|
1. Cum ergo vivit homo secundum hominem, non secundum Deum,
similis est diabolo. Quia nec angelo secundum angelum, sed secundum
Deum vivendum fuit, ut staret in veritate, et veritatem de illius,
non de suo mendacium loqueretur. Nam et de homine alio loco idem
apostolus ait, Si autem veritas Dei in meo mendacio abundavit
(Rom. III, 7). Meum dixit mendacium, veritatem Dei. Cum
itaque vivit homo secundum veritatem, non vivit secundum se ipsum, sed
secundum Deum. Deus est enim qui dixit, Ego sum veritas (Joan.
XIV, 6). Cum vero vivit secundum se ipsum, hoc est secundum
hominem, non secundum Deum, profecto secundum mendacium vivit: non
quia homo ipse mendacium est, cum sit ejus auctor et creator Deus,
qui non est utique auctor creatorque mendacii; sed quia homo ita factus
est rectus, ut non secundum se ipsum, sed secundum eum a quo factus
est, viveret; id est, illius potius, quam suam faceret voluntatem:
non autem ita vivere, quemadmodum est factus ut viveret, hoc est
mendacium. Beatus quippe vult esse, etiam non sic vivendo ut possit
esse. Quid est ista voluntate mendacius? Unde non frustra dici
potest, omne peccatum esse mendacium. Non enim fit peccatum, nisi ea
voluntate, qua volumus ut bene sit nobis, vel nolumus ut male sit
nobis. Ergo mendacium est, quod cum fiat ut bene sit nobis, hinc
potius male est nobis; vel cum fiat ut melius sit nobis, hinc potius
pejus est nobis. Unde hoc, nisi quia de Deo potest bene esse
homini, quem delinquendo deserit; non de se ipso, secundum quem
vivendo delinquit?
2. Quod itaque diximus, hinc exstitisse civitates duas diversas
inter se atque contrarias, quod alii secundum carnem, alii secundum
spiritum viverent; potest etiam isto modo dici quod alii secundum
hominem, alii secundum Deum vivant. Apertissime quippe Paulus ad
Corinthios dicit: Cum enim inter vos sint aemulatio et contentio,
nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis (I Cor.
III, 3)? Quod ergo est ambulare secundum hominem, hoc est esse
carnalem; quod a carne, id est a parte hominis, intelligitur homo.
Eosdem ipsos quippe dixit superius animales, quos postea carnales,
ita loquens: Quis enim scit, inquit, hominum quae sunt hominis,
nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Sic et quae Dei sunt, nemo
scit nisi Spiritus Dei. Nos autem, inquit, non spiritum hujus
mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo
donata sunt nobis; quae et loquimur, non in sapientiae humanae doctis
verbis, sed doctis spiritu , spiritualibus spiritualia comparantes.
Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei: stultitia
est enim illi (I Cor. II, 11-14). Talibus igitur, id est
animalibus, paulo post dicit, Et ego, fratres, non potui loqui
vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus (Id. III, 1).
Et illud ex hoc eodem loquendi modo intelligitur, id est , a parte
totum. Et ab anima namque, et a carne, quae sunt partes homin, is
potest totum significari, quod est homo; atque ita non est aliud
animalis homo, aliud carnalis; sed idem ipsum est utrumque, id est,
secundum hominem vivens homo. Sicut non aliud quam homines
significantur, sive ubi legitur, Ex operibus legis non justificabitur
omnis caro (Rom. III, 20): sive quod scriptum est,
Septuaginta quinque animae descenderunt cum Jacob in Egyptum (Gen.
XLVI, 27). Et ibi enim per omnem carnem omnis homo, et ibi
per septuaginta quinque animas septuaginta quinque homines
intelliguntur. Et quod dictum est, Non in sapientiae humanae doctis
verbis, potuit dici, Non in sapientiae carnalis: sicut quod dictum
est, Secundum hominem ambulatis; potuit dici, Secundum carnem.
Magis autem hoc apparuit in his quae subjunxit: Cum enim quis dicat,
Ego sum Pauli; alius autem, Ego Apollo: nonne homines estis (I
Cor. III, 4)? Quod dicebat, Animales estis, et, Carnales
estis; expressius dixit, Homines estis: quod est, Secundum hominem
vivitis, non secundum Deum; secundum quem si viveretis, dii
essetis.
|
|