CAPUT V. De amicitiae fructibus.

Quid utilitatis habeat, cum in rebus humanis nihil sanctius appetatur, nihil quaeratur utilius, nihil difficilius inveniatur, nihil experiatur dulcius, nihil fructuosius teneatur? Habet enim fructum vitae praesentis et futurae: ipsa enim omnes virtutes sua condit suavitate, vitia sua virtute confodit; adversa temperat, componit prospera: ita ut sine amico inter mortales nihil fere possit esse jucundum; et homo bestiae comparetur, non habens qui secum collaetetur in rebus secundis, in tristibus contristetur; cui evaporet, si quid molestum mens conceperit; cui communicet, si quid praeter solitum sublime vel livosum accesserit. Vae soli, quia cum ceciderit, non habet sublevantem se (Eccle. IV, 10). Solus omnino est, qui sine amico est. At quae felicitas, quae securitas, quae jucunditas est, habere cum quo aeque audeas loqui, ut tibi; cui confiteri non timeas, si quid deliqueris; cui non erubescas revelare, in spiritualibus si quid profeceris; cui cordis tui omnia secreta committas, et commendes consilia? Quid igitur jucundius, quam ita unire animum alterius, et unum efficere de duobus, ut nulla jactantia timeatur, nulla formidetur suspicio; nec correptus alter ab altero doleat; nec laudantem alter alterum adulationis notet vel arguat? Amicus, ait Sapiens, medicamentum est vitae (Eccli. VI, 16). Non enim validior vel efficacior est vulneribus nostris medicina, quam habere qui omni incommodo occurrat compatiens, omni commodo occurrat congratulans; ut junctis suis humeris, onera sua invicem tolerent, et quod unusquisque propriam levius, quam amici portet injuriam. Amicitia ergo secundas res facit splendidiores, adversas partiens communicansque reddit leviores. Nam et philosophis etiam placuit. Non aqua, non sole, non igne pluribus locis utimur, quam amico; in omni actu, in omni studio, in certis, in dubiis, in quolibet eventu, in fortuna qualibet, in secreto, in publico, in omni consultatione, domi forisque, ubique amicitia grata, amicus necessarius, utilis gratia reperitur.

(Cicero de Amicitia, n. 23). Igitur amicitia est divitibus pro eleemosyna , exsulibus pro patria, pauperibus pro censu, aegrotis pro medicina, mortuis pro vita, sanis pro gratia, imbecillibus pro virtute, robustis pro praemio. Tantus enim amicos honor, memoria, laus, desideriumque prosequitur, ut et eorum vita laudabilis, et mors pretiosa judicetur: et quod his omnibus excelsius, quidam gradus est amicitia vicinus perfectioni quae in Dei dilectione et cogitatione consistit, ut homo ex amico hominis Dei efficiatur amicus. In Evangelio: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos (Joan. XV, 15). In amicitia quippe nihil inhonestum est, nihil fictum, nihil simulatum: et quidquid est, id sanctum et voluntarium et verum est; et hoc ipsum charitatis proprium est. In amicitia conjunguntur honestas et suavitas, veritas et jucunditas, dulcedo et voluntas, affectus et actus. Quae omnia a Christo inchoantur, per Christum promoventur, in Christo perficiuntur. Itaque amicus in spiritu Christi adhaerens amico, efficitur cum eo cor unum et anima una: et sic per amoris cantica gradu ad Christi conscendens amicitiam, unus cum eo spiritus efficitur in osculo uno. Osculetur me, inquit, osculo oris sui (Cant. I, 1).