|
1. Ergo ipse Salvator cum objurgaret civitates, in quibus virtutes
magnas fecerat, neque crediderant, et eis alienigenas anteponeret,
Verumtamen, inquit, dico vobis, Tyro et Sidoni remissius erit in
die judicii quam vobis. Et paulo post alteri civitati, Amen,
inquit, dico vobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die
judicii quam tibi (Matth. XI, 22, 24). Hic evidentissime
praedicat diem judicii esse venturum. Et alio loco, Viri
Ninivitae, inquit, surgent in judicio cum generatione ista, et
condemnabunt eam; quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae,
et ecce plus quam Jona hic. Regina Austri surget in judicio cum
generatione ista, et condemnabit eam; quia venit a finibus terrae
audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic (Id.
XII, 41, 42). Duas hoc loco res discimus, et venturum esse
judicium, et cum mortuorum resurrectione venturum. De Ninivitis enim
et regina Austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio
loquebatur, quos tamen in die judicii resurrecturos esse praedixit.
Nec ideo dixit, condemnabunt, quia ipsi judicabunt: sed quia ex
ipsorum comparatione isti merito damnabuntur.
2. Rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc
permixtione, postea separatione, quae utique die judicii futura est,
loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et
superseminatis zizaniis, eamque suis exponens discipulis: Qui
seminat, inquit, bonum semen, est Filius hominis: ager autem est
mundus : bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii
sunt nequam: inimicus autem qui seminavit ea, est diabolus: messis
autem consummatio saeculi est, messores vero Angeli sunt. Sicut ergo
colliguntur zizania, et igni comburuntur; sic erit in consummatione
saeculi. Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent de regno
ejus omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, et mittent eos in
caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc justi
fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum. Qui habet aures audiendi,
audiat (Matth. XIII, 37-43). Hic quidem judicium vel
diem judicii non nominavit, sed multo eum clarius ipsis rebus
expressit, et in fine saeculi futurum esse praedixit.
3. Item discipulis suis: Amen, inquit, dico vobis, quod vos qui
secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede
majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes
duodecim tribus Israel (Id. XIX, 28). Hic discimus cum suis
discipulis judicaturum Jesum. Unde et alibi Judaeis dixit: Si ego
in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo
ipsi judices vestri erunt (Id. XII, 27). Nec quoniam super
duodecim sedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo
judicaturos putare debemus. Duodenario quippe numero, universa
quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes
numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas: quae duae
partes, id est tria et quatuor, altera per alteram multiplicatae
duodecim faciunt. Nam et quatuor ter, et tria quater duodecim sunt:
et si qua alia hujus duodenarii numeri, quae ad hoc valeat, ratio
reperitur . Alioquin quoniam in locum Judae traditoris apostolum
Matthiam legimus ordinatum (Act. I, 26); apostolus Paulus,
qui plus illis omnibus laboravit (I Cor. XV, 10), ubi ad
judicandum sedeat non habebit: qui profecto cum aliis sanctis ad
numerum judicum se pertinere demonstrat, cum dicit, Nescitis quia
angelos judicabimus (Id. VI, 3)? De ipsis quoque judicandis in
hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est,
judicantes duodecim tribus Israel, tribus Levi, quae tertia decima
est, ab eis judicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam
caeteras gentes judicabunt. Quod autem ait, in regeneratione, procul
dubio mortuorum resurrectionem nomine voluit regenerationis intelligi.
Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est
anima nostra regenerata per fidem.
4. Multa praetereo, quae de ultimo judicio ita dici videntur, ut
diligenter considerata reperiantur ambigua, vel magis ad aliud
pertinentia; sive scilicet ad eum Salvatoris adventum, quo per totum
hoc tempus in Ecclesia sua venit, hoc est, in membris suis,
particulatim atque paulatim, quoniam tota corpus est ejus; sive ad
excidium terrenae Jerusalem: quia et de illo cum loquitur, plerumque
sic loquitur, tanquam de fine saeculi atque de illo die judicii
novissimo et magno loquatur; ita ut dignosci non possit omnino, nisi
ea quae apud tres evangelistas, Matthaeum, Marcum, et Lucam de hac
re similiter dicta sunt, inter se omnia conferantur. Quaedam quippe
alter obscurius, alter explicat planius; ut ea quae ad unam rem
pertinentia dicuntur, appareat unde dicantur. Quod facere utcumque
curavi in quadam epistola, quam rescripsi ad beatae memoriae virum
Hesychium, Salonitanae urbis episcopum, cujus epistolae titulus
est, de Fine saeculi (Epist. 199).
5. Proinde jam illud hic dicam, quod in Evangelio secundum
Matthaeum de separatione bonorum et malorum legitur per judicium
praesentissimum atque novissimum Christi. Cum autem venerit,
inquit, Filius hominis in majestate sua, et omnes Angeli cum eo,
tunc sedebit super sedem majestatis suae, et congregabuntur ante eum
omnes gentes, et separabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves
ab haedis: et statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a
sinistris. Tunc dicet Rex his, qui a dextris ejus erunt, Venite,
benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione
mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et
dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et
cooperuistis me; infirmus, et visitastis me; in carcere eram, et
venistis ad me. Tunc respondebunt ei justi, dicentes: Domine,
quando vidimus te esurientem, et pavimus; sitientem, et dedimus tibi
potum? Quando autem te vidimus hospitem, et collegimus te; aut
nudum, et cooperuimus te? Aut quando te vidimus infirmum, aut in
carcere, et venimus ad te? Et respondens Rex dicet illis, Amen
dico vobis, quamdiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi
fecistis. Tunc dicet, inquit, et his qui a sinistris erunt:
Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est
diabolo et angelis ejus. Deinde similiter etiam his enumerat, quod
illa non fecerint, quae dextros fecisse memoravit. Similiterque
interrogantibus, quando eum viderint in horum indigentia constitutum:
quod minimis suis factum non est, sibi factum non fuisse respondet;
sermonemque concludens, Et hi, inquit, in supplicium aeternum
ibunt, justi autem in vitam aeternam (Matth. XXV, 31-46).
Joannes vero evangelista apertissime narrat eum in resurrectione
mortuorum futurum praedixisse judicium. Cum enim dixisset, Neque
enim Pater judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio, ut omnes
honorificent Filium, sicut honorificant Patrem: qui non honorificat
Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum: protinus addidit,
Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui
me misit, habet vitam aeternam; et in judicium non veniet, sed
transiit a morte in vitam (Joan. V, 22-24). Ecce hic dixit
fideles suos in judicium non venire. Quomodo ergo per judicium
separabuntur a malis, et ad ejus dexteram stabunt, nisi quia hoc loco
judicium pro damnatione posuit? In tale quippe judicium non venient,
qui audiunt verbum ejus, et credunt ei qui misit illum.
|
|
