DE AMICITIA LIBER UNUS


ADMONITIO IN SUBSEQUENTEM LIBRUM DE AMICITIA.

Opusculum est Aelredi Rhievallensis in Anglia Abbatis, dialogi forma conscriptum, et tres in libros ab ipso digestum; quod quidem inter alia ejus opera prelo edita sincerum exhibetur et integrum, hic vero in epitomen contractum est ab homine otioso, qui non modo stilum auctoris ac methodum non servavit, sed ejus quoque sententias mutavit passim et insigniter vitiavit. Nam ea interdum quae Aelredus ex interlocutoris persona quaerendo proponit, mox a se vel explicanda vel refellenda; proferuntur hic absolute, et contra ipsius mentem asseruntur. Sic, exempli causa, in fine capitis primi, quod citata Tullii sententia subjicitur,

“Quis huic gentili fortem charitatis affectum benevolentiaeque operum expressit?”

apud Aelredum eo pacto positum est, ut interlocutor dicat,

“Charitatis vel benevolentiae nomine quid ethnicus ille significare voluit, non video;”

tum Aelredus ipse respondeat,

“Forte nomine charitatis, mentis affectum; benevolentiae vero, operis expressit effectum.”

Et in capite quarto illud,

“Sed multi abutuntur sapientia,”

adeo alienum est ab Aelredi doctrina, ut ipse contra, nullum sapientia abuti, diserte ac praeclare probet. Melius Aelredo usus est ipsius prope aequalis Petrus Blesensis, in suo de Amicitia christiana tractatu, qui Cassiodoro adscriptus aliquando fuit. In hunc ille tractatum transtulit ex Aelredi libris non pauca, tacito quidem ipsius nomine, sed tamen luculenta in Prologo admonitione consilium factumque suum professus his verbis:

“De diversis, inquit, scriptoribus quasi flores excipiens, ut mellificarem mihi, plurium tam veterum, quam modernorum sententias de amicitia et dilectione Dei ac proximi in unum compendiosae lectionis involucrum coarctavi.”

Neque silentio praetereundum est, locum a Petro Blesensi laudato nominatim Augustino citatum in cap. 8, non subsequentis libri de Amicitia, uti ad oram libri in Petri Blesensis postrema editione male notatur, sed esse libri quarti Confessionum, cap. 8. Contulimus singula verba cum genuinis ac sinceris Aelredi libris, et ubi aliquid mutatum aut depravatum, annotare sategimus.