|
Sed de duobus illis, essentia scilicet et notitia, quantum amentur in
nobis, et quemadmodum etiam caeteris rebus quae infra sunt, eorum
reperiatur, etsi differens, quaedam tamen similitudo, quantum
suscepti hujus operis ratio visa est postulare, satis diximus: de
amore autem quo amantur, utrum et ipse amor ametur, non dictum est.
Amatur autem: et hinc probamus, quod in hominibus qui rectius amantur
, ipse magis amatur. Neque enim vir bonus merito dicitur qui scit
quod bonum est, sed qui diligit. Cur ego et in nobis ipsis non et
ipsum amorem nos amare sentimus, quo amamus quid quid boni amamus?
Est enim et amor, quo amatur et quod amandum non est: et istum amorem
odit in se, qui illum diligit, quo id amatur quod amandum est.
Possunt enim ambo esse in uno homine, et hoc bonum est homini, ut
illo proficiente quo bene vivimus, iste deficiat quo male vivimus 3
donec ad perfectum sanetur, et in bonum commutetur omne quod vivimus.
Si enim pecora essemus, carnalem vitam et quod secundum sensum ejus
est amaremus; idque esset sufficiens bonum nostrum, et secundum hoc
cum esset nobis bene, nihil aliud quaereremus. Item si arbores
essemus, nihil quidem sentiente motu amare possemus, verumtamen id
quasi appetere videremur, quo feracius essemus uberiusque fructuosae.
Si essemus lapides, aut fluctus, aut ventus, aut flamma, vel quid
ejusmodi, sine ullo quidem sensu atque vita, non tamen nobis deesset
quasi quidam nostrorum locorum atque ordinis appetitus. Nam velut
amores corporum momenta sunt ponderum, sive deorsum gravitate, sive
sursum levitate nitantur. Ita enim corpus pondere, sicut animus amore
fertur, quocumque fertur . Quoniam igitur homines sumus, ad nostri
Creatoris imaginem creati, cujus est vera aeternitas, aeterna
veritas, aeterna et vera charitas, estque ipsa aeterna et vera et
chara Trinitas, neque confusa, neque separata; in iis quidem rebus
quae infra nos sunt, quoniam et ipsa nec aliquo modo essent, nec
aliqua specie continerentur, nec aliquem ordinem vel appeterent, vel
tenerent, nisi ab illo facta essent qui summe est, qui summe sapiens
est, qui summe bonus est: tanquam per omnia quae fecit mirabili
stabilitate currentes, quasi quaedam ejus alibi magis, alibi minus
impressa vestigia colligamus; in nobis autem ipsis ejus imaginem
contuentes, tanquam minor ille evangelicus filius ad nosmetipsos
reversi surgamus (Luc. XV, 18), ut ad illum redeamus, a quo
peccando recesseramus. Ibi esse nostrum non habebit mortem, ibi nosse
nostrum non habebit errorem, ibi amare nostrum non habebit
offensionem. Nunc autem ista tria nostra quamvis certa teneamus, nec
aliis ea credamus testibus, sed nos ipsi praesentia sentiamus, atque
interiore veracissimo cernamus aspectu, tamen quamdiu futura, vel
utrum nunquam defutura, et quo si bene, quo autem si male agantur,
perventura sint, quoniam per nos ipsos nosse non possumus, alios hinc
testes vel quaerimus, vel habemus; de quorum fide cur nulla debeat
esse dubitatio, non est iste, sed posterior erit diligentius
disserendi locus. In hoc autem libro de civitate Dei, quae non
peregrinatur in hujus vitae mortalitate, sed immortalis semper in
coelis est, id est, de Angelis sanctis Deo cohaerentibus, qui nec
fuerunt unquam, nec futuri sunt desertores, inter quos et illos qui
aeternam lucem deserentes, tenebrae facti sunt, Deum primitus
divisisse jam diximus, illo adjuvante quod coepimus, ut possumus
explicemus.
|
|
