|
Nunc, quoniam de sanctae civitatis exortu dicere institui, et prius
quod ad sanctos Angelos attinet dicendum putavi, quae hujus civitatis
et magna pars est, et eo beatior, quod nunquam peregrinata, quae hinc
divina testimonia suppetant, quantum satis videbitur, Deo largiente,
explicare curabo. Ubi de mundi constitutione sacrae Litterae
loquuntur, non evidenter dicitur utrum vel quo ordine creati sint
Angeli: sed si praetermissi non sunt, vel coeli nomine, ubi dictum
est, In principio fecit Deus coelum et terram (Gen. I, 1);
vel potius lucis hujus, de qua loquor, significati sunt. Non autem
praetermissos esse hinc existimo, quod scriptum est requievisse Deum
in septimo die ab omnibus operibus suis quae fecit; cum liber ipse ita
sit exorsus, In principio fecit Deus coelum et terram: ut ante
coelum et terram nihil aliud fecisse videatur. Cum ergo a coelo et
terra coeperit, atque ipsa terra quam primitus fecit, sicut Scriptura
consequentur eloquitur, invisibilis et incomposita, nondumque luce
facta, utique tenebrae fuerint super abyssum, id est super quamdam
terrae et aquae indistinctam confusionem (ubi enim lux non est,
tenebrae sint necesse est); deinde omnia creando disposita sint, quae
per sex dies consummata narrantur: quomodo Angeli praetermitterentur,
tanquam non essent in operibus Dei, a quibus in die septimo
requievit? Opus autem Dei esse Angelos, hic quidem etsi non
praetermissum, non tamen evidenter expressum est; sed alibi hoc sancta
Scriptura clarissima voce testatur. Nam et in hymno trium in camino
virorum cum praedictum esset, Benedicite, omnia opera Domini,
Domino; in exsecutione eorumdem operum, etiam Angeli nominati sunt
(Dan. III, 57, 58). Et in Psalmo canitur: Laudate
Dominum de coelis, laudate eum in excelsis. Laudate eum, omnes
Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus. Laudate eum, sol
et luna; laudate eum, omnes stellae et lumen. Laudate eum, coeli et
coelorum; et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini.
Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt
(Psal. CXLVIII, 1-5). Etiam hic apertissime a Deo
factos esse Angelos divinitus dictum est, cum eis inter caetera
coelestia commemoratis, infertur ad omnia, Ipse dixit, et facta
sunt. Quis porro audebit opinari, post omnia ista quae sex diebus
enumerata sunt, Angelos factos? Sed et si quisquam ita desipit,
redarguit istam vanitatem illa Scriptura paris auctoritatis, ubi Deus
dicit, Quando facta sunt sidera, laudaverunt me voce magna omnes
Angeli mei (Job XXXVIII, 7, sec. LXX). Jam ergo
erant Angeli, quando facta sunt sidera. Facta sunt autem quarto
die. Numquidnam ergo die tertio factos esse dicemus? Absit. In
promptu est enim, quid illo die factum sit. Ab aquis utique terra
discreta est, et distinctas sui generis species duo ista elementa
sumpserunt, et produxit terra quidquid ei radicitus inhaeret.
Numquidnam secundo? Ne hoc quidem: tunc enim firmamentum factum est
inter aquas superiores et inferiores, coelumque appellatum est; in quo
firmamento facta sunt sidera quarto die. Nimirum ergo si ad istorum
dierum opera Dei pertinent Angeli, ipsi sunt lux illa quae diei nomen
accepit, cujus unitas ut commendaretur, non est dictus dies primus,
sed dies unus . Nec alius est dies secundus, aut tertius, aut
caeteri: sed idem ipse unus ad implendum senarium vel septenarium
numerum repetitus est, propter senariam vel septenariam cognitionem;
senariam scilicet operum quae fecit Deus, et septenariam quietis Dei
. Cum enim dixit Deus, Fiat lux, et facta est lux; si recte in
hac luce creatio intelligitur Angelorum, profecto facti sunt
participes lucis aeternae, quod est ipsa incommutabilis Sapientia
Dei, per quam facta sunt omnia, quem dicimus unigenitum Dei
Filium; ut ea luce illuminati, qua creati, fierent lux, et
vocarentur dies participatione incommutabilis lucis et diei, quod est
Verbum Dei, per quod et ipsi et omnia facta sunt. Lumen quippe
verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan.
I, 9), hoc illuminat et omnem angelum mundum, ut sit lux non in se
ipso, sed in Deo: a quo si avertitur angelus, fit immundus; sicut
sunt omnes qui vocantur immundi spiritus, nec jam lux in Domino, sed
in se ipsis tenebrae, privati participatione lucis aeternae. Mali
enim nulla natura est; sed amissio boni, mali nomen accepit.
|
|
