|
JUL. Hoc enim nihil, de quo facta sunt omnia,
affirmas causam fuisse peccati. Tantum igitur facit apud te nihili
hujus potentia, quantum apud Manichaeum principis tenebrarum. Ambo
ergo dicitis, etiam primi mali necessitatem fuisse: sed dat ille
soliditatem vel malam; tu inanitatem, aeque tamen malam: ille ergo
dicit violentam substantiam; tu violentum aeque, sed nihilum. Vide
ergo syllogismi tui finem: nihilum nempe, cum necdum quidquam esset
creatum, aeternae erat inanitatis indicium; sed hoc ipsum nihilum, id
est, manitas, orientibus est finita creaturis: desivit enim nihil
esse, cum coepit aliquid esse. Ipsum ergo nihilum etiam cum erat,
non erat; quoniam tunc intelligitur fuisse, cum necdum aliquid erat.
Postea vero quam factae res sunt, hoc inanitatis indicium, id est,
nihilum, sicut substantiam nunquam habuerat, ita etiam vocabulum suum
perdidit; factumque est, ut quod in re nunquam extiterat, etiam ipsum
nomen amitteret. Hujus ergo tu violentia malum et in angelo et in
homine commentaris exortum: quo quid furiosius dici potest?
AUG. Tu potius maledicendi studio furere videris. Ego non dixi
violentum nihil: non enim est aliquid, quod possit esse violentum.
Nec angelus, nec homo vi aliqua peccare compulsus est; nec
peccassent, si peccare noluissent, qui etiam nolle potuissent: verum
et posse peccare non in his esset, si natura Dei essent.
|
|