|
Praeclarum vero seditionibus obstaculum, aedem Concordiae testem
caedis suppliciique Gracchorum concionantibus opponendam putarunt.
Quantum ex hoc profecerint, indicant secuta pejora. Laborarunt enim
deinceps concionatores, non exemplum devitare Gracchorum, sed
superare propositum, Lucius Saturninus tribunus plebis, et Caius
Servilius praetor, et multo post Marcus Drusus, quorum omnium
seditionibus caedes primo jam tunc gravissimae, deinde socialia bella
exarserunt : quibus Italia vehementer afflicta, et ad vastitatem
mirabilem desertionemque perducta est. Bellum deinde servile successit
, et bella civilia: in quibus quae praelia commissa sunt, quid
sanguinis fusum? ut omnes fere Italae gentes, quibus Romanum maxime
praepollebat imperium, tanquam saeva barbaries domarentur. Jam ex
paucissimis, hoc est minus quam septuaginta, gladiato ribus
quemadmodum bellum servile contractum sit, ad quantum numerum et quam
acrem ferocemque pervenerit: quos ille numerus imperatores populi
Romani superaverit: quas et quomodo civitates regionesque vastaverit,
vix qui historiam conscripserunt, satis explicare potuerunt . Neque
id solum fuit servile bellum; sed et Macedoniam provinciam prius
servitia depopulata sunt, et deinde Siciliam oramque maritimam.
Quanta etiam et quam horrenda commiserint primo latrocinia, deinde
valida bella piratarum, quis pro magnitudine rerum valeat eloqui ?
|
|
