|
1. Dicet aliquis: Si hoc intendebat scriptor hujus historiae in
commemorandis generationibus ex Adam per filium ejus Seth, ut per
illas perveniret ad Noe, sub quo factum est diluvium, a quo rursus
contexeretur ordo nascentium, quo perveniret ad Abraham, a quo
Matthaeus evangelista incipit generationes, quibus ad Christum
pervenit aeternum Regem civitatis Dei; quid intendebat in
generationibus ex Cain, et quo eas perducere volebat? Respondetur:
Usque ad diluvium, quo totum illud genus terrenae civitatis absumptum
est, sed reparatum ex filiis Noe. Neque enim deesse poterit haec
terrena civitas societasque hominum secundum hominem viventium usque ad
hujus saeculi finem, de quo Dominus ait, Filii hujus saeculi
generant, et generantur (Luc. XX, 34). Civitatem vero Dei
peregrinantem in hoc saeculo regeneratio perducit ad alterum saeculum,
cujus filii nec generant, nec generantur. Hic ergo generari et
generare civitati utrique commune est: quamvis Dei civitas habeat
etiam hic multa civium millia, quae ab opere generandi se abstinent;
sed habet etiam illa ex imitatione quadam, licet errantium . Ad eam
namque pertinent etiam, qui deviantes ab hujus fide diversas haereses
condiderunt: secundum hominem quippe vivunt, non secundum Deum. Et
Indorum Gymnosophistae, qui nudi perhibentur philosophari in
solitudinibus Indiae, cives ejus sunt, et a generando se cohibent .
Non enim est hoc bonum, nisi cum fit secundum fidem summi boni, qui
est Deus. Hoc tamen nemo fecisse ante diluvium reperitur:
quandoquidem etiam ipse Enoch septimus ab Adam, qui translatus
refertur esse, non mortuus, genuit filios et filias antequam
transferretur; in quibus fuit Mathusalem, per quem generationum
memorandarum ordo transcurrit.
2. Cur ergo tanta paucitas successionum commemoratur in
generationibus ex Cain, si eas usque ad diluvium perduci oportebat,
nec erat diuturna aetas praeveniens pubertatem, quae centum vel amplius
annos vacaret a fetibus? Nam si non intendebat auctor libri hujus
aliquem, ad quem necessario perduceret seriem generationum, sicut in
illis quae veniunt de semine Seth intendebat pervenire ad Noe, a quo
rursus ordo necessarius sequeretur; quid opus erat praetermittere
primogenitos filios, ut perveniretur ad Lamech, in cujus filiis
finitur illa contextio, octava generatione scilicet ex Adam, septima
ex Cain, quasi esset inde aliquid deinceps connectendum, unde
perveniretur vel ad Israeliticum populum, in quo coelesti civitati
etiam terrena Jerusalem figuram propheticam praebuit, vel ad Christum
secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula
(Rom. IX, 5), supernae Jerusalem fabricator atque regnator;
cum tota progenies Cain diluvio sit deleta? Unde videri potest, in
eodem ordine generationum primogenitos fuisse commemoratos. Cur ergo
tam pauci sunt? Non enim usque ad diluvium tot esse potuerunt, non
vacantibus usque ad centenariam pubertatem patribus ab officio
generandi, si non erat tunc proportione longaevitatis illius etiam sera
pubertas. Ut enim peraeque triginta annorum fuerint, cum filios
generare coeperunt, octies triceni (quoniam octo sunt generationes cum
Adam et cum eis quos genuit Lamech), ducenti et quadraginta sunt
anni: num itaque toto deinde tempore usque ad diluvium non
generaverunt? Qua tandem causa, qui haec scripsit, generationes
commemorare noluit quae sequuntur? Nam ex Adam usque ad diluvium
computantur anni, secundum codices nostros, duo millia ducenti
sexaginta duo : secundum hebraeos autem, mille sexcenti quinquaginta
sex. Ut ergo istum numerum minorem credamus esse veriorem, de mille
sexcentis quinquaginta sex annis ducenti quadraginta detrahantur:
numquid credibile est per mille quadringentos, et quod excurrit,
annos, qui restant usque ad diluvium, progeniem Cain a generationibus
vacare potuisse?
