|
JUL. Verum ut ambos vos veritas detexit, et proruit: ita
a nobis consideratio nostri reposcit officii, ut quid sit hoc quod
obscuritatem huic quaestioni, quae jam exarmata est, fecerat,
explicemus. Omnia quae fiunt, aut a necessario, aut a possibili
dicuntur existere. Necessarium autem hic dico, non quod solemus utile
nuncupare, sed quod majoribus fuerit causis coactum. Necessarium ergo
vocamus, non quod in jure sit voluntatis, sed quod patiatur existendi
vim. Possibile autem dicimus, quod nec existendi, nec non existendi
in alteram partem experiatur necessitatem, sed certis modis et possit
esse, et possit non esse. Teneat ergo lector noster, quid hic
necessarium, quid possibile nuncupemus. Et ut a grandibus inchoemus
exemplis, ut Deus faceret mundum, a possibili venit ei, non a
necessario; id est, omnipotentiae ejus possibile fuit creare quae
condidit, necessarium tamen non fuit, videlicet non est ab aliquo
coactus ut faceret, sed fecit quia voluit, quod non fecisset profecto
si noluisset. At hoc quod auctori adfuit a possibili, in opere a
necessario factum est, id est, non fuit mundo possibile esse et non
esse, qui esse ab Omnipotente jubebatur, sed cogebatur existere, cui
Omnipotens mandabat essentiam.
AUG. Quomodo mundus cogebatur existere, qui non erat antequam
existeret? Quomodo cogitur quisque, si non est? Nonne satius erat
ut diceres, Mundus factus est Dei voluntate, non sua? Sed perge,
videamus quid ex ista distinctione possibilis et necessarii coneris
ostendere: quam melius possemus intelligere, si eam commemorare
tantummodo, non et exponere voluisses. Quis enim non videat, omne
quod fieri necesse est, etiam fieri posse; non omne quod fieri
potest, etiam fieri necesse esse? Si ergo hoc tibi placuit appellare
possibile, quod ita fieri potest, ut non sit necesse; illud autem
necessarium, quod non solum fieri potest, verum etiam necesse est:
loquere ut vis, ubi res apparent, non est de verbis controversia
facienda. Satis est nosse omne necessarium esse possibile, non omne
possibile esse necessarium.
|
|
