|
1. Proinde ne illud quidem temere puto esse dicendum, sive
credendum, quod nonnullis visum est, vel videtur, non amplius
Ecclesiam passuram persecutiones usque ad tempus Antichristi, quam
quot jam passa est, id est decem, ut undecima eademque novissima sit
ab Antichristo. Primam quippe computant a Nerone quae facta est ,
secundam a Domitiano, a Trajano tertiam, quartam ab Antonino, a
Severo quintam, sextam a Maximino, a Decio septimam, octavam a
Valeriano, ab Aureliano nonam, decimam a Diocletiano et Maximiano
. Plagas enim Aegyptiorum, quoniam decem fuerunt, antequam inde
exire inciperet populus Dei; putant ad hunc intellectum esse
referendas, ut novissima Antichristi persecutio, similis videatur
undecimae plagae, qua Aegyptii, dum hostiliter sequerentur
Hebraeos, in mari Rubro, populo Dei per siccum transeunte,
perierunt . Sed ego illa re gesta in Aegypto, istas persecutiones
prophetice significatas esse non arbitror: quamvis ab eis, qui hoc
putant, exquisite et ingeniose illa singula his singulis comparata
videantur, non prophetico Spiritu, sed conjectura mentis humanae,
quae aliquando ad verum pervenit, aliquando fallitur.
2. Quid enim, qui hoc sentiunt, dicturi sunt de persecutione, qua
ipse Dominus crucifixus est? in quo eam numero posituri? Si autem
hac excepta existimant computandum, tanquam illae numerandae sint,
quae ad corpus pertinent, non qua ipsum caput est appetitum et
occisum; quid agent de illa, quae, posteaquam Christus ascendit ad
coelum, Jerosolymis facta est, ubi beatus Stephanus lapidatus est,
ubi Jacobus frater Joannis gladio trucidatus est, ubi apostolus
Petrus ut occideretur inclusus et per Angelum liberatus, ubi fugati
atque dispersi de Jerosolymis fratres, ubi Saulus, qui postea
Paulus apostolus factus est, vastabat Ecclesiam; ubi ipse quoque jam
fidem, quam persequebatur, evangelizans, qualia faciebat, est
passus, sive per Judaeam, sive per alias gentes, quacumque Christum
ferventissimus praedicabat? Cur ergo eis a Nerone videtur ordiendum,
cum ad Neronis tempora inter atrocissimas persecutiones, de quibus
nimis longum est cuncta dicere, Ecclesia crescendo pervenerit? Quod
si a regibus factas persecutiones in numero existimant esse debere; rex
fuit Herodes, qui etiam post ascensum Domini gravissimam fecit.
Deinde quid respondent etiam de Juliano, quem non numerant in decem?
An ipse non est Ecclesiam persecutus, qui Christianos liberales
litteras docere ac discere vetuit? Sub quo Valentinianus major, qui
post eum tertius imperator fuit, fidei christianae confessor exstitit,
militiaque privatus est . Ut omittam quae apud Antiochiam facere
coeperat, nisi unius fidelissimi et constantissimi juvenis, qui
multis, ut torquerentur, apprehensis, per totum diem primus est
tortus, inter ungulas cruciatusque psallentis libertatem atque
hilaritatem miratus horruisset et in caeteris deformius erubescere
timuisset . Postremo nostra memoria Valens supradicti Valentiniani
frater Arianus, nonne magna persecutione per Orientis partes
catholicam vastavit Ecclesiam ? Quale est autem, non considerare,
Ecclesiam per totum mundum fructificantem atque crescentem posse in
aliquibus gentibus persecutionem pati a regibus, et quando in aliis non
patitur? Nisi forte non est persecutio computanda, quando rex
Gothorum in ipsa Gothia persecutus est Christianos crudelitate
mirabili, cum ibi non essent nisi catholici, quorum plurimi martyrio
coronati sunt: sicut a quibusdam fratribus, qui tunc illic pueri
fuerant, et se ista vidisse incunctanter recordabantur, audivimus ?
Quid modo in Perside ? nonne ita in Christianos ferbuit persecutio
(si tamen jam quievit), ut fugientes inde nonnulli usque ad Romana
oppida pervenerint? Haec atque hujusmodi mihi cogitanti, non videtur
esse definiendus numerus persecutionum, quibus exerceri oportet
Ecclesiam. Sed rursus affirmare aliquas futuras a regibus, praeter
illam novissimam, de qua nullus ambigit Christianus, non minoris est
temeritatis. Itaque hoc in medio relinquimus, neutram partem
quaestionis hujus astruentes, sive destruentes, sed tantummodo ab
affirmandi quodlibet horum audaci praesumptione revocantes.
|
|
