|
Nam et ipse Numa, ad quem nullus Dei propheta, nullus sanctus
angelus mittebatur, hydromantiam facere compulsus est, ut in aqua
videret imagines deorum, vel potius ludificationes daemonum, a quibus
audiret quid in sacris constituere atque observare deberet. Quod genus
divinationis idem Varro a Persis dicit allatum, quo et ipsum Numam,
et postea Pythagoram philosophum usum fuisse commemorat: ubi adhibito
sanguine etiam inferos perhibet sciscitari ; et
NEKROMANTEIAN graece dicit vocari: quae sive hydromantia,
sive necromantia dicatur, idipsum est, ubi videntur mortui divinare.
Quibus haec artibus fiant, ipsi viderint. Nolo enim dicere has artes
etiam ante nostri Salvatoris adventum in ipsis civitatibus Gentium
legibus solere prohiberi, et poena severissima vindicari. Nolo,
inquam, hoc dicere: fortassis enim talia tunc licebant. His tamen
artibus dicit sacra illa Pompilius, quorum sacrorum facta prodidit,
causas obruit; ita timuit et ipse quod didicit: quarum causarum
proditos libros senatus incendit. Quid mihi ergo Varro illorum
sacrorum alias nescio quas causas velut physicas interpretatur; quales
si libri illi habuissent, non utique arsissent; aut et istos Varronis
ad Caesarem pontificem scriptos atque editos patres conscripti
similiter incendissent? Quod ergo aquam egesserit, id est
exportaverit, Numa Pompilius, unde hydromantiam faceret, ideo
nympham Egeriam conjugem dicitur habuisse, quemadmodum in supradicto
libro Varronis exponitur . Ita enim solent res gestae aspersione
mendaciorum in fabulas verti. In illa igitur hydromantia curiosissimus
ille rex Romanus et sacra didicit, quae in libris suis pontifices
haberent; et eorum causas, quas praeter se neminem scire voluit.
Itaque eas seorsum scriptas secum quodammodo mori fecit, quando ita
subtrahendas hominum notitiae sepeliendasque curavit. Aut ergo
daemonum illic tam sordidae et noxiae cupiditates erant conscriptae, ut
ex his tota illa theologia civilis etiam apud tales homines exsecrabilis
appareret, qui tam multa in ipsis sacris erubescenda susceperant aut
illi omnes nihil aliud quam homines mortui prodebantur, quos tam
prolixi temporis vetustate fere omnes populi Gentium deos immortales
esse crediderant: cum et talibus sacris iidem illi daemones
oblectarentur, qui se colendos pro ipsis mortuis, quos deos putari
fecerant quibusdam fallacium miraculorum attestationibus, supponebant.
Sed occulta Dei veri providentia factum est, ut et Pompilio amico
suo illis conciliati artibus, quibus hydromantia fieri potuit, cuncta
illa confiteri permitterentur; et tamen ut moriturus incenderet ea
potius, quam obrueret, admonere non permitterentur: qui ne
innotescerent, nec aratro, quo sunt eruta, obsistere potuerunt, nec
stilo Varronis, quo ea quae de hac re gesta sunt, in nostram memoriam
pervenerunt. Non enim possunt quod non sinuntur efficere: sinuntur
autem alto Dei summi justoque judicio pro meritis eorum, quos ab eis
vel affligi tantum, vel etiam subjici ac decipi justum est. Quam vero
perniciosae vel a cultu verae divinitatis alienae illae litterae
judicatae sint, hinc intelligi potest, quod eas maluit senatus
incendere, quas Pompilius occultavit, quam timere quod timuit qui hoc
audere non potuit. Qui ergo vitam nec modo habere vult piam, talibus
sacris quaerat aeternam . Qui autem cum malignis daemonibus non vult
habere societatem, non superstitionem, qua coluntur, noxiam
pertimescat: sed veram religionem, qua produntur et vincumtur,
agnoscat.
|
|
