|
1. Multa enim fiunt quidem a malis contra voluntatem Dei: sed
tantae est ille sapientiae tantaeque virtutis, ut in eos exitus sive
fines, quos bonos et justos ipse praescivit, tendant omnia, quae
voluntati ejus videntur adversa. Ac per hoc cum Deus mutare dicitur
voluntatem, ut quibus lenis erat, verbi gratia, reddatur iratus,
illi potius quam ipse mutantur, et eum quodammodo mutatum in his quae
patiuntur inveniunt: sicut mutatur sol oculis sauciatis, et asper
quodammodo ex miti, et ex delectabili molestus efficitur, cum ipse
apud se ipsum maneat idem qui fuit. Dicitur etiam voluntas Dei, quam
facit in cordibus obedientium mandatis ejus, de qua dicit Apostolus,
Deus est enim, qui operatur in vobis et velle (Philipp. II,
13). Sicut justitia Dei, non solum qua ipse justus est dicitur,
sed illa etiam quam in homine, qui ab illo justificatur, facit: sic
et lex ejus vocatur, quae potius est hominum, sed ab ipso data . Nam
utique homines erant, quibus ait Jesus, In lege vestra scriptum est
(Joan. VIII, 17): cum alio loco legamus, Lex Dei ejus in
corde ipsius. (Psal. XXXVI, 31). Secundum hanc
voluntatem, quam Deus operatur in hominibus, etiam velle dicitur,
quod ipse non vult, sed suos id volentes facit: sicut dicitur
cognovisse, quod ut cognosceretur fecit, a quibus ignorabatur. Neque
enim dicente Apostolo, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a
Deo (Galat. IV, 9), fas est ut credamus, quod eos tunc
cognoverit Deus praecognitos ante constitutionem mundi (I Petr.
I, 20): sed tunc cognovisse dictus est, quod tunc ut
cognosceretur effecit. De his locutionum modis jam et in superioribus
libris memini disputatum. Secundum hanc ergo voluntatem, qua Deum
velle dicimus quod alios efficit velle, a quibus futura nesciuntur,
multa vult, nec facit.
2. [II.] Multa enim volunt fieri sancti ejus ab illo inspirata
sancta voluntate, nec fiunt; sicut orant pro quibusdam pie sancteque,
et quod orant non facit, cum ipse in eis hanc orandi voluntatem sancto
Spiritu suo fecerit. Ac per hoc, quando secundum Deum volunt et
orant sancti, ut quisque sit salvus, possumus illo modo locutionis
dicere, Vult Deus et non facit; ut ipsum dicamus velle, qui ut
velint isti facit. Secundum illam vero voluntatem suam, quae cum ejus
praescientia sempiterna est, profecto in coelo et in terra omnia
quaecumque voluit, non solum praeterita vel praesentia, sed etiam
futura jam fecit (Psal. CXIII, 3 bis). Verum antequam
veniat tempus, quo voluit ut fieret, quod ante tempora universa
praescivit atque disposuit, dicimus, Fiet quando Deus voluerit. Si
autem non solum tempus quo futurum est, verum etiam utrum futurum sit
ignoramus, dicimus, Fiet, si Deus voluerit: non quia Deus novam
voluntatem, quam non habuit, tunc habebit; sed quia id quod ex
aeternitate in ejus immutabili praeparatum est voluntate, tunc erit:
|
|
