|
Hanc tamen causam, id est ad bona creanda bonitatem Dei; hanc,
inquam, causam tam justam atque idoneam, quae diligenter considerata
et pie cogitata omnes controversias quaerentium mundi originem
terminat, quidam haeretici non viderunt: quia egenam carnis hujus
fragilemque mortalitatem, jam de justo supplicio venientem, dum ei non
conveniunt, plurima offendunt; sicut ignis, aut frigus, aut fera
bestia, aut quid hujusmodi. Nec attendunt, quam vel in suis locis
naturisque vigeant, pulchroque ordine disponantur; quantumque
universitati rerum pro suis portionibus decoris tanquam in communem
rempublicam conferant, vel nobis ipsis, si eis congruenter atque
scienter utamur, commoditatis attribuant; ita ut venena ipsa, quae
per inconvenientiam perniciosa sunt, convenienter adhibita in salubria
medicamenta vertantur: quamque a contrario etiam haec quibus
delectantur, sicut cibus et potus et ista lux, immoderato et
inopportuno usu noxia sentiantur . Unde nos admonet divina
providentia, non res insipienter vituperare, sed utilitatem rerum
diligenter inquirere; et ubi nostrum ingenium vel infirmitas deficit,
ita credere occultam, sicut erant quaedam quae vix potuimus invenire:
quia et ipsa utilitatis occultatio, aut humilitatis exercitatio est,
aut elationis attritio; cum omnino natura nulla sit malum, nomenque
hoc non sit nisi privationis boni: sed a terrenis usque ad coelestia,
et a visibilibus usque ad invisibilia sunt aliis alia bona meliora; ad
hoc inaequalia, ut essent omnia. Deus autem ita est artifex magnus in
magnis, ut minor non sit in parvis: quae parva non sua granditate
(nam nulla est), sed artificis sapientia metienda sunt: sicut in
specie visibilis hominis, si unum radatur supercilium, quam propemodum
nihil corpori, et quam multum detrahitur pulchritudini; quoniam non
mole constat, sed parilitate ac dimensione membrorum. Nec sane multum
mirandum est, quod hi qui nonnullam malam putant esse naturam suo
quodam contrario exortam propagatamque principio, nolunt accipere istam
causam creationis rerum, ut bonus Deus conderet bona; credentes eum
potius ad haec mundana molimina rebellantis adversum se mali repellendi
extrema necessitate perductum, suamque naturam bonam malo coercendo
superandoque miscuisse, quam turpissime pollutam et crudelissime
captivatam et oppressam labore magno vix mundet ac liberet, non totam
tamen; sed quod ejus non potuerit ab illa inquinatione purgari, tegmen
ac vinculum futurum hostis victi et inclusi. Sic autem Manichaei non
desiperent vel potius insanirent, si Dei naturam, sicuti est,
incommutabilem atque omnino incorruptibilem crederent, cui nocere nulla
res possit: animam vero quae voluntate mutari in deterius et peccato
corrumpi potuit, atque ita incommutabilis veritatis luce privari, non
Dei partem, nec ejus naturae quae Dei est , sed ab illo conditam
longe imparem Conditori christiana sanitate sentirent.
|
|
