|
1. De his duabus resurrectionihus idem Joannes evangelista in libro
qui dicitur Apocalypsis, eo modo locutus est, ut earum prima a
quibusdam nostris non intellecta, insuper etiam in quasdam ridiculas
fabulas verteretur. Ait quippe in libro memorato Joannes apostolus:
Et vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et
catenam in manu sua, et tenuit draconem illum serpentem antiquum, qui
cognominatus est diabolus et satanas, et alligavit illum mille annis,
et misit illum in abyssum; et clausit, et signavit super eum, ut non
seduceret jam gentes, donec finiantur mille anni: post haec oportet
eum solvi brevi tempore. Et vidi sedes, et sedentes super eas, et
judicium datum est. Et animae occisorum propter testimonium Jesu, et
propter verbum Dei, et si qui non adoraverunt bestiam, nec imaginem
ejus, neque acceperunt inscriptionem in fronte aut in manu sua, et
regnaverunt cum Jesu mille annis: reliqui eorum non vixerunt, donec
finiantur mille anni. Haec resurrectio prima est. Beatus et sanctus
est, qui habet in hac prima resurrectione partem. In istis secunda
mors non habet potestatem; sed erunt sacerdotes Dei et Christi, et
regnabunt cum eo mille annis (Apoc. XX, 1-6). Qui propter
haec hujus libri verba primam resurrectionem futuram suspicati sunt
corporalem, inter caetera maxime numero annorum mille permoti sunt,
tanquam oporteret in sanctis eo modo veluti tanti temporis fieri
sabbatismum, vacatione scilicet sancta post labores annorum sex
millium, ex quo creatus est homo, et magni illius peccati merito in
hujus mortalitatis aerumnas de paradisi felicitate dimissus est, ut
quoniam scriptum est, Unus dies apud Dominum sicut mille anni, et
mille anni sicut dies unus (II Petr. III, 8), sex annorum
millibus tanquam sex diebus impletis, sequatur velut sabbati septimus
in annis mille postremis, ad hoc scilicet sabbatum celebrandum
resurgentibus sanctis. Quae opinio esset utcumque tolerabilis, si
aliquae deliciae spirituales in illo sabbato adfuturae sanctis per
Domini praesentiam crederentur. Nam etiam nos hoc opinati fuimus
aliquando . Sed cum eos qui tunc resurrexerint, dicant
immoderatissimis carnalibus epulis vacaturos, in quibus cibus sit
tantus ac potus, ut non solum nullam modestiam teneant, sed modum
quoque ipsius incredulitatis excedant: nullo modo ista possunt nisi a
carnalibus credi. Hi autem qui spirituales sunt, istos ista credentes
KILIASTAS appellant graeco vocabulo; quos, verbum e verbo
exprimentes, nos possumus Milliarios nuncupare. Eos autem longum est
refellere ad singula; sed potius, quemadmodum Scriptura haec
accipienda sit, jam debemus ostendere.
2. Ait ipse Dominus Jesus Christus, Nemo potest introire in
domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem
(Marc. III, 27): diabolum volens intelligi fortem, quia ipse
genus humanum potuit tenere captivum; vasa vero ejus, quae fuerat
erepturus, fideles suos futuros, quos ille in diversis peccatis atque
impietatibus possidebat. Ut ergo alligaretur hic fortis, propterea
vidit iste apostolus in Apocalypsi angelum descendentem de coelo,
habentem clavem abyssi, et catenam in manu sua. Et tenuit, inquit,
draconem illum serpentem antiquum, qui cognominatus est diabolus et
satanas, et alligavit eum mille annis, hoc est, ejus potestatem ab
eis seducendis ac possidendis, qui fuerant liberandi, cohibuit atque
frenavit. Mille autem anni duobus modis possunt, quantum mihi
occurrit, intelligi: aut quia in ultimis annis mille ista res agitur,
id est, sexto annorum milliario tanquam sexto die, cujus nunc spatia
posteriora volvuntur; secuturo deinde sabbato, quod non habet
vesperam, requie scilicet sanctorum, quae non habet finem: ut hujus
milliarii tanquam diei novissimam partem, quae remanebat usque ad
terminum saeculi, mille annos appellaverit; eo loquendi modo, quo
pars significatur a toto: aut certe mille annos pro annis omnibus hujus
saeculi posuit; ut perfecto numero notaretur ipsa temporis plenitudo.
Millenarius quippe numerus denarii numeri quadratum solidum reddit.
