|
Credimus, et tenemus, et fideliter praedicamus, quod Pater genuerit
Verbum, hoc est Sapientiam, per quam facta sunt omnia, unigenitum
Filium, unus unum, aeternus coaeternum, summo bonus aequaliter
bonum; et quod Spiritus sanctus simul et Patris et Filii sit
Spiritus, et ipse consubstantialis et coaeternus ambobus: atque hoc
totum et Trinitas sit propter proprietatem personarum, et unus Deus
propter inseparabilem divinitatem, sicut unus omnipotens propter
inseparabilem omnipotentiam: ita tamen ut etiam cum de singulis
quaeritur, unusquisque eorum et Deus et omnipotens esse respondeatur;
cum vero de omnibus simul, non tres dii vel tres omnipotentes, sed
unus Deus omnipotens; tanta ibi est in tribus inseparabilis unitas,
quae sic se voluit praedicari. Utrum autem boni Patris et boni Filii
Spiritus sanctus, quia communis ambobus est, recte bonitas dici
possit amborum, non audeo temerariam praecipitare sententiam:
verumtamen amborum eum dicere sanctitatem facilius ausus fuero, non
amborum quasi qualitatem, sed ipsum quoque substantiam, et tertiam in
Trinitate personam. Ad hoc enim me probabilius ducit, quod cum sit
et Pater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus, et Filius
sanctus, proprie tamen ipse vocatur Spiritus sanctus, tanquam
sanctitas substantialis et consubstantialis amborum. Sed si nihil
aliud est bonitas divina quam sanctitas, profecto et illa diligentia
rationis est, non praesumptionis audacia, ut in operibus Dei secreto
quodam loquendi modo, quo nostra exerceatur intentio, eadem nobis
insinuata intelligatur Trinitas, unamquamque creaturam quis fecerit,
per quid fecerit, propter quid fecerit. Pater quippe intelligitur
Verbi, qui dixit, Fiat. Quod autem illo dicente factum est,
procul dubio per Verbum factum est. In eo vero quod dicitur, Vidit
Deus quia bonum est; satis significatur, Deum nulla necessitate,
nulla suae cujusquam utilitatis indigentia, sed sola bonitate fecisse
quod factum est, id est, quia bonum est: quod ideo, posteaquam
factum est, dicitur, ut res quae facta est, congruere bonitati
propter quam facta est, indicetur. Quae bonitas si Spiritus sanctus
recte intelligitur, universa nobis Trinitas in suis operibus
intimatur. Inde est civitatis sanctae, quae in sanctis Angelis
sursum est, et origo, et informatio, et beatitudo. Nam si quaeratur
unde sit, Deus eam condidit: si unde sit sapiens, a Deo
illuminatur: si unde sit felix, Deo fruitur: subsistens
modificatur, contemplans illustratur, inhaerens jucundatur; est,
videt, amat; in aeternitate Dei viget, in veritate Dei lucet, in
bonitate Dei gaudet.
|
|