CAPUT XXIV. De cultu amicitiae.

Quemadmodum amicitia sit colenda, videamus. Firmamentum ergo stabilitatis et constantiae in amicitia est fides: nihil enim est stabile quod infidum est. Non fidum potest esse multiplex ingenium et tortuosum: neque qui non eisdem rebus moventur, nec eisdem consentiunt, stabilis esse possunt amicitiae aut fidei. Prae omnibus cavenda est suspicio, quae est amicitiae venenum. Non unquam de amico mala sentiamus, nec mala dicenti credamus. Accedat hinc in sermone jucunditas, hilaritas in vultu, suavitas in moribus, in oculorum etiam nutu serenitas. Tristitia namque et severior facies habet quamdam honestam gravitatem: sed amicitia quasi remissior aliquando debet esse, et liberior, et dulcior, ad comitatem facilitatemque sine levitate et dissolutione proclivior. Est praeterea jus amicitiae, parem esse inferiori superiorem. Saepe quidam inferioris gradus et ordinis, dignitatis et scientiae, ab excellentioribus assumuntur in amicitiam; ita ut sublimis descendat, humilis ascendat, dives egeat, pauper ditescat, et ita unusquisque alteri suam conditionem communicet, ut fiat aequalitas. Unde qui multum habuit, non abundavit; et qui modicum, non minoravit (II Cor. VIII, 15). Nunquam tuo te praeferas amico: sed si forte in iis quae diximus superior inveniris, tunc te magis amico submitte. Non cuncteris praestare confidentiam, extollere verecundum, et tanto plus ei conferre honoris quanto minus conferendum conditio vel paupertas praescribit. Jonathas enim foedus iniit cum David, et servulum in amicitiam adaequans domino, fugatum a patre, sic adjudicatum morti, neci destinatum, sibi praetulit, se humilians, et illum exaltans: Tu, inquit, eris rex, et ego ero secundus post te (I Reg. XXIII, 17). Si non ut dominum tibi videtur praeferre eum quem diligis, vel parem facere eum tibi non negligas. Non enim amicitia recte colitur, a quibus aequalitas non servatur. Defer amico ut aequali, nec te pudeat ut praevenias eum officio . Amicitia enim nescit superbiam. Fidelis quippe amicus medicamentum est vitae.