CAPUT XII.

18. Nemesianus a Tubunis dixit: Baptisma quod dant haeretici et schismatici, non esse verum, ubique in Scripturis sanctis declaratum est: quoniam ipsi praepositi eorum falsi christi sunt, et falsi prophetae, dicente Domino per Salomonem:

“Qui fidens est in falsis, hic pascit ventos; idem autem ipse sequitur aves volantes (Prov. X, 4). Deserit enim vias vineae suae, a semitis vero agelli sui erravit. Ingreditur autem per avia loca atque arida et terram destinatam siti, consequitur autem manibus infructuosa .”

Et iterum:

“Ab aqua aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis, ut longum vivas tempus, adjiciantur etiam tibi anni vitae.”

Et in Evangelio sua voce Dominus noster Jesus Christus locutus est dicens:

“Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei”

(Joan. III, 3). Hic est Spiritus, qui ab initio ferebatur super aquam (Gen. I, 2). Neque enim Spiritus sine aqua operari potest, neque aqua sine Spiritu. Male ergo sibi quidam interpretantur, ut dicant, quod per manus impositionem Spiritum sanctum accipiant, et sic recipiantur; cum manifestum sit utroque sacramento debere eos renasci in Ecclesia catholica. Tunc quippe poterunt filii Dei esse, dicente Apostolo,

“Curantes servare unitatem spiritus in conjunctione pacis: unum corpus et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae; unus Dominus, una fides, unum Baptisma, unus Deus”

(Ephes. IV, 3-5). Haec omnia Ecclesia catholica loquitur. Et iterum in Evangelio dicit,

“Quod natum est de carne, caro est; et quod natum est de spiritu, spiritus est (Joan. III, 6): quoniam spiritus Deus est, et de Deo natus est”

(Id. IV, 24). Ergo omnes haeretici et schismatici omnia quaecumque faciunt carnalia sunt, dicente Apostolo,

“Manifesta sunt enim opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, incestus, idololatriae, veneficia, inimicitiae, certamina, zelus, ira, divisiones, haereses, et his similia; de quibus praedixi vobis, sicut praedico, quoniam quicumque haec faciunt, regnum Dei non haereditabunt”

(Galat. V, 19-21). Condemnat aeque Apostolus cum omnibus malis et eos qui divisionem faciunt, hoc est, schismaticos et haereticos. Nisi ergo acceperint Baptisma salutare in Ecclesia catholica quae una est, salvi esse non possunt, sed cum carnalibus in judicio Domini damnabuntur .

19. Nemesianus a Tubunis multa posuit testimonia Scripturarum: sed pro sententia Catholicae, quam declarandam et commendandam suscepimus, multa locutus est. Nisi forte putandum est, quia non fidit in falsis qui fidit in spe rerum temporalium, sicut omnes avari atque raptores, et qui saeculo non factis, sed verbis renuntiant, quales tamen intus et baptizare et baptizari etiam, Cyprianus est testis (Epist. 13, ad Clericos). Ipsi sequuntur etiam aves volantes (Prov. X, 4), quia non apprehendunt quae concupiscunt. Deserit autem vias vineae suae, et a semita agelli sui errat; et ingreditur per avia loca atque arida et terram destinatam siti, consequitur autem manibus infructuosa, non haereticus tantum, sed omnis qui male vivit: quia omnis justitia fructuosa est, et omnis iniquitas infructuosa. Qui vero aquam alienam de fonte extraneo bibunt, non haeretici tantum sunt, sed omnes qui non vivunt secundum ea quae docet Deus, et vivunt secundum ea quae docet diabolus. Nam si de Baptismo diceret, non diceret, Nec de fonte extraneo biberis; sed, De fonte extraneo non te ablueris. Jam vero quod Dominus ait, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei (Joan. III, 5), quid eum adjuvet ad id quod putat, omnino non video. Aliud est enim, Omnis qui intrabit in regnum coelorum prius renascitur ex aqua et Spiritu, quia nisi renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum; quod Dominus dixit, et verum est: aliud autem, Omnis qui nascitur ex aqua et Spiritu intrabit in regnum coelorum; quod utique falsum est. Nam et Simon ille magus natus erat ex aqua et Spiritu (Act. VIII, 13), et tamen non intravit in regnum coelorum. Sic fieri potest ut haereticis etiam contingat. Aut si non nascitur ex Spiritu nisi qui veraci conversione mutatur, omnes qui saeculo verbis et non factis renuntiant, non utique de Spiritu, sed ex aqua sola nascuntur: qui tamen et intus teste Cypriano sunt. Necesse est enim ut unum de duobus concedatur: aut illi qui fallaciter saeculo renuntiant, nascuntur de Spiritu, quamvis ad perniciem, non ad salutem, atque ita possunt et haeretici: aut si illud quod scriptum est, Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum (Sap. I, 5), etiam ad hoc valet, ut fallaciter saeculo renuntiantes non nascantur de Spiritu; potest quis baptizari aqua, et non nasci de Spiritu; et frustra Nemesianus ait, Neque Spiritus sine aqua operari potest, nec aqua sine Spiritu. Jamvero et alibi saepe dictum est, quomodo fieri possit ut habeant communiter unum Baptisma, qui Ecclesiam non habent unam: sicut fieri potest in ipsa intus Ecclesia ut non habeant unum Spiritum sancti per justitiam et immundi per avaritiam, et tamen habeant unum Baptisma. Sic enim dictum est, unum corpus, id est, Ecclesia; sicut, unus Spiritus, et, unum Baptisma. Jam caetera quae dixit, nostrae potius assertioni suffragantur. Posuit enim ex Evangelio testimonium, Quod natum est de carne, caro est; et quod natum est de spiritu, spiritus est (Joan. III, 6); quia Deus spiritus est, et ex Deo natus est (Id. IV, 24): et intulit, Ergo omnes haeretici et schismatici omnia quaecumque faciunt carnalia sunt, dicente Apostolo,

“Manifesta enim sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae;”

et caetera quae ibi dicit Apostolus, ubi et haereses commemoravit, iste exsecutus est:

“Quoniam quicumque haec faciunt, regnum Dei non haereditabunt”

(Galat. V, 19-21). Deinde adjecit, et dixit: Condemnat itaque Apostolus cum omnibus malis et eos qui divisionem faciunt, hoc est, schismaticos et haereticos. Bene, quod enumerans opera carnis, inter quae et haereses sunt, invenit et dixit simul omnia damnantem Apostolum. Interroget ergo ipsum sanctum Cyprianum, et audiat ab eo quam multi etiam intus secundum opera mala carnis vivunt, quae cum haeresibus damnat Apostolus, et tamen baptizant et baptizantur. Cur ergo soli haeretici dicuntur Baptismum habere non posse, quem habent socii damnationis ipsorum?