3. Sed qui ex hoc movetur, meminerit, cum quaererem quomodo
credendum sit, antiquos illos homines per tam multos annos a gignendis
filiis cessare potuisse, duobus modis istam solutam esse quaestionem;
aut de sera pubertate, proportione tam longae vitae; aut de filiis qui
commemorantur in generationibus, quod non fuerint primogeniti; sed hi
per quos ad eum, quem intendebat auctor libri, poterat pervenire,
sicut ad Noe in generationibus Seth. Proinde in generationibus
Cain, si non occurrit qui deberet intendi, ad quem praetermissis
primogenitis, per eos qui commemorati sunt, perveniri oportebat, sera
pubertas intelligenda restabit; ut aliquanto post centum annos,
puberes habilesque ad gignendum facti fuerint, ut ordo generationum per
primogenitos curreret, et usque ad diluvium ad numerum annorum tantae
quantitatis occurreret. Quamvis fieri possit, ut propter aliquam
secretiorem causam, quae me latet, usque ad Lamech et ejus filios
generationum perveniente contextu, commendaretur haec civitas, quam
dicimus esse terrenam; ac deinde cessaret scriptor libri commemorare
caeteras, quae usque ad diluvium esse potuerunt . Potest et illa esse
causa, cur non ordo generationum per primogenitos duceretur, ut
necesse non sit in illis hominibus tam seram credere pubertatem, quod
scilicet eadem civitas, quam Cain in nomine Enoch filii sui
condidit, longe lateque regnare potuerit, et reges habere non simul
plures, sed suis aetatibus singulos, quos genuissent sibi successuros
quicumque regnassent. Horum regum primus esse potuit ipse Cain,
secundus filius ejus Enoch, in cujus nomine ubi regnaretur, condita
est civitas: tertius Gaidad, quem genuit Enoch: quartus Manihel ,
quem genuit Gaidad: quintus Mathusael, quem genuit Manihel: sextus
Lamech, quem genuit Mathusael, qui septimus est ab Adam per Cain.
Non autem erat consequens, ut primogeniti regum regnantibus
succederent patribus, sed quos regnandi meritum propter virtutem
terrenae utilem civitati, vel sors aliqua reperiret, vel ille
potissimum succederet patri haereditario quodam jure regnandi, quem
prae caeteris filiis dilexisset. Potuit autem vivente adhuc Lamech
atque regnante fieri diluvium, ut ipsum cum aliis omnibus hominibus,
exceptis qui in arca fuerunt, quem perderet, inveniret. Neque enim
mirandum est, si varia quantitate numerositatis annorum interposita,
per tam longam aetatem ab Adam usque ad diluvium non aequalis numeri
generationes habuit utraque progenies, sed per Cain septem, per Seth
autem decem: septimus est enim, ut jam dixi, ab Adam Lamech,
decimus Noe: et ideo non unus filius Lamech, sicut in caeteris
superius, sed plures commemorati sunt; quia incertum erat quis ei
fuisset mortuo successurus, si regnandi tempus inter ipsum et diluvium
remansisset.
4. Sed quoquo modo se habeat, sive per primogenitos, sive per
reges, ex Cain generationum ordo decurrens, illud mihi nullo pacto
praetereundum silentio videtur, quod cum Lamech septimus ab Adam
fuisset inventus, tot ejus annumerati sunt filii, donec undenarius
numerus impleretur, quo significatur peccatum. Adduntur enim tres
filii, et una filia. Uxores autem aliud possunt significare, non hoc
quod nunc commendandum videtur. Nunc enim de generationibus loquimur:
illae vero unde sint genitae, tacitum est. Quoniam ergo Lex denario
numero praedicatur, unde est memorabilis ille Decalogus; profecto
numerus undenarius, quoniam transgreditur denarium, transgressionem
legis, ac per hoc peccatum significat. Hinc est quod in tabernaculo
testimonii, quod erat in itinere populi Dei velut templum ambulatorium
, undecim vela cilicina fieri praecepta sunt (Exod. XXVI,
7). In cilicio quippe recordatio est peccatorum, propter haedos ad
sinistram futuros: quod confitentes in cilicio prosternimur, tanquam
dicentes quod in Psalmo scriptum est, Et peccatum meum ante me est
semper (Psal. L, 5). Progenies ergo ex Adam per Cain
sceleratum undenario numero finitur, quo peccatum significatur: et
ipse numerus femina clauditur, a quo sexu initium factum est peccati,
per quod omnes morimur. Commissum est autem, ut et voluptas carnis,
quae spiritui resisteret, sequeretur. Nam et ipsa filia Lamech
Noema Voluptas interpretatur. Per Seth autem ab Adam usque ad Noe
denarius insinuatur legitimus numerus. Cui Noe tres adjiciuntur
filii: unde uno lapso duo benedicuntur a patre, ut remoto reprobo et
probatis filiis ad numerum additis etiam duodenarius numerus intimetur,
qui et in Patriarcharum et in Apostolorum numero insignis est,
propter septenarii partes, alteram per alteram multiplicatas. Nam ter
quaterni, vel quater terni ipsum faciunt. His ita se habentibus,
video considerandum et commemorandum, ista utraque progenies, quae
distinctis generationibus duas insinuat civitates, unam terrigenarum,
alteram regeneratorum, quomodo postea sic commixta fuerit atque
confusa, ut universum genus humanum, exceptis octo hominibus, perire
mereretur diluvio.
|
|
