|
1. Verumtamen homines infideles, qui cum divina vel praeterita vel
futura miracula praedicamus, quae illis experienda non valemus
ostendere, rationem a nobis earum flagitant rerum; quam quoniam non
possumus reddere (excedunt enim vires mentis humanae), existimant
falsa esse quae dicimus; ipsi de tot mirabilibus rebus, quas vel
videre possumus, vel videmus, debent reddere rationem. Quod si fieri
ab homine non posse perviderint, fatendum est eis, non ideo aliquid
non fuisse, vel futurum non esse, quia ratio inde non potest reddi;
quandoquidem sunt ista de quibus similiter non potest. Non itaque
pergo per plurima quae mandata sunt litteris, non gesta atque
transacta, sed in locis quibusque manentia; quo si quisquam ire
voluerit et potuerit, utrum vera sint, explorabit, sed pauca
commemoro. Agrigentinum Siciliae salem perhibent: cum fuerit admotus
igni, velut in aqua fluescere; cum vero ipsi aquae, velut in igue
crepitare . Apud Garamantas quemdam fontem tam frigidum diebus, ut
non bibatur; tam fervidum noctitibus, ut non tangatur . In Epiro
alium fontem, in quo faces, ut in caeteris, exstinguuntur accensae;
sed, non ut in caeteris, accenduntur exstinctae . Asbeston Arcadiae
lapidem propterea sic vocari, quod accensus semel jam non possit
exstingui . Lignum cujusdam ficus Aegyptiae, non ut ligna caetera in
aquis natare, sed mergi; et quod est mirabilius, eum in imo
aliquandiu fuerit, inde ad aquae superficiem rursus emergere, quando
madefactum debuit humoris pondere praegravari . Poma in terra
Sodomorum gigni quidem, et ad maturitatis faciem pervenire; sed morsu
pressuve tentata, in fumum ac favillam corio fatiscente vanescere .
Pyritem lapidem Persicum tenentis manum, si vehementius prematur,
adurere, propter quod ab igne nomen accepit . In eadem Perside gigni
etiam lapidem Selenitem, cujus interiorem candorem cum luna crescere
atque deficere . In Cappadocia etiam vento equas concipere,
eosdemque fetus non amplius triennio vivere . Tylon Indiae insulam eo
praeferri caeteris terris, quod omnis arbor quae in ea gignitur,
nunquam nudatur tegmine foliorum .
2. De his atque aliis innumerabilibus mirabilibus, quae historia non
factorum et transactorum, sed manentium locorum tenet, mihi autem
aliud agenti ea persequi nimis longum est, reddant rationem, si
possunt, infideles isti, qui nolunt divinis Litteris credere; quid
aliud quam non putantes eas esse divinas, eo quod res habeant
incredibiles, sicuti hoc est unde nunc agimus. Non enim admittit,
inquiunt, ulla ratio, ut caro ardeat, nec absumatur; doleat, neque
moriatur: ratiocinatores videlicet magni, qui de omnibus rebus quas
esse mirabiles constat, possint reddere rationem. Reddant ergo de his
, quae pauca posuimus, quae procul dubio si esse nescirent, et ea
futura esse diceremus, multo minus crederent, quam quod nunc
dicentibus nobis nolunt credere aliquando venturum. Quis enim eorum
nobis crederet, si, quemadmodum dicimus futura hominum viva corpora,
quae semper arsura atque dolitura, nec tamen aliquando moritura sint,
ita diceremus in futuro saeculo futurum salem, quem faceret ignis velut
in aqua fluescere, eumdemque faceret aqua velut in igne crepitare; aut
futurum fontem, cujus aqua in refrigerio noctis sic ardeat, ut non
possit tangi; in aestibus vero diei sic algeat, ut bibi non possit;
aut futurum lapidem, vel eum qui suo calore manum constringentis
adureret, vel eum qui undecumque accensus exstingui omnino non posset,
et caetera quae praetermissis aliis innumeris commemoranda interim
duxi? Haec ergo in illo saeculo, quod futurum est, si diceremus
futura, nobisque increduli responderent, Si vultis ut ea credamus,
de singulis reddite rationem: nos non posse confiteremur, eo quod
istis et similibus Dei miris operibus infirma mortalium ratiocinatio
vinceretur; fixam tamen apud nos esse rationem, non sine ratione
Omnipotentem facere, unde animus humanus infirmus rationem non potest
reddere: et in multis quidem rebus incertum nobis esse quid velit;
illud tamen esse certissimum, nihil eorum illi esse impossibile,
quaecumque voluerit: eique nos credere praedicenti, quem neque
impotentem, neque mentientem possumus credere. Hi tamen fidei
reprehensores, exactoresque rationis, quid ab ista respondent, de
quibus ratio reddi ab homine non potest, et tamen sunt, et ipsi
rationi naturae videntur esse contraria? Quae si futura esse
diceremus, similiter a nobis, sicut eorum quae futura esse dicimus,
ab infidelibus ratio posceretur. Ac per hoc, cum in talibus operibus
Dei deficiat ratio cordis et sermonis humani, sicut ista non ideo non
sunt, sic non ideo etiam illa non erunt, quoniam ratio de utrisque ab
homine non potest reddi.
|
|
