CAPUT PRIMUM. Rationalis natura ad quid facta. Operis suscepti ratio. Ejus nomen.

Sapientia Dei, quae os muti aperuit (Matth. IX, 33), et rudibili animali humana verba formare tribuit (Num. XXII, 28), me quoque non solum sermone, sed etiam scientia imperitum ad fandum impellit, atque per se ac de se intellecta aliis pie innotescere compellit. Hujus ergo instinctu ad utilitatem, ut spero, plurimorum, iterum committo me corrodendum dentibus invidorum, et forsitan confovendum cordibus vitae dilectorum: cum Christus veritas et vita dicat, Haec est vita aeterna, ut te solum verum Deum cognoscant (Joan. XVII, 3). Constat profecto naturam rationalem ad hoc solum factam, ut factorem suum verum Deum intelligat, intelligendo diligat, diligendo in eo, qui est aeterna vita, aeternaliter beate vivat. Divinitatis ergo essentiam rationabiliter investigare, est ad vitam aeternam festinare: hanc vero negligendo ignorare, est utique ad mortem indeficientem properare: quia nimirum hic ab ea ignorabitur, dum quandoque a beata vita sequestrabitur. Quamobrem cum de hac praeclara materia plurimi sanctorum Patrum multa gloriosa conscripserint, ipsamque rem simplicioribus obscuriorem quodam modo reddiderint; libet me per haec condensa quasi quamdam semitam stilo complanare, qua infirmis intellectibus relicto erroris devio, per planum veritatis liceat libere ambulare. Sed hic quilibet invidus nebulosa facie mihi fortassis occurrit, et virus diu sub livido corde concretum in me acerbiter evomit. Quid tu, inquiens, tentas ligna silvis importare, aut redundanti mari undam instillare conaris? Hujus tam mordacis mordacem dentem haec petra retundat, et venenum malitiose evomitum in viscera ipsius denuo torquenda refundat. Invidia diaboli intravit mors in orbem terrarum: imitantur illum qui sunt ex parte illius (Sap. II, 24, 25). O invide infelix, qui aliena felicitate torqueris, alieno damno depasceris, ipsis rebus probas te ex parte ejus esse, qui invides aliis quod tu ignoras scire: ac mihi ob pium laborem collatum aegris suspiriis ingemiscis, quod tibi ob desidiam, imo ob invidiam denegatum cognoscis. Age miser, potius lethiferum virus quo turges evome, salubre dilectionis antidotum excipe. Sin autem, parti patris tui nigro felle tabescens faveto. Ego autem cum invidia tabescente iter non habeo. Egregiam Scripturarum silvam alacer ingrediens, non in eam, ut tu venenata lingua asseris, ligna deferens, sed pretiosum vitae lignum justitiam esurientibus de ea efferre conabor: et dulcem vitae haustum vitam sitientibus de pelago Scripturae haurire non morabor. Omnes ergo fideles ad lignum vitaeque fontem curramus, cujus gustu in aeternum beate vivamus. Libellus autem nomen, Cognitio vitae , sortiatur: dum in eo vera vita tardioribus intellectu cognoscibilis reddi videatur.