandi regulas condere valebit, ut
de duobus connexis unum suscipias, et quod ei adhaeret excludas. Ante
leves pascentur in aethere cervi (Virgil. Ecloga 1, vers.
59), quam post praejudicium sumpti negetur effectio. Exercet hoc
genus apostolus Paulus, cum dicit: Si mortui non resurgunt, nec
Christus resurrexit. Si Christus non resurrexit, vana est fides
vestra (I Cor. XV, 16). Nunc autem Christus resurrexit:
constat ergo functorum diem resurrectionem futuram. Et ut hoc ipsum
breviore propter legentem inculcemus exemplo: dubitetur utrum justum
bonum sit; peto, an omne justum, honestum esse fatearis. Quo
concesso, addo aliud, utrum omne honestum, bonum quoque esse
pronunties. Hoc quoque dato, te volente nolente, concludo: Si omne
justum honestum, omne honestum bonum; omne igitur justum bonum est.
Huic effecto quicumque post prima sumpta voluerit obniti, non
aedificium rationis quatit, sed ipse se exponit irrisui. Ut ergo ad
causam comparatio recurrat, quaeritur utrum sit in natura peccatum:
petivi, concederesne nullum esse sine voluntate peccatum: assensus
es, sicut tua dicta testantur. Addidi, an in parvulo putares esse
voluntatem: hoc etiam denegasti. Quid sequitur tertium, si non est
sine voluntate peccatum? Hoc tam certum est, ut nec ab Academicis
venire possit in dubium, quorum divitiae sunt nihil certum tenere. Tu
ergo cum post duo prima sumpta, tertium negas, in quo est effectus
duorum, non rationis fundamenta convellis, sed tuum prodis furorem.
AUG. Itane es insipiens, ut putes in natura non esse peccatum,
cum omnino peccatum nisi in natura esse non possit? Nam vel in angelo
est, vel in homine, quae sine dubitatione naturae sunt: si ergo
peccatum in nulla istarum natura esset, profecto nusquam esset. Ac
per hoc, proposita quaestione utrum sit in natura peccatum, docere
intenderas in natura non esse peccatum: vanam ergo fuisse intentionem
tuam, et in vanum te istam proposuisse quaestionem, si non es nimium
vanus, intelligis. Ecce rationis tuae, quoniam ratio vera non est,
fundamenta convello; nec tamen, sicut conviciaris, prodo meum
furorem, sed tuum errorem. Concessis enim duobus quae sumis, ideo
tertium nego, quia non est in eo, sicut esse putas, duorum effectus
illorum. Ideo quippe concedo non esse sine voluntate peccatum, quia
sine voluntate non potest fieri. Sed alia ratione rursus recte
dicitur, esse sine voluntate peccatum, quia manet, quamdiu non
remittitur, etiam desistente voluntate qua factum est. Item concedo
non esse sine voluntate peccatum, quia et originale peccatum sine
voluntate non factum est ejus, a quo ipsa origo sumpsit exordium.
Proinde cum etiam illud concedo, quod peccandi voluntas non sit in
parvulo, non ex his duobus conficitur tertium, quod peccatum non sit
in parvulo. Conficeretur autem, si quemadmodum concedo non esse
peccatum sine voluntate, ita concederem non esse cujusque peccatum sine
ipsius propria voluntate. Proinde peccati quidem voluntatem parvulus
non habet, sed peccatum non haberet, nisi ille, de quo id attraxit,
voluntate peccasset. Nam de ipsa hominis quoque nativitate tale
aliquid dici potest: si enim diceres, Nemo nascitur nisi ex
voluntate; non sine ratione concederem: si autem diceres, Nemo
nascitur nisi ex propria sua voluntate, non concederem. Isto itaque
modo, quia de peccato agimus parvuli, ita originale peccatum ejus,
sicut ipse ortus ejus, sine voluntate esse non potuit, sed non ejus.
|
|
