|
1. Nam sicut corpora ista, quae habent animam viventem, nondum
spiritum vivificantem, animalia dicuntur corpora; nec tamen animae
sunt, sed corpora: ita illa spiritualia vocantur corpora; absit tamen
ut spiritus ea credamus futura, sed corpora carnis habitura
substantiam, sed nullam tarditatem corruptionemque carnalem spiritu
vivificante passura. Tunc jam non terrenus, sed coelestis homo erit:
non quia corpus quod de terra factum est, non ipsum erit; sed quia
dono coelesti jam tale erit, ut etiam coelo incolendo non amissa
natura, sed mutata qualitate conveniat. Primus autem homo de terra
terrenus (I Cor. XV, 47), in animam viventem factus est, non
in spiritum vivificantem, quod ei per obedientiae meritum servabatur.
Ideo corpus ejus, quod cibo ac potu egebat, ne fame afficeretur ac
siti, et non immortalitate illa absoluta atque indissolubili, sed
ligno vitae a mortis necessitate prohibebatur, atque in juventutis
flore tenebatur, non spirituale, sed animale fuisse, non dubium est:
nequaquam tamen moriturum, nisi in Dei praedicentis minantisque
sententiam delinquendo corruisset. Et alimentis quidem etiam extra
paradisum non negatis, a ligno tamen vitae prohibitus, traditus esset
tempori vetustatique finiendus , in ea duntaxat vita, quam in corpore
licet animali, donec spirituale obedientiae merito fieret, posset in
paradiso, nisi peccasset, habere perpetuam. Quapropter, etiamsi
mortem istam manifestam, qua fit animae a corpore separatio,
intelligamus simul significatam in eo quod Deus dixerat, Qua die
ederitis ex illo, morte moriemini (Gen. II, 17); non ideo
debet absurdum videri, quia non eo prorsus die a corpore sunt soluti,
quo cibum interdictum mortiferumque sumpserunt. Eo quippe die mutata
in deterius vitiataque natura, atque a ligno vitae separatione
justissima, mortis in eis etiam corporalis necessitas facta est, cum
qua nos necessitate nati sumus Propter quod Apostolus non ait,
Corpus quidem moriturum est propter peccatum; sed ait, Corpus quidem
mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter
justitiam. Deinde subjungit: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit
Christum a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Christum a
mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem
Spiritum ejus in vobis (Rom. VIII, 10, 11). Tunc ergo
erit corpus in spiritum vivificantem, quod nunc est in animam
viventem; et tamen mortuum dicit Apostolus, quia jam moriendi
necessitate constrictum est. Tunc autem ita erat in animam viventem,
quamvis non in spiritum vivificantem, ut tamen mortuum dici recte non
posset; quia nisi perpetratione peccati necessitatem moriendi habere
non posset. Cum vero Deus et dicendo, Adam, ubi es? mortem
significaverit animae, quae facta est illo deserente; et dicendo,
Terra es, et in terram ibis (Gen. III, 9, 19), mortem
significaverit corporis, quae illi fit anima discedente : propterea de
morte secunda nihil dixisse credendus est, quia occultam esse voluit
propter dispensationem Testamenti novi, ubi secunda mors apertissime
declaratur; ut prius ista mors prima, quae communis est omnibus,
proderetur ex illo venisse peccato, quod in uno commune factum est
omnibus: mors vero secunda non utique communis est omnibus, propter
eos qui secundum propositum vocati sunt , quos ante praescivit, et
praedestinavit, sicut ait Apostolus, conformes imaginis Filii sui,
ut sit ipse primogenitus in multis fratribus (Rom. VIII, 28 et
29), quos a secunda morte per Mediatorem Dei gratia liberavit
2. In corpore ergo animali primum hominem factum, sic Apostolus
loquitur. Volens enim ab spirituali quod in resurrectione futurum
est, hoc quod nunc est animale discernere: Seminatur, inquit, in
corruptione, surget in incorruptione; seminatur in contumelia, surget
in gloria; seminatur in infirmitate, surget in virtute; seminatur
corpus animale, surget corpus spirituale. Deinde ut hoc probaret,
Si est, inquit, corpus animale, est et spirituale. Et ut quid
esset corpus animale ostenderet, Sic, inquit, scriptum est: Factus
