|
1. Quamobrem sicut lingua una cum esset omnium, non ideo filii
pestilentiae defuerunt; nam et ante diluvium una erat lingua, et tamen
omnes praeter unam Noe justi domum deleri diluvio meruerunt: ita
quando merito elatioris impietatis gentes linguarum diversitate punitae
atque divisae sunt, et civitas impiorum confusionis nomen accepit, hoc
est, appellata est Babylon, non defuit domus Heber, ubi ea quae
antea fuit omnium lingua remaneret. Unde, sicut supra memoravi, cum
coepissent enumerari filii Sem, qui singuli gentes singulas
procrearunt, primus est commemoratus Heber, cum sit abnepos ipsius,
hoc est, ab illo quintus inveniatur exortus. Quia ergo in ejus
familia remansit haec lingua , divisis per alias linguas caeteris
gentibus, quae lingua prius humano generi non immerito creditur fuisse
communis, ideo deinceps Hebraea est nuncupata. Tunc enim opus erat
eam distingui ab aliis linguis nomine proprio, sicut aliae quoque
vocatae sunt nominibus propriis. Quando autem erat una, nihil aliud
quam humana lingua, vel humana locutio vocabatur, qua sola universum
genus humanum loquebatur.
2. Dixerit aliquis: Si in diebus Phalech filii Heber divisa est
terra per linguas, id est, homines qui tunc erant in terra; ex ejus
nomine potius debuit appellari lingua illa, quae fuit omnibus ante
communis. Sed intelligendum est ipsum Heber propterea tale nomen
imposuisse filio suo, ut vocaretur Phalech, quod interpretatur
Divisio, quia tunc ei natus est, quando per linguas terra divisa
est, id est ipso tempore, ut hoc sit quod dictum est: In diebus ejus
divisa est terra (Gen. X, 25). Nam nisi adhuc Heber viveret,
quando linguarum facta est multitudo, non ex ejus nomine nomen
acciperet lingua, quae apud illum potuit permanere . Et ideo credenda
est ipsa fuisse prima illa communis: quoniam de poena venit illa
multiplicatio mutatioque linguarum; et utique praeter hanc poenam esse
debuit populus Dei. Nec frustra lingua haec est, quam tenuit
Abraham , nec in omnes filios suos transmittere potuit, sed in eos
tantum qui propagati per Jacob, et insignius atque eminentius in Dei
populum coalescentes, Dei Testamenta et stirpem Christi habere
potuerunt. Nec Heber ipse eamdem linguam in universam progeniem suam
refudit; sed in eam tantum, cujus generationes perducuntur ad
Abraham. Quapropter, etiamsi non evidenter expressum est fuisse
aliquod pium genus hominum, quando ab impiis Babylonia condebatur;
non ad hoc valuit haec obscuritas, ut quaerentis fraudaretur, sed
potius ut exerceretur intentio. Cum enim legitur unam fuisse linguam
primitus omnium, et ante omnes filios Sem commendatur Heber, quamvis
ab illo quintus oriatur; et Hebraea vocatur lingua, quam
Patriarcharum et Prophetarum, non solum in sermonibus suis, verum
etiam in Litteris sacris custodivit auctoritas: profecto cum quaeritur
in divisione linguarum, ubi lingua illa remanere potuerit, quae fuit
ante communis; quae, sine ulla dubitatione, ubi remansit, non ibi
fuit illa poena, quae facta est mutatione linguarum; quid aliud
occurrit, nisi quod in hujus gente remanserit, a cujus nomine nomen
accepit; et hoc justitiae gentis hujus non parvum apparuisse
vestigium, quod, cum aliae gentes plecterentur mutatione linguarum,
ad istam non pervenit tale supplicium?
3. Sed adhuc illud movet: quomodo potuerunt singulas gentes facere
Heber et filius ejus Phalech, si una lingua permansit ambobus? Et
certe una est Hebraea gens ex Heber propagata usque ad Abraham, et
per eum deinceps, donec magnus fieret populus Israel. Quomodo igitur
omnes filii qui commemorati sunt trium filiorum Noe, fecerunt singulas
gentes, si Heber et Phalech singulas non fecerunt? Nimirum illud
est probabilius, quod gigas ille Nebroth fecerit etiam ipse gentem
suam, sed propter excellentiam dominationis et corporis seorsum
eminentius nominatus est, ut maneat numerus septuaginta duarum gentium
atque linguarum. Phalech autem propterea commemoratus est, non quod
gentem fecerit (nam eadem ipsa est ejus gens Hebraea, eademque
lingua); sed propter tempus insigne, quod in diebus ejus terra divisa
est. Nec movere nos debet, quomodo potuerit gigas Nebroth ad illud
aetatis occurrere, quo Babylon condita est, et confusio facta
linguarum, atque ex hac divisio gentium. Non enim quia Heber sextus
est a Noe, ille autem quartus, ideo non potuerunt ad id tempus
convenire vivendo. Hoc enim contigit, cum plus viverent, ubi
pauciores sunt generationes, minus ubi plures; aut serius nati essent
ubi pauciores, maturius ubi plures. Sane intelligendum est, quando
terra divisa est, non solum jam natos caeteros filios filiorum Noe,
qui commemorantur patres gentium; sed etiam ejus aetatis fuisse, ut
numerosas familias haberent, quae dignae fuissent nominibus gentium.
Unde nequaquam putandum, quod eo fuerint ordine geniti, quo
commemorati leguntur. Alioquin duodecim filii Jectan, qui erat
filius alius Heber, frater Phalech, quomodo potuerunt jam gentes
facere, si post Phalech fratrem suum Jectan natus est, sicut post
eum commemoratus est: quandoquidem tempore quo natus est Phalech,
divisa est terra. Proinde intelligendum est, priorem quidem
nominatum, sed longe post fratrem suum Jectan fuisse natum, cujus
Jectan duodecim filii tam grandes jam familias haberent, ut in linguas
proprias dividi possent. Sic enim potuit prior commemorari, qui erat
aetate posterior; quemadmodum prius commemorati sunt ex tribus filiis
Noe procreati filii Japheth, qui erat minimus eorum; deinde filii
Cham, qui erat medius; postremo filii Sem, qui erat primus et
maximus. Illarum autem gentium vocabula partim manserunt, ita ut
hodieque appareat unde fuerint derivata; sicut ex Assur Assyrii, et
ex Heber Hebraei: partim temporis vetustate mutata sunt, ita ut vix
homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium,
sed aliquarum ex istis origines gentium potuerint reperire. Nam quod
ex filio Cham, qui vocabatur Mesraim, Aegyptii perhibentur exorti,
nulla hic resonat origo vocabuli: sicut nec Aethiopum, qui dicuntur
ad eum filium Cham pertinere, qui Chus appellatus est. Et si omnia
considerentur, plura mutata, quam manentia nomina apparent.
|
|
