|
Nunc autem et mala aequo animo ferre discimus, quae patiuntur et
boni; et bona non magnipendere, quae adipiscuntur et mali. Ac per
hoc etiam in his rebus, in quibus non apparet divina justitia,
salutaris est divina doctrina. Nescimus enim quo judicio Dei bonus
ille sit pauper, malus ille sit dives: iste gaudeat, quem pro suis
perditis moribus cruciari debuisse moeroribus arbitramur; contristetur
ille, quem vita laudabilis gaudere debuisse persuadet: exeat de
judicio non solum inultus, verum etiam damnatus innocens, aut
iniquitate judicis pressus, aut falsis obrutus testimoniis; e
contrario scelestus adversarius ejus non solum impunitus, verum etiam
vindicatus insultet: impius optime valeat, pius languore tabescat:
latrocinentur sanissimi juvenes; et qui nec verbo quemquam laedere
potuerunt, diversa morborum atrocitate affligantur infantes: utilis
rebus humanis immatura morte rapiatur; et qui videntur nec nasci
debuisse, diutissime insuper vivant: plenus criminibus sublimetur
honoribus, et hominem sine querela tenebrae ignobilitatis abscondant:
et caetera hujusmodi, quae quis colligit, quis enumerat? Quae si
haberent in ipsa velut absurditate constantiam, ut in hac vita, in qua
homo, sicut sacer Psalmus eloquitur, vanitati similis factus est, et
dies ejus velut umbra praetereunt (Psal. CXLIII, 4),
nonnisi mali adipiscerentur transitoria bona ista atque terrena, nec
nisi boni talia paterentur mala, posset hoc referri ad judicium justum
Dei, vel etiam benignum; ut qui non erant assecuturi bona aeterna,
quae faciunt beatos, temporalibus vel deciperentur pro malitia sua,
vel pro Dei misericordia consolarentur bonis; et qui non erant passuri
aeterna tormenta, temporalibus vel pro suis quibuscumque et
quantuliscumque peccatis affligerentur, vel propter implendas virtutes
exercerentur malis. Nunc vero quando non solum in malo sunt boni, et
in bono mali, quod videtur injustum; verum etiam plerumque et malis
mala eveniunt, et bonis bona proveniunt: magis inscrutabilia fiunt
judicia Dei (Rom. XI, 33), et investigabiles viae illius.
Quamvis ergo nesciamus quo judicio Deus ista vel faciat, vel fieri
sinat, apud quem summa virtus est et summa sapientia, summa justitia,
nulla infirmitas, nulla temeritas, nulla iniquitas: salubriter tamen
discimus non magnipendere seu bona, seu mala, quae videmus esse bonis
malisque communia; et illa bona quaerere, quae bonorum, atque illa
mala maxime fugere, quae propria sunt malorum. Cum vero ad illud Dei
judicium venerimus, cujus tempus jam proprie dies judicii, et
aliquando dies Domini nuncupatur; non solum quaecumque tunc
judicabuntur, verum etiam quaecumque ab initio judicata, et quaecumque
usque ad illud tempus adhuc judicanda sunt, apparebunt esse
justissima. Ubi hoc quoque manifestabitur, quam justo judicio Dei
fiat, ut nunc tam multa ac pene omnia justa judicia Dei sensus
mentesque mortalium lateant; cum tamen in hac re piorum fidem non
lateat, justum esse quod latet.
|
|