est primus homo in animam viventem. Isto igitur modo voluit ostendere
quid sit corpus animale, quamvis Scriptura non dixerit de primo
homine, qui est appellatus Adam, quando illi anima flatu Dei creata
est, Et factus est homo in corpore animali; sed, Factus est homo in
animam viventem (Gen. II, 7). In eo ergo quod scriptum est,
Factus est primus homo in animam viventem, voluit Apostolus intelligi
corpus hominis animale. Spirituale autem quemadmodum intelligendum
esset, ostendit addendo, Novissimus autem Adam in spiritum
vivificantem: procul dubio Christum significans, qui jam ex mortuis
ita resurrexit, ut mori omnino deinceps non possit. Denique sequitur
et dicit: Sed non primum quod spirituale est, sed quod animale;
postea, spirituale. Ubi multo apertius declaravit, se animale corpus
insinuasse in eo quod scriptum est, factum esse primum hominem in
animam viventem: spirituale autem in eo quod ait, Novissimus Adam in
spiritum vivificantem. Prius est enim animale corpus, quale habuit
primus Adam, quamvis non moriturum, nisi peccasset; quale nunc
habemus et nos, hactenus ejus mutata vitiataque natura, quatenus in
illo, posteaquam peccavit, effectum est, unde haberet jam moriendi
necessitatem; quale pro nobis etiam Christus primitus habere dignatus
est, non quidem necessitate, sed potestate: postea vero spirituale,
quale jam praecessit in Christo tanquam in capite nostro, secuturum
est autem in membris ejus ultima resurrectione mortuorum.
3. Adjungit deinde Apostolus duorum istorum hominum evidentissimam
differentiam, dicens: Primus homo de terra, terrenus; secundus homo
de coelo, coelestis. Qualis terrenus, tales et terreni: qualis
coelestis, tales et coelestes. Et quomodo induimus imaginem terrem.
induamus et imaginem ejus qui de coelo est (I Cor. XV,
42-49). Hoc Apostolus ita posuit, ut nunc quidem in nobis
secundum Sacramentum regenerationis fiat; sicut alibi dicit,
Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis (Galat.
III, 27): re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis quod
est animale nascendo, spirituale factum fuerit resurgendo. Ut enim
ejus itidem verbis utar, Spe salvi facti sumus (Rom. VIII,
24). Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione
praevaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio: sed induimus
imaginem coelestis hominis gratia indulgentiae vitaeque perpetuae, quod
nobis praestat regeneratio, nonnisi per Mediatorem Dei et hominum
hominem Jesum Christum (I Tim. II, 5): quem coelestem
hominem vult intelligi, quia de coelo venit, ut terrenae mortalitatis
corpore vestiretur, quod coelesti immortalitate vestiret. Coelestes
vero ideo appellat et alios, quia fiunt per gratiam membra ejus, ut
cum illis sit unus Christus, velut caput et corpus . Hoc in eadem
Epistola evidentius ita ponit: Per hominem mors, et per hominem
resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in
Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 21 et 22). Jam
utique in corpore spirituali, quod erit in spiritum vivificantem. Non
quia omnes qui in Adam moriuntur, membra erunt Christi (ex illis
enim multo plures secunda in aeternum morte plectentur); sed ideo
dictum est, omnes atque omnes, quia sicut nemo corpore animali nisi in
Adam moritur, ita nemo corpore spirituali nisi in Christo
vivificatur. Proinde nequaquam putandum est, nos in resurrectione
tale corpus habituros, quale habuit homo primus ante peccatum. Neque
illud quod dictum est, Qualis terrenus, tales et terreni; secundum
illud intelligendum est, quod factum est admissione peccati. Non enim
existimandum est, eum prius quam peccasset, spirituale corpus
habuisse, et peccati merito in animale mutatum. Ut enim hoc putetur,
parum attenduntur tanti verba doctoris, qui ait, Si est corpus
animale, est et spirituale; sicut scriptum est, Factus est primus
homo Adam in animam viventem. Numquid hoc post peccatum factum est,
cum sit ista hominis prima conditio, de qua beatissimus Apostolus ad
corpus animale monstrandum, hoc testimonium Legis assumpsit?
|
|
