S. Aurelii Augustini Hipponensis Episcopi

DE BONO CONJUGALI LIBER UNUS


ADMONITIO IN LIBRUM DE BONO CONJUGALI .

Liber iste cum altero proxime secuturo pariter est contra reliquias quasdam haeresis Joviniani. Hanc haeresim suo tempore natam commemorat Augustinus in libro 2 de Nuptiis et Concupiscentia, cap. 23:

“Jovinianus, ait, qui paucos ante annos novellam conatus est haeresim condere, Manichaeis patrocinari dicebat Catholicos, quod adversus eum sanctam virginitatem nuptiis praeferebant.”

Et in libro de Haeresibus, cap. 82:

“A Joviniano quodam monacho ista haeresis orta est aetate nostra, cum adhuc juvenes essemus.”

Additque fuisse illam cito oppressam et exstinctam, puta circiter annum Christi 390; Romae primum damnatam, tum deinde Mediolani: qua de re extant Siricii papae ad Mediolanensem Ecclesiam litterae, et quae ad ipsum a synodo Mediolanensi Ambrosio praesule redditae sunt, a Baronio ad praedictum annum 390 relatae. Confutaverat Jovinianum Hieronymus, sed excellentiae virginalis defensionem nonnisi damnatione nuptiarum tentasse ferebatur, adeoque Manichaeis haereticis incaute favisse. Ne similem calumniam sive querelam pateretur Augustinus, antequam de virginitatis praestantia diceret, scribendum de conjugii bono judicavit: quod opus circiter annum 401 perfecisse, non modo ex Retractationum serie intelligitur, sed etiam ex libris de Genesi ad litteram, eo fere anno 401 inchoatis. Nempe in libro nono de Genesi, cap. 7, ubi conjugii bonum commendat:

“Hoc autem, ait, tripartitum est; fides, proles, sacramentum. In fide attenditur ne praeter vinculum conjugale, cum altera vel altero concumbatur: in prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur: in sacramento autem, ut conjugium non separetur, et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri conjungatur. Haec est tanquam regula nuptiarum, qua vel naturae decoratur fecunditas, vel incontinentiae regitur pravitas. Unde quia satis disseruimus in eo libro quem de Bono Conjugali nuper edidimus, ubi et continentiam vidualem, et excellentiam virginalem pro suorum graduum dignitate distinximus, diutius hic noster stilus non est occupandus.”

Hoc ipsum opus notatur in lib. 1 de Peccatorum meritis et remissione, cap. 29.