Decem quippe decies ducta, fiunt centum; quae jam figura quadrata,
sed plana est . Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat,
rursus centum decies multiplicantur, et mille sunt. Porro si centum
ipsa pro universitate aliquando ponuntur, quale illud est, quod
Dominus omnia sua dimittenti et eum sequenti promisit, dicens,
Accipiet in hoc saeculo centuplum (Matth. XIX, 29; Marc.
X, 30): quod exponens quodammodo Apostolus, ait, Quasi nihil
habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10); quia et
ante jam dictum erat, Fidelis hominis totus mundus divitiarum est:
quanto magis mille pro universitate ponuntur, ubi est soliditas ipsius
denariae quadraturae? Unde nec illud melius intelligitur, quod in
Psalmo legitur: Memor fuit in saeculum testamenti sui, verbi quod
mandavit in mille generationes (Psal. CIV, 8), id est, in
omnes.
3. Et misit illum, inquit, in abyssum: utique diabolum misit in
abyssum. Quo nomine significata est multitudo innumerabilis impiorum,
quorum in malignitate adversus Ecclesiam Dei multum profunda sunt
corda: non quia ibi diabolus ante non erat; sed ideo dicitur illuc
missus, quia exclusus a credentibus plus coepit impios possidere.
Plus namque possidetur a diabolo, qui non solum alienatus est a Deo,
verum etiam gratis odit servientes Deo. Et clausit, inquit, et
signavit super eum, ut jam non seduceret gentes, donec finiantur mille
anni. Clausit super eum, dictum est, interdixit ei ne possit exire,
id est, vetitum transgredi. Signavit autem, quod addidit,
significasse mihi videtur, quia occultum esse voluit, qui pertineant
ad partem diaboli, et qui non pertineant. Hoc quippe in saeculo isto
prorsus latet: quia et qui videtur stare, utrum sit casurus; et qui
videtur jacere, utrum sit surrecturus, incertum est. Ab eis autem
gentibus seducendis hujus interdicti vinculo et claustro diabolus
prohibetur atque cohibetur, quas pertinentes ad Christum seducebat
antea, vel tenebat. Has enim Deus elegit ante mundi constitutionem
eruere de potestate tenebrarum (Ephes. I, 4), et transferre in
regnum Filii charitatis suae (Coloss. I, 13), sicut Apostolus
ait. Nam seducere illum gentes etiam nunc, et secum trahere in
aeternam poenam, sed non praedestinatas in aeternam vitam, quis
fidelis ignorat? Nec moveat, quod saepe diabolus seducit etiam
illos, qui jam regenerati in Christo, vias ingrediuntur Dei. Novit
enim Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19): ex his in
aeternam damnationem neminem ille seducit. Sic enim novit eos
Dominus, ut Deus, quem nihil latet etiam futurorum; non ut homo,
qui hominem ad praesens videt (si tamen videt, cujus cor non videt),
qualis autem postea sit futurus, nec se ipsum videt. Ad hoc ergo
ligatus est diabolus, et inclusus in abysso, ut jam non seducat
gentes, ex quibus constat Ecclesia, quas antea seductas tenebat,
antequam esset Ecclesia. Nec enim dictum est, ut non seduceret
aliquem; sed, ut non seduceret, inquit, jam gentes; in quibus
Ecclesiam procul dubio voluit intelligi: donec finiantur, inquit,
mille anni, id est, aut quod remanet de sexto die, qui constat ex
mille annis; aut omnes anni, quibus deinceps hoc saeculum peragendum
est.
4. Nec sic accipiendum est quod ait, ut non seduceret jam gentes,
donec finiantur mille anni; quasi postea seducturus sit eas duntaxat
gentes, ex quibus praedestinata constat Ecclesia, a quibus seducendis
illo est vinculo claustroque prohibitus. Sed aut illa locutione dictum
est, quae in Scripturis aliquoties invenitur, qualis est in Psalmo,
Sic oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nostri
(Psal. CXXII, 2); neque enim cum misertus fuerit, non erunt
oculi servorum ejus ad Dominum Deum suum: aut certe iste est ordo
verborum, Et clausit, et signavit super eum, donec finiantur mille
anni; quod vero interposuit, ut non seduceret jam gentes, ita se
habet, ut ab hujus ordinis connexione sit liberum, et seorsus
intelligendum, velut si post adderetur, ut sic se haberet tota
sententia, Et clausit, et signavit super eum, donec finiantur mille
anni, ut non seduceret jam gentes; id est, ideo clausit, donec
finiantur mille anni, ut jam non seduceret gentes.
|
|
