|
5. Conjunctio viri et feminae quandonam sit connubium, quando non.
Solet etiam quaeri, cum masculus et femina, nec ille maritus, nec
illa uxor alterius, sibimet non filiorum procreandorum, sed propter
incontinentiam solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut
nec ille cum altera, nec illa cum altero id faciat, utrum nuptiae sint
vocandae. Et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari
connubium, si usque ad mortem alterius eorum id inter eos placuerit,
et prolis generationem, quamvis non ea causa conjuncti sint, non tamen
vitaverint, ut vel nolint sibi nasci filios, vel etiam opere aliquo
malo agant ne nascantur. Caeterum si vel utrumque vel unum horum
desit, non invenio quemadmodum has nuptias appellare possimus. Etenim
si aliquam sibi vir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam vel
honoribus vel facultatibus suis inveniat, quam comparem ducat; ipso
animo adulter est, nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum
qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Unde et ipsa
hoc sciens ac volens, impudice utique miscetur ei, cum quo non habet
foedus uxorium. Verumtamen si ei thori fidem servet, et cum ille
uxorem duxerit, nubere ipsa non cogitet, atque a tali prorsus opere
continere se praeparet, adulteram quidem fortassis facile appellare non
audeam; non peccare tamen quis dixerit, cum eam viro, cujus uxor non
est, misceri sciat? Jamvero si ex illo concubitu, quantum ad ipsam
attinet, non nisi filios velit, et quidquid ultra causam procreandi
patitur invita patiatur: multis quidem ista matronis anteponenda est;
quae tametsi non sunt adulterae, viros tamen suos plerumque etiam
continere cupientes ad reddendum carnale debitum cogunt, non desiderio
prolis, sed ardore concupiscentiae ipso suo jure intemperanter
utentes: in quarum tamen nuptiis bonum est hoc ipsum quod nuptae sunt.
Ad hoc enim nuptae sunt, ut illa concupiscentia redacta ad legitimum
vinculum, non deformis et dissoluta fluitaret, habens de se ipsa
irrefrenabilem carnis infirmitatem, de nuptiis autem indissolubilem
fidei societatem; de se ipsa progressum immoderate coeundi, de nuptiis
modum caste procreandi. Etsi enim turpe est libidinose uti velle
marito ; honestum est tamen nolle misceri nisi marito, et non parere
nisi de marito.
|
|
