|
Eleganti sane senatusconsulto eo ipso loco, ubi funereus tumultus ille
commissus est, ubi tot cives ordinis cujusque ceciderunt, aedes
Concordiae facta est, ut Gracchorum poenae testis concionantium
oculos feriret, memoriamque compungeret. Sed hoc quid aliud fuit,
quam irrisio deorum, illi deae templum construere, quae si esset in
civitate, non tantis dissensionibus dilacerata corrueret? nisi forte
sceleris hujus rea Concordia, quia deseruerat animos civium, meruit
in illa aede tanquam in carcere includi. Cur enim, si rebus gestis
congruere voluerunt, non ibi potius aedem Discordiae fabricaverunt?
an ulla ratio redditur, cur Concordia dea sit, et Discordia dea non
sit; ut secundum Labeonis distinctionem, bona sit ista, illa vero
mala ? Nec ipse aliud secutus videtur, quam quod advertit Romae
etiam Febri, sicut Saluti, templum constitutum. Eo igitur modo non
tantum Concordiae, verum etiam Discordiae constitui debuit.
Periculose itaque Romani tam mala dea irata vivere voluerunt, nec
Trojanum excidium recoluerunt originem ab ejus offensione sumpsisse.
Ipsa quippe quia inter deos non fuerat invitata, trium dearum litem
aurei mali suppositione commenta est : unde rixa numinum, et Venus
victrix, et rapta Helena, et Troja deleta. Quapropter, si forte
indignata quod inter deos in Urbe nullum templum habere meruit, ideo
jam turbabat tantis tumultibus civitatem; quanto atrocius potuit
irritari, cum in loco illius caedis, hoc est in loco sui operis,
adversariae suae constitutam aedem videret? Haec vana ridentibus nobis
illi docti sapientesque stomachantur, et tamen numinum bonorum
malorumque cultores de hac quaestione Concordiae Discordiaeque non
exeunt, sive praetermiserint harum dearum cultum, eisque Febrem
Bellonamque praetulerint, quibus antiqua fana fecerunt; sive et istas
coluerint, cum sic eos, discedente Concordia, Discordia saeviens
usque ad civilia bella perduxerit.
|
|