|
Tempore igitur Prophetarum nostrorum, quorum jam scripta ad notitiam
fere omnium gentium pervenerunt, philosophi gentium nondum erant, qui
hoc etiam nomine vocarentur, quod coepit a Samio Pythagora, qui eo
tempore, quo Judaeorum est soluta captivitas, coepit excellere atque
cognosci . Multo ergo magis caeteri philosophi post Prophetas
reperiuntur fuisse. Nam ipse Socrates Atheniensis, magister omnium
qui tunc maxime claruerunt, tenens in ea parte, quae moralis vel
activa dicitur, principatum, post Esdram in Chronicis invenitur .
Non multo post etiam Plato natus est, qui longe caeteros Socratis
discipulos anteiret . Quibus si addamus etiam superiores, qui nondum
philosophi vocabantur, septem scilicet Sapientes, ac deinde physicos
qui Thaleti successerunt, in perscrutanda natura rerum studium ejus
imitati, Anaximandrum scilicet et Anaximenem et Anaxagoram,
aliosque nonnullos, antequam Pythagoras philosophum primus
profiteretur, nec illi Prophetas nostros universos temporis
antiquitate praecedunt: quandoquidem Thales, post quem caeteri
fuerunt, regnante Romulo eminuisse fertur, quando de fontibus Israel
in eis litteris, quae toto orbe manarent, prophetiae flumen erupit.
Soli igitur illi theologi poetae, Orpheus, Linus, Musaeus, et si
quis alius apud Graecos fuit, his Prophetis Hebraeis, quorum
scripta in auctoritate habemus, annis reperiuntur priores. Sed nec
ipsi verum theologum nostrum Moysen, qui unum verum Deum veraciter
praedicavit, cujus nunc scripta in auctoritatis canone prima sunt,
tempore praevenerunt: ac per hoc quantum ad Graecos attinet, in qua
lingua litterae hujus saeculi maxime ferbuerunt, nihil habent unde
sapientiam suam jactent, quo religione nostra, ubi vera sapientia
est, si non superior, saltem videatur antiquior. Verum, quod
fatendum est, non quidem in Graecia, sed in barbaris gentibus, sicut
in Aegypto, jam fuerat ante Moysen nonnulla doctrina, quae illorum
sapientia diceretur: alioquin non scriptum esset in Libris sanctis,
Moysen eruditum fuisse omni sapientia Aegyptiorum (Act. VII,
22), tunc utique quando ibi natus est, et a filia Pharaonis
adoptatus atque nutritus, etiam liberaliter educatus est. Sed nec
sapientia Aegyptiorum sapientiam Prophetarum nostrorum tempore
antecedere potuit, quandoquidem et Abraham propheta fuit (Gen.
XX, 7). Quid autem sapientiae esse potuit in Aegypto, antequam
eis Isis, quam mortuam tanquam deam magnam colendam putaverunt,
litteras traderet? Isis porro Inachi filia fuisse proditur, qui
primus regnare coepit Argivis, quando Abrahae jam nepotes reperiuntur
exorti.
|
|
