|
In his enim quae quoquo modo sunt, et non sunt quod Deus est a quo
facta sunt, praeponuntur viventia non viventibus; sicut ea quae habent
vim gignendi vel etiam appetendi, his quae isto motu carent. Et in
his quae vivunt, praeponuntur sentientia non sentientibus, sicut
arboribus animalia. Et in his quae sentiunt, praeponuntur
intelligentia non intelligentibus, sicut homines pecoribus. Et in his
quae intelligunt, praeponuntur immortalia mortalibus, sicut Angeli
hominibus. Sed ista praeponuntur naturae ordine: est autem alius
atque alius pro suo cujusque usu aestimationis modus, quo fit ut
quaedam sensu carentia quibusdam sentientibus praeponamus, in tantum ut
si potestas esset, ea prorsus de natura rerum auferre vellemus, sive
quem in ea locum habeant ignorantes, sive etiamsi sciamus, nostris ea
commodis postponentes. Quis enim non domi suae panem habere quam
mures, nummos quam pulices malit? Sed quid mirum, cum ipsorum etiam
hominum aestimatione, quorum certe natura tantae est dignitatis,
plerumque carius comparetur equus quam servus, gemma quam famula? Ita
libertate judicandi plurimum distat ratio considerantis a necessitate
indigentis, seu voluptate cupientis, cum ista quid per se ipsum in
rerum gradibus pendat, necessitas autem quid propter quid expetat,
cogitet ; et ista quid verum luci mentis appareat, voluptas vero quid
jucundum corporis sensibus blandiatur, exquirat . Sed tantum valet in
naturis rationalibus quoddam veluti pondus voluntatis et amoris, ut cum
ordine naturae Angeli hominibus, tamen lege justitiae boni homines
malis angelis praeferantur.
|
|
