|
JUL. Quod dicis ei convicium a Joviniano factum (De
Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, n. 15); in quo mentiri te
tamen arbitror: sed annuamus vel Joviniani te criminatorem verum esse
posse, Ambrosiumque ab illo Manichaeum vocatum: at id constat
insanum fuisse. Non enim sane poterat Manichaeus vocari, qui bonam
naturam, qui peccata voluntaria, qui a Deo institutas nuptias, qui a
Deo fieri parvulos praedicabat. Si ergo ille praelationem
virginitatis nuptiarum accusationem putavit, nesciit omnino quid
diceret. Aliud est enim contrarium, aliud ordinatum. Boni quippe
laudatio ad meliora gradus est: infamatio autem naturae ad Manichaeum
via est. Cum ergo non damnaret Ambrosius nuptias; nec commixtionem
conjugum, vel opus diaboli, vel necessitatem diceret esse peccati:
improbe fecit Jovinianus, ut eum conferret Manichaeo, putaretque
nihil interesse inter nuptiarum accusatorem et laudatorem. Nam si de
legitima et a Deo instituta corporum conjunctione generatos,
posteaquam usum coeperunt habere rationis, sponte propria proborum
imitatione mentitos dixit Ambrosius; non tamen hanc conjunctionem,
mendacii voluit necessitatem videri, sed universitatis indicium.
Tale est enim quod dixit, Nati ex parentibus mentiuntur; quale si
dixisset, Omnis homo, duntaxat sui rector arbitrii, aliquando
mentitus est: sciebat quippe neminem sine commixtione parentum,
praeter Christum, exstitisse. Igitur opere conjugali non
iniquitatem, sed generalitatem vir prudens voluit indicari. Christum
vero pronuntiavit omne cavisse mendacium, quem miraculo parientis
ostendit: quod quidem vehementer contra Hieronymum, cujus tu assecla
es, fremit; qui mendacium signatissime Christo est conatus affigere.
Non ergo jure vocatus est Manichaeus (si tamen vocatus), qui
contra errorem vestrum frequentavit laudationem creaturarum.
AUG. Laudationem creaturarum frequentamus et nos: quid est ergo
quod dicis hoc facere Ambrosium contra errorem nostrum; cum hoc faciat
secundum fidem nostram? Quomodo autem illa verba posuerit, quae a me
tibi objecta tu commemorare timuisti, ne tenebrae tuae clarissima luce
illorum redarguerentur, aliis etiam scriptorum suorum locis sic
ostendit Ambrosius, ut non ei sicut negligentiori, quomodo loqueris,
et incautiori sententia ista semel subrepsisse videatur; sed de peccato
originali dogma ejus, quoniam dogma catholicum est, satis liquida
manifestatione declaret. Cur ergo et qua ratione dixerit, Servatum
est igitur, ut ex viro et muliere, id est, per illam corporum
commixtionem, nemo videatur expers esse delicti; qui autem expers
delicti, expers etiam hujusmodi conceptionis; quia non hic peccata
hominum posteaquam usum coeperunt habere rationis, ut tu alienaris,
sed originale peccatum intelligi voluit; quid alibi dicat attende:
Jordanis, inquit, conversus retrorsum, significavit salutaris
lavacri futura mysteria, per quae in primordia naturae suae, qui
baptizati fuerint, parvuli a malitia reformantur (Lib. 1 in Luc.
I, 36). Dic, Juliane, a qua malitia, si non trahunt originale
peccatum. Audi adhuc alio loco: Non enim virilis coitus, inquit,
vulvae virginalis secreta reseravit, sed immaculatum semen inviolabili
utero Spiritus sanctus infudit. Solus enim per omnia ex natis de
femina sanctus Dominus Jesus, qui terrenae contagia corruptelae
immaculati novitate partus non senserit, et coelesti majestate
depulerit (In Luc. II, 23). Responde, Juliane, quae sint
terrenae contagia corruptelae, quae solus ex natis de femina Dominus
Jesus immaculati novitate partus non sensit. Adhuc audi: Antequam
nascimur, inquit, maculamur contagio. Et paulo post: Et si nec
unius, inquit, diei infans sine peccato, multo magis nec illi materni
conceptus dies sine peccato sunt (In Apologia David, cap. 11).
Multa hujus viri, quem sani capitis fuisse confessus es, talia
commemorare possum: sed cui non sufficiunt ista, quid sufficit? Ex
his ergo intellige, quam non sinaris etiam illa, sicut es conatus, in
alium sensum detorquere atque pervertere, quae dixit Ambrosius de his
qui nascuntur per commixtionem corporum, non arguens Dei creaturam,
sed originale peccatum. Quid mihi obtendis Hieronymum cujus me
conviciaris asseclam, de cujus verbis nulla nunc quaestio est? quae
tamen verba si posuisses aut ea non habere quod displicere deberet
ostenderem, aut intelligentioribus exponenda relinquerem; aut si
essent procul dubio contraria veritati, libertate qua dignum est
improbarem. Ambrosium respice, quem Manichaeum non audes dicere:
cum me propterea dicas, quia de originali peccato ea dico, quae
dicit. Nam si propterea non diceres Ambrosium Manichaeum, quia
bonam naturam, quia peccata voluntaria, quia nuptias a Deo institutas
et a Deo factos parvulos praedicabat; nec me diceres, qui eadem
fideliter praedico. Si autem me propterea Manichaeum dicendum putas,
quia esse confiteor originale peccatum; hoc etiam ille confitetur: cur
non ambos putas? Sed me petulanter dicis, illum latenter opinaris,
non veritate distincta, sed exstincta potius libertate. Hoc enim de
illo non audes dicere, quod audes credere: aut si de illo ista non
credis, profecto nec de me credis; quia et si errare nos existimas,
facile est ut videas non esse Manichaeos, qui peccantis propriam
substantiam, quam Deus non creaverit non asserimus; sed originale
peccatum de vitio voluntario naturae, quam Deus bonam condidit,
propagatum esse firmamus. Facile est ergo ut hoc videas, et simul
videas nos esse contrarios Manichaeis: sed eorum nomen ab Ambrosio
abigis adulando, et mihi objicis calumniando.
|
|
