|
1. Quid igitur in illa rerum vastitate Christiani passi sunt, quod
non eis magis fideliter ista considerantibus ad profectum valeret?
Primo, quod ipsa peccata, quibus Deus indignatus implevit tantis
calamitatibus mundum, humiliter cogitantes, quamvis longe absint a
facinorosis, flagitiosis atque impiis, tamen non usque adeo se a
delictis deputant alienos, ut nec temporalia pro eis mala perpeti se
judicent dignos . Excepto enim quod unusquisque, quamlibet
laudabiliter vivens, cedit in quibusdam carnali concupiscentiae, etsi
non ad facinorum immanitatem et gurgitem flagitiorum atque impietatis
abominationem, ad aliqua tamen peccata vel rara vel tanto crebriora,
quanto minora: hoc ergo excepto, quis tandem facile reperitur, qui
eosdem ipsos, propter quorum horrendam superbiam, luxuriam et
avaritiam, atque exsecrabiles iniquitates et impietates, Deus, sicut
minando praedixit, conterit terras (Isai. XXIV, et alibi),
sic habeat, ut habendi sunt? sic cum eis vivat, ut cum talibus est
vivendum? Plerumque enim ab eis docendis, admonendis, aliquando
etiam objurgandis et corripiendis male dissimulatur; vel cum laboris
piget, vel cum eorum os coram verecundamur offendere; vel cum
inimicitias devitamus, ne impediant et noceant in istis temporalibus
rebus, sive quas adipisci adhuc appetit nostra cupiditas, sive quas
amittere formidat infirmitas: ita ut, quamvis bonis vita malorum
displiceat, et ideo cum eis non incidant in illam damnationem, quae
post hanc vitam talibus praeparatur; tamen quia propterea peccatis
eorum damnabilibus parcunt, dum eos in suis licet levibus et venialibus
metuunt, jure cum eis temporaliter flagellentur, quamvis in aeternum
minime puniantur. Jure istam vitam, quando divinitus affliguntur cum
eis, amaram sentiunt, cujus amando dulcedinem peccantibus eis amari
esse noluerunt.
2. Nam si propterea quisque objurgandis et corripiendis male
agentibus parcit, quia opportunius tempus inquirit, vel eisdem ipsis
metuit, ne deteriores ex hoc efficiantur, vel ad bonam vitam et piam
erudiendos impediant alios infirmos, et premant atque avertant a fide;
non videtur esse cupiditatis occasio, sed consilium charitatis. Illud
est culpabile, quod hi, qui dissimiliter vivunt et a malorum factis
abhorrent, parcunt tamen peccatis alienis, quae dedocere aut objurgare
deberent, dum eorum offensiones cavent, ne sibi noceant in his rebus,
quibus licite boni atque innocentes utuntur, sed cupidius quam
oportebat eos, qui in hoc mundo peregrinantur et spem supernae patriae
prae se gerunt. Non solum quippe infirmiores, vitam ducentes
conjugalem, filios habentes vel habere quaerentes, domos ac familias
possidentes (quos Apostolus in Ecclesiis alloquitur, docens et
monens quemadmodum vivere debeant et uxores cum maritis, et mariti cum
uxoribus, et filii cum parentibus, et parentes cum filiis, et servi
cum dominis, et domini cum servis [Coloss. III, 18 22]),
multa temporalia, multa terrena libenter adipiscuntur et moleste
amittunt, propter quae non audent offendere homines, quorum sibi vita
contaminatissima et consceleratissima displicet: verum etiam hi, qui
superiorem vitae gradum tenent, nec conjugalibus vinculis irretiti
sunt, et victu parvo ac tegumento utuntur , plerumque suae famae ac
saluti consulentes , dum insidias atque impetus malorum timent, ab
eorum reprehensione sese abstinent. Et quamvis non in tantum eos
metuant, ut ad similia perpetranda quibuslibet eorum terroribus atque
improbitatibus cedant; ea ipsa tamen, quae cum eis non perpetrant,
nolunt plerumque corripere, cum fortasse possint aliquos corripiendo
corrigere; ne, si non potuerint, sua salus ac fama in periculum
exitiumque perveniat: nec ea consideratione, qua suam famam ac salutem
vident esse necessariam utilitati erudiendorum hominum; sed ea potius
infirmitate, qua delectat lingua blandiens et humanus dies (I Cor.
IV, 3), et reformidatur vulgi judicium et carnis excruciatio vel
peremptio; hoc est, propter quaedam cupiditatis vincula, non propter
officia charitatis.
3. Non mihi itaque videtur haec parva esse causa, quare cum malis
flagellentur et boni, quando Deo placet perditos mores etiam
temporalium poenarum afflictione punire. Flagellantur enim simul, non
quia simul agunt malam vitam, sed quia simul amant temporalem vitam;
non quidem aequaliter, sed tamen simul: quam boni contemnere
deberent, ut illi correpti atque correcti consequerentur aeternam; ad
quam consequendam si nollent esse socii, ferrentur et diligerentur
inimici: quia, donec vivunt, semper incertum est utrum voluntatem
sint in melius mutaturi. Qua in re non utique parem, sed longe
graviorem habent causam, quibus per prophetam dicitur, Ille quidem in
suo peccato morietur, sanguinem autem ejus de manu speculatoris
requiram (Ezech. XXXIII, 6). Ad hoc enim speculatores ,
hoc est populorum praepositi, constituti sunt in Ecclesiis, ut non
parcant objurgando peccata. Nec ideo tamen ab hujuscemodi culpa
penitus alienus est, qui, licet praepositus non sit, in eis tamen
quibus vitae hujus necessitate conjungitur, multa monenda vel arguenda
novit, et negligit, devitans eorum offensiones, propter illa quibus
in hac vita non indebitis utitur, sed plus quam debuit delectatur.
Deinde habent aliam causam boni, quare temporalibus affligantur
malis; qualem habuit Job: ut sibi ipse humanus animus sit probatus et
cognitus, quanta virtute pietatis gratis Deum diligat .
|
|
