|
Quae cum ita sint, non tribuamus dandi regni atque imperii
potestatem, nisi Deo vero, qui dat felicitatem in regno coelorum
solis piis; regnum vero terrenum et piis et impiis, sicut ei placet,
cui nihil injuste placet. Quamvis enim aliquid dixerimus, quod
apertum nobis esse voluit; tamen multum est ad nos, et valde superat
vires nostras, hominum occulta discutere, et liquido examine merita
dijudicare regnorum. Ille igitur unus verus Deus, qui nec judicio,
nec adjutorio deserit genus humanum, quando voluit, et quantum
voluit, Romanis regnum dedit: qui dedit Assyriis, vel etiam
Persis, a quibus solos duos deos coli, unum bonum, alterum malum
continent litterae istorum: ut taceam de populo Hebraeo, de quo jam
dixi, quantum satis visum est, qui praeter unum Deum non coluit et
quando regnavit. Qui ergo Persis dedit segetes sine cultu deae
Segetiae, qui alia dona terrarum sine cultu tot deorum, quos isti
rebus singulis singulos, vel etiam rebus singulis plures
praeposuerunt; ipse etiam regnum dedit sine cultu eorum, per quorum
cultum se isti regnasse crediderunt. Sic etiam hominibus; qui
Mario, ipse Caio Caesari; qui Augusto, ipse et Neroni ; qui
Vespasianis, vel patri vel filio, suavissimis imperatoribus, ipse et
Domitiano crudelissimo: et ne per singulos ire necesse sit, qui
Constantino christiano, ipse apostatae Juliano: cujus egregiam
indolem decepit amore dominandi sacrilega et detestanda curiositas,
cujus vanis deditus oraculis erat, quando fretus securitate victoriae,
naves, quibus victus necessarius portabatur, incendit; deinde fervide
instans immodicis ausibus, et mox merito temeritatis occisus, in locis
hostilibus egenum reliquit exercitum, ut aliter inde non posset evadi,
nisi contra illud auspicium dei Termini, de quo superiore libro
diximus (Cap. 29), Romani imperii termini moverentur. Cessit
enim Terminus deus necessitati, qui non cesserat Jovi. Haec plane
Deus unus et verus regit et gubernat ut placet: et si occultis
causis, numquid injustis?
|
|
