S. Aurelii Augustini Hipponensis Episcopi

DE AGONE CHRISTIANO LIBER UNUS


ADMONITIO IN LIBRUM DE AGONE CHRISTIANO.

Adscribendus iste liber anno Domini supra trecentesimum aut nonagesimo sexto, aut nonagesimo septimo. Nam tertio loco positus in Retractationum libro secundo reperitur, inter illa opuscula quae Augustinus post susceptum episcopatum (quod munus exeunte anno 395 indeptus est) prima confecit. Enim vero in capite 29, ubi Christianos deterret atque avocat a Donatistarum schismate, quod varias in partes discissum merito fuisse observat, ut quomodo Christum dividere conatus erat, sic ipse a suis Donatus quotidiana concisione divideretur: illic tamen ad causae utilitatem non trahit, quod Praetextatum et Felicianum Donatistae, utrumque propter scelera a se percelebri sententia concilii Bagaiensis ejectum, recepissent postea in suam communionem; tametsi isthaec receptio circa initium anni 397 contigerit. Neque vero parum id momenti habet ad roborandam opinionem quam in tomi 2 praefatione, cum de aetate Epistolae 31, ad Paulinum scriptae diceremus, liberam esse voluimus de libris ad Simplicianum, quos referre solent ad annum 397, ut eos scilicet libros (quandoquidem in Retractationibus ante opus de Agone recensentur) ad annum 396 revocare liceret.

De Agone Christiano librum appellavit Augustinus, quia Christianos ad pugnandum cum diabolo erudit. Invisibilem hostem debellari docet recta fide et probis moribus. Quapropter monet in primis, ut contra cupiditates decertemus, et corpus nostrum servituti, nosque ipsos Deo subjiciamus. Deinde vero quia subjici Deo per fidem incipimus, ad catholicae fidei Regulam, rejectis contrariis haeresibus, tenendam cohortatur. Praecipuas quasdam haereticorum sectas hic nominat; sed contra Manichaeos praesertim fecisse librum videtur, ut ab illa stolida aeque ac sacrilega haeresi plebem averteret. In eos est non tantum prima pars libri, qua explodit horum somnia de pugna gentis tenebrarum rebellantis adversus Deum; sed altera etiam pars, qua fidei christianae, quam haeretici iidem irridebant, simplicitatem et sinceritatem commendat.

Hujus operis meminit Cassiodorus senator in libro de Institutione divinarum Litterarum, cap. 16: Ejusdem, ait, Augustini liber unus, quem de Agone Christiano composuit, maxime vobis necessarius, qui calcato saeculo desudatis in certamine christiano.