|
1. Sylla certe ipse, cujus tempora talia fuerunt, ut superiora,
quorum vindex esse videbatur illorum comparatione quaererentur, cum
primum ad Urbem contra Marium castra movisset, adeo laeta exta
immolanti fuisse scribit Livius, ut custodiri se Postumius aruspex
voluerit capitis supplicium subiturus, nisi ea quae in animo Sylla
haberet, diis juvantibus implevisset. Ecce non discesserant adytis
arisque relictis dii, quando de rerum eventu praedicebant, nihilque de
ipsius Syllae correctione curabant. Promittebant praesagiendo
felicitatem magnam, nec malam cupiditatem minando frangebant. Deinde
cum esset in Asia bellum Mithridaticum gerens, per Lucium Titium ei
mandatum est a Jove, quod esset Mithridatem superaturus: et factum
est. Ac postea molienti redire in Urbem, et suas amicorumque
injurias civili sanguine ulcisci, iterum mandatum est ab eodem Jove
per militem quemdam legionis sextae, prius se de Mithridate
praenuntiasse victoriam, et tunc promittere daturum se potestatem, qua
recuperaret ab inimicis rempublicam non sine multo sanguine. Tunc
percontatus Sylla, quae forma militi visa fuerit; cum ille
indicasset, eam recordatus est quam prius ab illo audierat, qui de
Mithridatica victoria ab eodem mandata pertulerat. Quid hic
responderi potest, quare dii curaverint velut felicia ista nuntiare,
et nullus eorum curaverit Syllam monendo corrigere, mala tanta
facturum scelestis armis civilibus, qualia non foedarent, sed
auferrent omnino rempublicam? Nempe intelliguntur daemones, sicut
saepe dixi, notumque nobis est in Litteris sacris, resque ipsae satis
indicant, negotium suum agere, ut pro diis habeantur et colantur, et
ea illis exhibeantur, quibus ii qui exhibent sociati, unam pessimam
causam cum eis habeant in judicio Dei.
2. Deinde cum venisset Tarentum Sylla, atque ibi sacrificasset,
vidit in capite vitulini jecoris similitudinem coronae aureae. Tunc
Postumius aruspex ille respondit, praeclaram ei significare
victoriam, jussitque ut extis illis solus vesceretur. Postea parvo
intervallo servus cujusdam Lucii Pontii vaticinando clamavit: A
Bellona nuntius venio; victoria tua est, Sylla. Deinde adjecit,
arsurum esse Capitolium. Hoc cum dixisset, continuo egressus e
castris, postera die concitatior reversus est, et Capitolium arsisse
clamavit. Arserat autem revera Capitolium. Quod quidem daemoni et
praevidere facile fuit, et celerrime nuntiare. Illud sane intende,
quod ad causam maxime pertinet, sub qualibus diis esse cupiant qui
blasphemant Salvatorem voluntates fidelium a dominatu daemonum
liberantem. Clamavit homo vaticinando, Victoria tua est, Sylla;
atque ut id divino spiritu clamare crederetur, nuntiavit etiam aliquid
et prope futurum et mox factum, unde longe aberat per quem ille
spiritus loquebatur: non tamen clamavit, Ab sceleribus parce,
Sylla; quae illic victor tam horrenda commisit, cui corona aurea
ipsius victoriae illustrissimum signum in vitulino jecore apparuit.
Qualia signa si dii justi dare solerent, ac non daemones impii,
profecto illis extis nefaria potius atque ipsi Syllae graviter noxia
mala futura monstrarent. Neque enim ejus dignitati tantum profuit illa
victoria, quantum nocuit cupiditati; qua factum est ut immoderatis
inhians, et secundis rebus elatus ac praecipitatus, magis ipse periret
in moribus, quam inimicos in corporibus perderet. Haec illi dii vere
tristia vereque lugenda, non extis, non auguriis, non cujusquam
somnio vel vaticinio praenuntiabant. Magis enim timebant ne
corrigeretur, quam ne vinceretur. Imo satis agebant, ut victor
civium gloriosus, victus atque captivus nefandis vitiis, et per haec
ipsis etiam daemonibus multo obstrictius subderetur.
|
|
